• Przystępujemy do rozpatrzenia punktu 18. porządku dziennego: Sprawozdanie Komisji Finansów Publicznych o poselskim projekcie ustawy o zmianie ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych (druki nr 1348 i 1761).

    Proszę pana posła Jacka Brzezinkę o przedstawienie sprawozdania komisji.

    Proszę bardzo.

  • Dziękuję.

    Panie Marszałku! Panie Ministrze! Wysoka Izbo! W imieniu Komisji Finansów Publicznych mam zaszczyt przedstawić sprawozdanie o poselskim projekcie ustawy o zmianie ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych. Sprawozdanie komisji zostało przedłożone Wysokiej Izbie w druku nr 1761.

    Panie Marszałku! Wysoka Izbo! Posłowie Sojuszu Lewicy Demokratycznej, autorzy projektu ustawy przedłożonego Wysokiej Izbie w druku nr 1348, proponują uchylenie pkt 44 w art. 17 w ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych, w konsekwencji czego spółdzielnie mieszkaniowe, wspólnoty mieszkaniowe, towarzystwa budownictwa społecznego miałyby płacić podatek dochodowy od wszystkich dochodów na ogólnych zasadach, czyli jak inne podmioty gospodarcze.

    W aktualnym stanie prawnym dochody podmiotów, które wymieniłem, a tych właśnie podmiotów dotyczy art. 17 ust. 1 pkt 44 ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych, są wolne od tego podatku. Mówimy o dochodach spółdzielni mieszkaniowych, wspólnot mieszkaniowych, towarzystw budownictwa społecznego oraz samorządowych jednostek organizacyjnych prowadzących działalność w zakresie gospodarki mieszkaniowej uzyskiwanych z gospodarki zasobami mieszkaniowymi w części przeznaczonej na cele związane z utrzymanie tych zasobów, z wyłączeniem dochodów uzyskanych z innej działalności gospodarczej niż gospodarka zasobami mieszkaniowymi.

    Już w trakcie pierwszego czytania podnoszone były wątpliwości dotyczące zasadności proponowanego w projekcie ustawy rozwiązania. Jedną z kluczowych wątpliwości sygnalizował wtedy sam przedstawiciel wnioskodawców. Przypomnę, że wątpliwość ta dotyczyła skutków przyjęcia nowelizacji ustawy dotyczącej działania towarzystw budownictwa społecznego. Wtedy poseł wnioskodawca mówił: Podczas prac nad tym projektem ustawy wystąpił problem związany ze sposobem uwzględnienia specyfiki funkcjonowania towarzystw budownictwa społecznego. Naszym zdaniem i moim zdaniem, i zdaniem innych wnioskodawców – o czym za chwilę jeszcze słów kilka powiem – postulat TBS-ów i ich organizacji ogólnopolskiej jest słuszny. Chodzi o to, że te towarzystwa powinny być w zupełnie odmienny sposób potraktowane, niż proponujemy, bowiem znajdują się one w specyficznej sytuacji. W dalszej części swojego wystąpienia poseł wnioskodawca zadeklarował: W związku z tym podzielamy zdanie, które przedstawiły nam organizacje TBS-ów, że należy pozostawić zwolnienie od podatku dochodowego dla TBS-ów i może będzie stworzona autopoprawka, którą w dalszym procesie legislacyjnym zgłosimy, bądź też forma innego rozwiązania, które pojawiło się, ale o nim jeszcze przed podjęciem decyzji o dalszym procedowaniu mówić nie będziemy. Niestety, mówię to z przykrością i żalem, taka propozycja na etapie prac ani w podkomisji, ani w komisji ze strony wnioskodawców nie została przedstawiona.

    Kolejna wątpliwość dotyczy konsekwencji proponowanego rozwiązania dla wspólnot mieszkaniowych. Pozbawienie wspólnot mieszkaniowych zwolnienia podatkowego określonego w art. 17 ust. 1 pkt 44 ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych spowoduje, że środki pochodzące z gospodarki zasobami mieszkaniowymi gromadzone przez członków wspólnoty na przyszłe remonty na funduszu remontowym podlegać będą opodatkowaniu podatkiem dochodowym, a takie rozwiązanie, moim zdaniem i zdaniem Komisji Finansów Publicznych, nie może zostać zaakceptowane. W przeciwieństwie do ustawy o spółdzielniach mieszkaniowych ustawa o własności lokali nie przewiduje bowiem, aby wspólnoty mieszkaniowe mogły dokonywać odpisów na fundusz remontowy w ciężar kosztów, a tym samym aby te odpisy mogły stanowić koszty podatkowe.

    Niestety, w trakcie prac nad projektem ustawy wnioskodawcy nie wyjaśnili tych wątpliwości, nie przedstawili też żadnych propozycji zmian, które usunęłyby negatywne skutki przyjęcia ustawy dla towarzystw budownictwa społecznego i wspólnot mieszkaniowych. Co więcej, osłabione zostało uzasadnienie projektu z uwagi na wyjaśnienia, które otrzymaliśmy ze strony rządowej, odnoszące się do wątpliwości co do interpretacji pojęć „zasoby mieszkaniowe” oraz „gospodarka zasobami mieszkaniowymi”, co w ocenie wnioskodawców również uzasadniało przyjęcie projektu.

    Można zatem z całym przekonaniem stwierdzić, że analiza projektu w trakcie prac nad nim prowadziła do wniosku czy doprowadziła do wniosku, że jego przyjęcie, zamiast zrealizować cel wskazany przez wnioskodawców, raczej będzie prowadzić do powstania problemów wielu podmiotów, o których mowa w przepisie art. 17 ust. 1 pkt 44, który wnioskodawcy proponują skreślić. Panie Marszałku! Wysoka Izbo! Mając na uwadze powyższe, Komisja Finansów Publicznych wnosi o odrzucenie projektu ustawy o zmianie ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych przedłożonego przez grupę posłów, druk nr 1348. Dziękuję.

    (Oklaski)

  • Dziękuję panu posłowi.

    Sejm ustalił, że w dyskusji nad tym punktem porządku dziennego wysłucha 5-minutowych oświadczeń w imieniu klubów i kół.

    Przypominam, że zgodnie z art. 46 ust. 1 regulaminu Sejmu nad sprawozdaniem przeprowadza się debatę bez prawa zgłaszania poprawek i wniosków.

    Otwieram dyskusję.

    Pierwsza zabierze głos pani poseł Agnieszka Kołacz-Leszczyńska.

    Bardzo proszę.

  • Dziękuję bardzo.

    Panie Marszałku! Wysoka Izbo! Panie Ministrze! Mam zaszczyt już po raz kolejny przedstawić stanowisko Klubu Parlamentarnego Platforma Obywatelska w sprawie poselskiego projektu ustawy o zmianie ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych, który jest zawarty w druku nr 1348, a sprawozdanie komisji zawarte jest w druku nr 1761.

    Projekt ustawy dotyczy skreślenia pkt 44 w art. 17 w ust. 1. Dotyczy on zwolnienia od podatku dochodów spółdzielni mieszkaniowych, wspólnot mieszkaniowych, towarzystw budownictwa społecznego oraz samorządowych jednostek organizacyjnych prowadzących działalność w zakresie gospodarki mieszkaniowej uzyskanych z gospodarki zasobami mieszkaniowymi w części, która przeznaczona jest na cele związane z utrzymaniem tych zasobów, a wyłącza z tego zwolnienia dochody uzyskane z działalności gospodarczej innej niż gospodarka zasobami mieszkaniowymi. Mówiłam już o tym w swoim wcześniejszym wystąpieniu, szanując inicjatywę posłów wnioskodawców i wykonaną przez nich pracę przy tworzeniu przedstawionego projektu, ale pozwolę sobie znów przedstawić kilka argumentów, które niestety pokazują niedoskonałości przy jego przygotowaniu.

    Otóż w uzasadnieniu przedstawionego projektu czytamy, iż proponowana zmiana uwzględnia uwagi zgłaszane przez podmioty stosujące ustawę, czyli spółdzielnie mieszkaniowe, wspólnoty mieszkaniowe, towarzystwa budownictwa społecznego oraz zarządców nieruchomości mieszkaniowych, a jednak z informacji uzyskanych w Ministerstwie Finansów wynika, że w zgłaszanych stanowiskach tychże instytucji pojawia się wręcz wniosek o rozszerzenie zakresu zwolnienia dla tych podmiotów wynikającego ze wspomnianego przepisu, a nie jego wykreślenie. Mam przed sobą wystąpienie Polskiej Izby Gospodarczej Towarzystw Budownictwa Społecznego, która wyraża w swojej opinii wielkie zaniepokojenie pracami legislacyjnymi nad tą ustawą. W konkluzji tego wystąpienia czytamy, iż Polska Izba Gospodarcza Towarzystw Budownictwa Społecznego wyraża stanowczo negatywną opinię na temat przedmiotowego projektu i zwraca się do pani marszałek o przeanalizowanie skutków wprowadzenia proponowanego projektu i wnioskowanie o odrzucenie projektu w pierwszym czytaniu.

    Kolejny przedstawiony przez wnioskodawców argument wskazujący na potrzebę przyjęcia proponowanych zmian jest taki, że w art. 17 w ust. 1 w pkt 44 znajdują się pojęcia takie jak „zasoby mieszkaniowe” i „gospodarka zasobami mieszkaniowymi”, które według posłów wnioskodawców nie zostały w żaden sposób zdefiniowane ani w ustawach podatkowych, ani w żadnych innych przepisach powszechnie obowiązujących. Trudno zgodzić się z tym argumentem, bo właśnie w związku z pojawiającymi się wątpliwościami interpretacyjnymi podatników i organów podatkowych minister finansów już w marcu 2008 r. wydał w tym zakresie interpretację ogólną, w której sprecyzował dokładnie, co należy rozumieć właśnie przez pojęcia „zasoby mieszkaniowe” oraz „gospodarka zasobami mieszkaniowymi”.

    Kolejna uwaga do przedstawionego projektu dotyczy braku powiązania zapisów uchylających art. 17 ust. 1 pkt 44 ze zmianami w ustawie o spółdzielniach mieszkaniowych. Przepisy te stanowią bowiem, że różnica między kosztami eksploatacji i utrzymania danej nieruchomości zarządzanej przez spółdzielnię a przychodami z opłat związanych z eksploatacją i utrzymaniem nieruchomości zwiększa odpowiednio przychody lub koszty eksploatacji i utrzymania danej nieruchomości w roku następnym. Taki zapis wskazujący na to, że spółdzielnie mieszkaniowe rozliczają się bezwynikowo, wymusza jednocześnie dokonanie stosownych zmian w ustawie o spółdzielniach mieszkaniowych.

    W podsumowaniu zaznaczyć należy także, że zmiany w przepisach regulujących opodatkowanie podatkiem dochodowym powinny być poprzedzone stosownym okresem vacatio legis oraz powinny być wprowadzane od początku roku. Wnioskodawcy w zapisie art. 2 tych wymagań nie uwzględnili, proponując 14-dniowy termin wejścia w życie ustawy.

    Panie Marszałku! Wysoka Izbo! Panie Ministrze! Szanowni Państwo Wnioskodawcy! Jako Klub Parlamentarny Platforma Obywatelska w czasie pierwszego czytania proponowaliśmy, by kontynuować procedowanie nad tym projektem w Komisji Finansów Publicznych. Tak też się stało i podczas posiedzeń komisji, ale także podkomisji do spraw monitorowania systemu podatkowego, zdecydowano o odrzuceniu tego projektu i o to wnoszę w imieniu Klubu Parlamentarnego Platforma Obywatelska. Dziękuję bardzo.

    (Oklaski)

  • Dziękuję, pani poseł.

    Głos zabierze pani poseł Gabriela Masłowska i przedstawi stanowisko klubu Prawo i Sprawiedliwość.

  • Dziękuję.

    Panie Marszałku! Wysoka Izbo! W imieniu Klubu Parlamentarnego Prawo i Sprawiedliwość przedstawiam stanowisko wobec sprawozdania komisji o poselskim projekcie ustawy o zmianie ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych, zawartego w druku nr 1761.

    Projekt dotyczył art. 17 ust. 1 pkt 44, który zwalniał od opodatkowania część dochodów uzyskiwanych w spółdzielniach mieszkaniowych, TBS-ach, wspólnotach mieszkaniowych, jednostkach samorządu terytorialnego z gospodarki zasobami mieszkaniowymi, mianowicie tę, która była przeznaczana na cele związane z utrzymaniem tych zasobów. Otóż w obowiązujących przepisach pozostałe dochody, czyli te, które są przeznaczone na inne cele, a pochodzą z gospodarki zasobami mieszkaniowymi, jak i z innej działalności, są opodatkowane, czyli w pewnym sensie mamy tutaj dualizm. Oczywiście projekt zmierzał do tego, żeby ten dualizm w opodatkowaniu usunąć, czyli uchylić przepisy zwalniające z opodatkowania część tych dochodów.

    Podczas pierwszego czytania w imieniu Klubu Parlamentarnego Prawo i Sprawiedliwość wyraziłam wątpliwości i szereg zastrzeżeń do tej propozycji usunięcia przepisów zwalniających od opodatkowania między innymi ze względu na obawy, że zwiększy to obciążenia fiskalne najemców, lokatorów czy właścicieli, bo przecież ostatecznie to na nich będą nałożone większe obciążenia. Podkreślaliśmy, że Polacy są narodem bardziej obciążonym podatkami niż inne, że koszty utrzymania pochłaniają w Polsce, w polskich rodzinach, w większości rodzin prawie cały dochód rozporządzalny, który waha się w granicach 1100–1200 zł na osobę, a w tych kosztach utrzymania największy udział, nawet do 30%, mają wydatki na utrzymanie mieszkań, i te wydatki ciągle rosną.

    Zwracaliśmy także uwagę na to, że wprowadzenie tego typu zwolnienia może stworzyć zobowiązanie podatkowe wynikające z tego, że pomiędzy przychodami a kosztami powstaje nadwyżka i ta nadwyżka, między innymi właśnie w związku z tym, że zaliczki z tytułu pewnych opłat pobierane są z wyprzedzeniem, a rozliczane są dopiero po zakończeniu roku, może być także przedmiotem opodatkowania, a w obecnej sytuacji nie jest.

    Zgłaszaliśmy też wątpliwości co do tego, że będzie opodatkowany być może fundusz remontowy, wtedy zadawaliśmy takie pytania. Ze zdumieniem dostrzegam, i z pewną dozą satysfakcji, że po analizie rząd w swoim stanowisku jakby dostrzegł te problemy i tym samym przyznał, że nasze obawy szły we właściwym kierunku, i oczywiście opowiedział się jednoznacznie za utrzymaniem dotychczasowych rozwiązań, czyli utrzymaniem zwolnienia od opodatkowania pewnych rodzajów dochodów. Dlatego po prostu jesteśmy w tej sytuacji zadowoleni, że rząd podziela nasze stanowisko, a także komisja, która jest za odrzuceniem tego projektu, uważamy bowiem, że projekt ten może przynieść więcej złego niż dobrego dla funkcjonowania TBS, spółdzielni mieszkaniowych, wspólnot mieszkaniowych, a problemów tam jest i tak mnóstwo. My mamy je rozwiązywać, a nie ich przysparzać. Dziękuję za uwagę.

    (Oklaski)

    (Przewodnictwo w obradach obejmuje wicemarszałek Sejmu Marek Kuchciński)

  • Proszę bardzo.

    Głos ma poseł Jan Łopata, Polskie Stronnictwo Ludowe.

  • Szanowny Panie Marszałku! Wysoka Izbo! Panie Ministrze! W imieniu Klubu Parlamentarnego Polskiego Stronnictwa Ludowego mam zaszczyt zabrać głos i przedstawić nasze stanowisko wobec sprawozdania komisji o projekcie ustawy o zmianie ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych, zawartym w druku nr 1761.

    Projekt ustawy bardzo z pozoru skromnej, bo dwuartykułowej, jest w konsekwencji bardzo ważny, a sprowadza się właśnie do wykreślenia z ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych, z katalogu zwolnień przedmiotowych punktu dotyczącego zwolnień od podatku dochodowego spółdzielni mieszkaniowych, wspólnot mieszkaniowych, towarzystw budownictwa społecznego oraz samorządowych jednostek organizacyjnych prowadzących działalność w zakresie gospodarki mieszkaniowej w odniesieniu do dochodów uzyskanych z gospodarki zasobami mieszkaniowymi w części przeznaczonej na cele związane z utrzymaniem tych zasobów, z wyłączeniem dochodów uzyskanych z innej działalności gospodarczej niż gospodarka zasobami mieszkaniowymi.

    Stwierdziłem na początku, że propozycja zmian jest ważna, bo tak w istocie jest. Otóż obecnie obowiązująca regulacja nakłada na spółdzielnie, jak również na inne podmioty określone w tym spornym art. 17 ust. 1 pkt 44, obowiązek rozgraniczenia ewidencji kosztów i przychodów związanych z gospodarką zasobami mieszkaniowymi, przeznaczonych w całości na utrzymanie tych zasobów. O tym, które nimi są, a które nie, decyduje pojęcie gospodarki zasobami mieszkaniowymi, i jest to swoista linia demarkacyjna, że tak to nazwę. Tak w uzasadnieniu tego projektu ustawy prezentują to również wnioskodawcy, nie uwzględnili jednak faktu, że minister finansów zauważył, iż z uwagi właśnie na brak przepisów prawa powszechnie obowiązującego, chociażby na przykład w ustawie o spółdzielniach mieszkaniowych, definicje pojęć „zasoby mieszkaniowe” oraz „gospodarka zasobami mieszkaniowymi” są przedmiotem interpretacji prawnych oraz że organy podatkowe w tym zakresie wydały interpretację ogólną, mianowicie 5 marca 2008 r. ta interpretacja ujrzała światło dzienne. Zgodnie z wyjaśnieniami zaprezentowanymi w tej interpretacji przez zasoby mieszkaniowe, o których mowa w art. 17 ust. 1 pkt 44, rozumie się nie tylko lokale mieszkalne, ale również pozostałe pomieszczenia i urządzenia wchodzące w skład budynku mieszkalnego lub znajdujące się poza nim, których istnienie jest niezbędne do prawidłowego korzystania z mieszkań przez mieszkańców, jak również ułatwiające im dostęp do budynku mieszkalnego oraz zapewniające sprawne jego funkcjonowanie oraz administrowanie. Do zasobów tych należą zatem oprócz lokali mieszkalnych także takie pomieszczenia, jak garaże, strychy, klatki schodowe, pomieszczenia administracji osiedlowej oraz osiedlowe warsztaty.

    Myślę, że warto również zauważyć, iż wnioskodawcy składali projekt identyczny – dosłownie identyczny projekt ustawy był procedowany jeszcze w roku 2009. Wówczas stanowisko rządu wobec tego projektu, zawarte w piśmie z 24 marca 2009 r., było jednoznaczne. Interpretacja ogólna, o której wcześniej wspomniałem, jak i stanowisko rządu jednoznacznie wskazują, że problem, który był może rzeczywisty na początkowym etapie funkcjonowania tej ustawy, został zminimalizowany. Podobne co do treści stanowisko rządu wobec projektu ukazało się z datą 5 lipca 2013 r., m.in. w tymże stanowisku rządowym czytamy, że rząd opowiada się za pozostawieniem zwolnienia dla spółdzielni mieszkaniowych i wspólnot mieszkaniowych w obecnym kształcie, a przemawia za tym fakt, że podmioty te uzyskują przychody, z tytułu m.in. czynszów, zaliczkowo na poczet przyszłych kosztów, m.in. na media. Ta forma działalności charakteryzuje się zatem przesunięciem w czasie kosztów w stosunku do uzyskanych przychodów. Uchylenie zwolnienia może spowodować nieadekwatność wykazanych w danym okresie rozliczeniowym przychodów w stosunku do odpowiadających im kosztów. Biorąc powyższe pod uwagę, proponuje się

    (Dzwonek)

    pozostawienie zwolnienia, o którym mowa w przepisie art. 17 ust. 1 pkt 44. To cytat ze stanowiska rządu, a o stanowisku Komisji Finansów Publicznych mówił pan poseł sprawozdawca komisji – komisja ten pogląd rządu podzieliła. Ja też chcę w imieniu Klubu Parlamentarnego Polskiego Stronnictwa Ludowego powiedzieć, że takie stanowisko też podzielamy i będziemy zgodnie z nim głosowali. Dziękuję bardzo.

  • Proszę bardzo.

    Burza oklasków była dla pana.

    (Poseł Jan Łopata: To proszę to zanotować.)

    Zanotuję.

    Głos ma poseł Krzysztof Popiołek, Zjednoczona Prawica.

  • Panie Marszałku! Wysoka Izbo! W imieniu Klubu Parlamentarnego Zjednoczona Prawica przedstawiam stanowisko wobec poselskiego projektu ustawy o zmianie ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych, druki nr 1348, projekt, i 1761, sprawozdanie.

    Przedłożony projekt ma na celu uchylenie pkt 44 w art. 17 w ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych. Istniejący obecnie przepis w art. 17 pkt 44 ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych zwalnia z podatku dochodowego dochody uzyskane przez spółdzielnie mieszkaniowe, wspólnoty mieszkaniowe i towarzystwa budownictwa społecznego, a także samorządowe jednostki organizacyjne prowadzące działalność w zakresie gospodarki mieszkaniowej w części przeznaczonej na cele związane z utrzymaniem tych zasobów. Pozostałe dochody są opodatkowane. Taki przepis rodzi dużo problemów związanych z różnymi jego interpretacjami i powoduje problemy z zakwalifikowaniem kosztów, w szczególności wtedy, kiedy w tym samym budynku występują zarówno zasoby mieszkaniowe, jak i inne wykorzystywane do prowadzenia działalności gospodarczej.

    Uchylenie tego przepisu uprościłoby prowadzenie rachunkowości w ww. podmiotach zajmujących się gospodarowaniem zasobami mieszkaniowymi i zlikwidowałoby uciążliwe problemy interpretacyjne, jeśli chodzi o sądy administracyjne czy też organy podatkowe. Niestety, praca w podkomisji nie wyeliminowała zastrzeżeń co do tego projektu. Uważamy, że jego przyjęcie może obniżyć, w pewnym stopniu, wpływy do budżetu państwa, jak również do budżetów samorządów.

    W tej sytuacji klub Zjednoczonej Prawicy swoje stanowisko w sprawie przedłożonego projektu wyrazi w głosowaniu. Dziękuję bardzo.

    (Oklaski)

  • Dziękuję bardzo.

    Czy pan minister Neneman…

    Nie widzi potrzeby.

    Czy pan poseł sprawozdawca Jacek Brzezinka…

    (Poseł Jacek Brzezinka: Dziękuję.)

    Nie widzi potrzeby.

    W takim razie zamykam dyskusję. Do głosowania nad wnioskiem komisji o odrzucenie projektu ustawy przystąpimy w bloku głosowań.

  • Powracamy do rozpatrzenia punktu 18. porządku dziennego: Sprawozdanie Komisji Finansów Publicznych o poselskim projekcie ustawy o zmianie ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych.

    Komisja wnosi o odrzucenie projektu ustawy z druku nr 1348.

    Odrzucenie tego wniosku będzie oznaczało, że Sejm skierował projekt ustawy do Komisji Finansów Publicznych w celu ponownego rozpatrzenia.

    Głosujemy.

    Kto z pań i panów posłów jest za przyjęciem wniosku komisji o odrzucenie projektu ustawy z druku nr 1348?

    Kto jest przeciw?

    Kto się wstrzymał?

    Głosowało 430 posłów. Za było 418, przeciw – 11, wstrzymał się 1 poseł.

    Sejm przyjął wniosek.