• Przystępujemy do rozpatrzenia punktu 5. porządku dziennego: Sprawozdanie Komisji Polityki Społecznej i Rodziny oraz Komisji Rolnictwa i Rozwoju Wsi o poselskim projekcie ustawy o zmianie ustawy o ubezpieczeniu społecznym rolników oraz ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych (druki nr 3588 i 3706).

    Proszę pana posła Henryka Smolarza o przedstawienie sprawozdania komisji.

    Bardzo proszę, panie pośle.

  • Pani Marszałek! Wysoka Izbo! Panie Ministrze! Po temacie zanieczyszczeń powietrza zmieniamy klimat i przechodzimy do czystości rozwiązań legislacyjnych w obszarze ubezpieczeń społecznych. Mam przyjemność w imieniu Komisji Polityki Społecznej i Rodziny oraz Komisji Rolnictwa i Rozwoju Wsi, które na swoim posiedzeniu w dniu 21 lipca wypracowały projekt ustawy, przedstawić sprawozdanie w imieniu tych komisji.

    Chciałbym na wstępie podziękować za sprawną, szybką i wnikliwą pracę nad omawianym projektem. Czego dotyczy projekt? Projekt poselski złożony prze Klub Parlamentarny Polskiego Stronnictwa Ludowego dotyczy uregulowań w obszarze ubezpieczeń społecznych i możliwości korzystania przez opiekunów osób niepełnosprawnych ze świadczeń pielęgnacyjnych, specjalnego zasiłku opiekuńczego oraz zasiłku dla opiekunów w sytuacji pozostawania w ubezpieczeniu KRUS. Przypomnę, iż przed kilkoma miesiącami zmienialiśmy przepisy prawne w taki sposób, aby odpowiedzieć na uchwałę Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 11 grudnia 2012 r., w której Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że świadczenia pielęgnacyjnego nie może otrzymywać rolnik prowadzący gospodarstwo rolne, gdyż jest w takim przypadku osobą aktywną zawodowo. Do czasu podjęcia tej uchwały przez Naczelny Sąd Administracyjny praktyka była taka, iż rolnicy opiekujący się osobami niepełnosprawnymi nadal opłacali za siebie składki do Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego, pozostając w tym systemie, tak aby wypracować sobie świadczenie emerytalne, opiekując się jednocześnie dzieckiem.

    Otóż po podjęciu uchwały przez NSA stan prawny był taki, że praca w gospodarstwie rolnym została zakwestionowana. Przyjęliśmy nowelizację, w której zaproponowany został zapis dotyczący tego, aby rolnik, podobnie jak inna osoba, rezygnował z pracy w gospodarstwie. Rolnicy dokonują takiej rezygnacji poprzez złożenie oświadczenia o zaprzestaniu prowadzenia działalności rolniczej. Niestety, oświadczenie takie jest sprzeczne z zapisami ustawy o Kasie Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego określającymi możliwość bycia ubezpieczonym tylko w sytuacji, kiedy prowadzi się działalność rolniczą, a warunkiem otrzymywania świadczeń, o których mówiłem, czyli świadczenia pielęgnacyjnego i specjalnego zasiłku opiekuńczego oraz zasiłku dla opiekunów, jest zaprzestanie pracy, brak aktywności zawodowej.

    Proponowane rozwiązanie daje możliwość korzystania z ubezpieczenia rolniczego tym osobom, które zadeklarują zaprzestanie prowadzenia działalności rolniczej. W dotychczasowym stanie prawnym za osoby, które deklarowały zaprzestanie prowadzenia działalności rolniczej, wójt, burmistrz, prezydent miasta odprowadzał składki na ubezpieczenie społeczne do Zakładu Ubezpieczeń Społecznych. W nowelizacji ustawy proponujemy, aby zainteresowany opiekun osoby niepełnosprawnej sam zdecydował, czy chce być objęty ubezpieczeniem ZUS, gdzie będą przekazywane składki, czy też chce, aby składki były przekazywane do Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego. Dajemy zatem możliwość wyboru.

    Nie bez znaczenia jest fakt, że pokrywane z budżetu państwa składki za te osoby, które są odprowadzane przez wójta, burmistrza, prezydenta miasta do Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego, są niższe niż te, które są odprowadzane do Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, ale tym rozwiązaniem chcemy ułatwić zainteresowanym osobom korzystanie, w zależności od stażu pracy, z możliwości przejścia na emeryturę po zakończeniu opieki nad osobą niepełnosprawną.

    Komisje obradowały dosyć zgodnie. Projekt, który został przedstawiony w druku nr 3588, uległ nieznacznym modyfikacjom. Przyjęte zostały tylko poprawki o charakterze legislacyjnym. Poselski projekt dotyczy dwóch ustaw: ustawy o ubezpieczeniu społecznym rolników oraz ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych, i dokonuje zmian w art. 3, art. 4, art. 16 i art. 39a ustawy o ubezpieczeniu społecznym rolników oraz w art. 6 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych.

    Połączone komisje: Komisja Polityki Społecznej i Rodziny oraz Komisja Rolnictwa i Rozwoju Wsi wnoszą o uchwalenie projektu ustawy zawartego w sprawozdaniu w druku nr 3706. Dziękuję bardzo.

    (Oklaski)

  • Dziękuję, panie pośle.

    Sejm ustalił, że w dyskusji nad tym punktem porządku dziennego wysłucha 5-minutowych oświadczeń w imieniu klubów i kół.

    Otwieram dyskusję.

    Pierwsza głos zabierze pani posłanka Ewa Kołodziej z Klubu Parlamentarnego Platforma Obywatelska.

    Bardzo proszę, pani posłanko.

  • Dziękuję.

    Pani Marszałek! Wysoka Izbo! W imieniu Klubu Parlamentarnego Platforma Obywatelska mam zaszczyt przedstawić Wysokiej Izbie stanowisko klubu w sprawie poselskiego projektu ustawy o zmianie ustawy o ubezpieczeniu społecznym rolników oraz ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych, druki nr 3588 i 3706.

    Projekt dotyczy wprowadzenia przepisów umożliwiających osobom uprawnionym do świadczenia pielęgnacyjnego, specjalnego zasiłku opiekuńczego lub zasiłku dla opiekunów osób niepełnosprawnych dokonywanie wyboru ubezpieczenia w Zakładzie Ubezpieczeń Społecznych lub Kasie Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego w okresie pobierania świadczeń lub rezygnację z ubezpieczenia w Zakładzie Ubezpieczeń Społecznych i powrót do ubezpieczenia w Kasie Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego osobom pobierającym już świadczenia.

    Zawarte w przedmiotowym projekcie ustawy rozwiązania legislacyjne są korzystne dla rolników uprawnionych do ww. świadczeń. W obecnej sytuacji rolnik, który złożył oświadczenie o zaprzestaniu prowadzenia działalności rolniczej i tym samym nie jest już aktywny zawodowo, przestawał być ubezpieczonym w KRUS, ponieważ KRUS nie miał już podstaw do ubezpieczenia. Problem ten dotyczy rolników, ich małżonków oraz domowników, którzy zaprzestają prowadzenia gospodarstwa rolnego lub pracy w gospodarstwie rolnym w związku z koniecznością sprawowania osobistej opieki nad niepełnosprawnym członkiem rodziny, co wiąże się z nabyciem prawa do świadczenia pielęgnacyjnego, specjalnego zasiłku opiekuńczego lub zasiłku dla opiekuna osoby niepełnosprawnej.

    W stosunku do wszystkich ubezpieczonych w KRUS, tj. 1400 tys. osób, grupa, która znalazła się w opisywanym niekorzystnym położeniu, nie jest zbyt liczna, niemniej jednak, jak się szacuje, liczy ona ok. 6 tys. osób. Widząc powyższe niespójności, posłowie uznali, iż należy wyjść naprzeciw tej grupie rolników, gdyż sytuacja taka jest wysoce krzywdząca i niesprawiedliwa i bezwzględnie należy wprowadzić zmiany, które proponuje się w przedstawionym projekcie zmiany ustawy o ubezpieczeniu społecznym rolników oraz ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych. Proponowana zmiana daje tym osobom możliwość wyboru, którego dotychczas nie miały. W konsekwencji organ wypłacający świadczenie będzie mógł przekazać składki na ubezpieczenie albo do ZUS, albo do KRUS, w zależności od wniosku ubezpieczonego. Projekt zakłada wejście ustawy w życie z dniem 1 października 2015 r.

    Reasumując, pragnę poinformować, iż Klub Parlamentarny Platforma Obywatelska będzie głosował za przyjęciem projektu ustawy o zmianie ustawy o ubezpieczeniu społecznym rolników oraz ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych, druki nr 3588 i 3706. Pięknie dziękuję za uwagę.

    (Oklaski)

  • Dziękuję, pani posłanko.

    Głos zabierze pan poseł Stanisław Szwed z Klubu Parlamentarnego Prawo i Sprawiedliwość.

    Bardzo proszę, panie pośle.

  • Pani Marszałek! Wysoka Izbo! Przedstawiam stanowisko Klubu Parlamentarnego Prawo i Sprawiedliwość wobec poselskiego projektu ustawy o zmianie ustawy o ubezpieczeniu społecznym rolników oraz ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych, druk nr 3588, a także sprawozdania Komisji Polityki Społecznej i Rodziny oraz Komisji Rolnictwa i Rozwoju Wsi, druk nr 3706.

    Projekt dotyczy możliwości powrotu do ubezpieczenia społecznego rolników tym osobom, które w związku z pobieraniem świadczenia pielęgnacyjnego, specjalnego świadczenia opiekuńczego i zasiłku dla opiekuna zostały objęte powszechnym systemem emerytalnym, tracąc możliwość korzystania z uprawnień emerytalnych w KRUS. To rozwiązanie było krzywdzące dla tych osób, które otrzymywały jedno z tych świadczeń. Po zmianie ustawy osoba będzie mogła zdecydować, czy skorzysta z systemu powszechnego w ZUS, czy wróci do systemu KRUS.

    Należy przypomnieć, że istotą tych świadczeń jest rekompensata utraconego dochodu z powodu niepodejmowania lub zaprzestania wykonywania pracy ze względu na konieczność sprawowania osobistej opieki nad dzieckiem niepełnosprawnym – tutaj mamy do czynienia ze świadczeniem pielęgnacyjnym – czy osobą dorosłą niepełnosprawną – wtedy jest możliwość otrzymania specjalnego zasiłku opiekuńczego. Dotyczy to również osób, które utraciły prawo do świadczeń pielęgnacyjnych, co zakwestionował Trybunał Konstytucyjny. Te osoby mogą dzisiaj otrzymać specjalny zasiłek dla opiekunów. Obecna ustawa niestety zmusza rolników do wyboru, czy korzystać ze świadczenia pielęgnacyjnego, czy jednak nie tracić uprawnień emerytalnych w KRUS. Ta zmiana umożliwi zarówno korzystanie ze świadczeń pielęgnacyjnych, jak i wybór systemu ubezpieczeń społecznych, dotyczący tego, czy skorzystamy z KRUS, czy skorzystamy z powszechnego systemu w ZUS.

    Pani Marszałek! Klub Parlamentarny Prawo i Sprawiedliwość popiera to rozwiązanie i będzie głosował za przyjęciem nowelizacji.

    Jednocześnie w dalszym ciągu nie został rozwiązany problem opiekunów osób niepełnosprawnych. Dysponentem tej ustawy jest pan minister rolnictwa. Nie ma przedstawiciela ministerstwa polityki społecznej i rodziny. Warto jeszcze raz powrócić do tego. Były szumne zapowiedzi, że ta sprawa zostanie rozwiązania, był okrągły stół, dotyczące opiekunów osób niepełnosprawnych rozmowy w Ministerstwie Pracy i Polityki Społecznej, były zapowiedzi zmian ustawowych, zapowiedzi, że zostanie to kompleksowo uregulowane. W dalszym ciągu ta sprawa nie jest uregulowana. Grupy opiekunów osób niepełnosprawnych, zarówno dzieci, jak i dorosłych, wielokrotnie protestowały pod kancelarią premiera, pod Ministerstwem Pracy i Polityki Społecznej, pod Sejmem. Do dzisiaj ta sprawa nie została rozwiązana. Myślę, że w następnej kadencji Sejmu powinno się tym tematem jak najszybciej zająć, po to aby te sprawy kompleksowo uregulować, żeby opiekunowie osób niepełnosprawnych, zarówno dzieci, jak i osób dorosłych, mogli korzystać z tych samych uprawnień.

    Powracając do projektu poselskiego, jeszcze raz podkreślam, że mój klub będzie głosował za przyjęciem tych rozwiązań. Dziękuję.

    (Oklaski)

  • Dziękuję, panie pośle.

    Głos zabierze pan poseł Henryk Smolarz z Klubu Parlamentarnego Polskiego Stronnictwa Ludowego.

    Bardzo proszę, panie pośle.

  • Pani Marszałek! Wysoka Izbo! Panie Ministrze! Rzeczywiście nie będzie tutaj zaskoczeniem, jeżeli powiem, że klub Polskiego Stronnictwa Ludowego opowie się za przyjęciem tego projektu, gdyż jest to propozycja posłów właśnie Polskiego Stronnictwa Ludowego, idąca w dobrym kierunku.

    Chciałbym się przyłączyć do słów mojego przedmówcy w kwestii konieczności opracowania i dopracowania przepisów dla opiekunów osób niepełnosprawnych. Doskonale pamiętamy, że nieprecyzyjne zapisy, mała możliwość, jeżeli chodzi o przewidywanie sytuacji, jakie mogą się rozwinąć, powodują, że te przepisy często zostają wykorzystane w sposób nieuzasadniony. Ale mamy też sytuacje, odnośnie do których przepisy są zbyt rygorystyczne i należy wprowadzić większą elastyczność i dać swobodę wyboru osobom, które z nich korzystają.

    Przypomnę tylko przy tej okazji, nie odnosząc się do projektu, o którym mówiłem już tutaj jako sprawozdawca, że w minionej kadencji udało się wprowadzić bardzo wiele korzystnych zmian dotyczących zakresu ubezpieczeń społecznych, a także dotyczących ubezpieczeń rolniczych. Przypomnę, że mieliśmy poprzednio kuriozalną sytuację, w której rolnik prowadzący gospodarstwo, gdy uległ wypadkowi, nie mógł otrzymać renty wypadkowej w pełnej wysokości bez zaprzestania prowadzenia działalności rolniczej. Mało tego, że sam rolnik był obowiązany zaprzestać prowadzenia działalności rolniczej, to również dotyczyło to jego małżonka, tylko po to, aby ten pierwszy, który uległ wypadkowi, mógł otrzymać świadczenie rentowe w pełnej wysokości. Zlikwidowaliśmy tę oczywistą niesprawiedliwość i dzisiaj nie ma żadnych przeszkód, aby jeden z małżonków prowadził gospodarstwo, a drugi pobierał świadczenie rentowe, na które zresztą odprowadzał składki.

    Podobnie uregulowaliśmy kwestię dotyczącą otrzymywania świadczeń emerytalnych. Przypomnę, że w tej kadencji udało się też zniwelować rażącą niesprawiedliwość polegającą na tym, że nawet jeżeli rolnik, jeden z małżonków, osiągnął już wiek emerytalny i nabył prawa do otrzymania emerytury, to aby otrzymać emeryturę w pełnej wysokości, jego współmałżonek, który mógł być osobą młodszą, a był jeszcze zobowiązany odprowadzać składki, musiał te składki odprowadzać, i była kwestia wyboru, czy obydwoje zaprzestają prowadzenia działalności rolniczej i jeden z małżonków pobiera emeryturę w pełnej wysokości, a drugi odprowadza składki jako domownik, będąc ubezpieczonym np. w gospodarstwie następców. Problem powstawał wtedy, kiedy chcieli np. sprzedać gospodarstwo rolne – wtedy nie było tytułu do pozostawania w ubezpieczeniu. Dzisiaj mamy taką oto sytuację, że do osiągnięcia wieku emerytalnego przez obydwoje małżonków jedno z nich, nabywając prawo do świadczeń emerytalnych, może to świadczenie otrzymywać w pełnej wysokości, a drugie kontynuuje ubezpieczenie w Kasie Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego.

    Te zmiany i wiele innych korzystnych zmian dotyczących rolników jest bardzo pozytywnie przez nich odbieranych. Przy tej okazji przypomnę też rozwiązanie, które dotyczy wielu osób, m.in. rolników, polegające na tym, że w sytuacji kiedy pojawi się dziecko w rodzinie rolniczej, zadeklarowany rodzic nie odprowadza przez okres urlopu wychowawczego składek na ubezpieczenie społeczne.

    A więc wypada podziękować posłom, szczególnie tym, którzy pracowali w Komisji Polityki Społecznej i Rodziny, za przyjęcie tak korzystnych rozwiązań idących z pełną otwartością i szczerością w kierunku rolników i dających swobodę i możliwość wyboru bez dawania pola do nadużyć, za przyjęcie bardzo sprawiedliwego rozwiązania. Liczę również na to, że w tej kadencji uda się jeszcze wprowadzić kilka ważnych projektów ustaw, m.in. zgłoszony także przez klub Polskiego Stronnictwa Ludowego projekt dotyczący możliwości uzyskania świadczeń emerytalnych po 40 latach pracy.

    Ponieważ mówimy dzisiaj o osobach ubezpieczonych w KRUS, o rolnikach, przypomnę, że okres, który zapewniliśmy, jeśli chodzi o możliwość wcześniejszego przejścia na emeryturę rolników, kobiet w wieku 55 lat i mężczyzn w wieku 60 lat, upłynie w 2017 r. A zatem rozwiązanie dające możliwość przejścia na emeryturę po 40 latach pracy mogłoby to zastąpić, jest to korzystne i potrzebne ze względu na przemiany strukturalne polskiej wsi w przyszłości i ciężką pracę rolników. A więc już dzisiaj, przy tej okazji, pozwolę sobie wygłosić skromny apel o jak najszybsze pochylenie się nad tym projektem ustawy, bo ona może przynieść same korzyści. Dziękuję bardzo.

    (Przewodnictwo w obradach obejmuje wicemarszałek Sejmu Elżbieta Radziszewska)

  • Bardzo dziękuję panu posłowi.

    Proszę panią poseł Annę Bańkowską z Sojuszu Lewicy Demokratycznej o wygłoszenie oświadczenia w imieniu klubu. Nie ma pani poseł.

    Bardzo proszę, pan poseł Krzysztof Popiołek, Zjednoczona Prawica.

    Proszę, panie pośle, ma pan 5 minut na wygłoszenie swojego oświadczenia.

  • Pani Marszałek! Wysoka Izbo! W imieniu Klubu Parlamentarnego Zjednoczona Prawica przedstawiam opinię o poselskim projekcie ustawy o zmianie ustawy o ubezpieczeniu społecznym rolników oraz ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych, druki sejmowe nr 3588 i 3706.

    Projekt ma na celu umożliwienie rolnikom lub domownikom, którzy podjęli się stałej opieki nad osobami niepełnosprawnymi, dowolnego wyboru, czy składka opłacana za nich przez wójta, burmistrza, prezydenta miasta na ubezpieczenia społeczne i rentowe przekazywana będzie do ZUS, czy do KRUS. Obecnie jest tak, że rolnicy lub domownicy zamieszkujący we wspólnym gospodarstwie rolnym, którzy podejmują się opieki na stałe nad osobą niepełnosprawną, muszą zaprzestać prowadzenia gospodarstwa rolnego lub pracy w gospodarstwie rolnym. Z tego powodu wyłączani są z ubezpieczenia społecznego w KRUS i w sposób obligatoryjny podlegają ubezpieczeniu społecznemu w ZUS. Tak jak już powiedziałem, przedłożony projekt pozwala tym osobom na wybór ubezpieczyciela społecznego. Składki ubezpieczenia społecznego i rentowego opłacane są z budżetu państwa, a ponieważ składki do KRUS są nieco niższe, przyjęcie przedłożonego projektu zmniejszy bieżące obciążenie budżetu państwa z tego tytułu.

    Klub Zjednoczona Prawica opowie się za przyjęciem przedłożonego projektu. Dziękuję bardzo.

    (Oklaski)

  • Dziękuję, panie pośle.

    Bardzo proszę, pani poseł Zofia Popiołek, koło Ruch Palikota.

    Pani poseł Bańkowska zabierze głos po pani poseł.

  • Pani Marszałek! Wysoka Izbo! Oczywiście te rozwiązania są bardzo słuszne. Pochylono się nad tym, co nie zostało do tej pory uchwalone, wyrównano to w pewnym sensie, jest to jakieś odzwierciedlenie sprawiedliwości. Nasze koło absolutnie będzie głosowało za przyjęciem tych poprawek. W polityce społecznej jest tak, że na bieżąco musimy śledzić wszystkie podejmowane rozwiązania prawne, ponieważ życie niesie ze sobą tak nieoczekiwane sytuacje, jest taka mnogość zdarzeń, że prawo powinno za tym nadążać.

    Natomiast co do wypowiedzi pana posła Smolarza odnośnie do emerytur, bardzo obawiam się tego, że sprawy emerytur, tak znaczące i tak ważne dla Polaków, staną się przedmiotem kampanii wyborczej. Wszyscy będą szukać nie rozwiązań, które rzeczywiście mają służyć Polakom, tylko populistycznych haseł, co może doprowadzić do tego, że w najbliższej kadencji Sejmu z tym tematem znów będzie trudno się uporać, tym bardziej że wszelkiego rodzaju hasła kampanijne trafiają na populistyczny grunt. Jeżeli chodzi o system emerytalny, wymaga on pochylenia się nad nim, ale w spokoju, z rozwagą i nie na zasadzie haseł kampanijnych – to do panów posłów po lewej stronie. Natomiast oczywiście z tymi rozwiązaniami, które zostały zawarte w omawianym projekcie, zgadzamy się i będziemy je popierać. Dziękuję bardzo.

  • Bardzo dziękuję.

    Bardzo proszę, pani poseł Anna Bańkowska w imieniu klubu Sojusz Lewicy Demokratycznej.

  • Pani Marszałek! Wysoka Izbo! W imieniu klubu Sojusz Lewicy Demokratycznej mam zaszczyt zaprezentować stanowisko wobec sprawozdania komisji zawartego w druku nr 3706.

    Muszę powiedzieć, że ten projekt dotyczy kawałka sprawy związanej ze świadczeniami dla opiekunów osób niepełnosprawnych. Rzecz dotyczy przyznania prawa do pobierania tego świadczenia przez rolników prowadzących de facto działalność rolniczą i piszących oświadczenie, że powstrzymują się od tej działalności. Już się przyzwyczailiśmy do tego, że tego typu regulacje w tej kadencji często były wprowadzane, co jest, jak powiedziałam, tendencją rozszerzającą i pozytywną dla rolników. Ważny jest również wprowadzany w tym projekcie przepis dający takie oto regulacje: jeśli ktoś jako opiekun jest uprawniony do świadczenia pielęgnacyjnego, z tytułu tego świadczenia składki na ubezpieczenia społeczne będą odprowadzane nie tylko do ZUS, ale również, na podstawie wyboru osoby zainteresowanej, do Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego. Jest to o tyle korzystne rozwiązanie dla rolników, że ono siłą rzeczy daje gwarancję prawa do emerytury opiekunowi osoby niepełnosprawnej, bowiem w przypadku emerytur wypłacanych przez ZUS trzeba spełnić określone warunki, głównie chodzi o staż. W tym przypadku nigdy nie możemy antycypować sytuacji, jaka może się wydarzyć i dotyczyć opiekuna osoby niepełnosprawnej. Jest to więc rozwiązanie ze wszech miar korzystne akurat dla tej grupy osób, czyli dla rolników, których również dotknęło nieszczęście, konieczność sprawowania opieki nad osobami niepełnosprawnymi.

    Przy tej okazji chciałabym powiedzieć, że rozwiązywany jest fragment problemu. Chciałabym wspomnieć o jednej rzeczy – już kiedyś z tej mównicy sejmowej powiedziałam, że są sprawy, które są źle rozwiązane. Jedną z najgorzej rozwiązanych spraw z dziedziny polityki społecznej, rozwiązanej w sposób niesprawiedliwy i niezrozumiały, jest kwestia dotycząca uprawnień do świadczeń pielęgnacyjnych zwanych różnie, np. specjalnym zasiłkiem opiekuńczym. To, co się wydarzyło dwa lata temu, kiedy zróżnicowano prawo do świadczenia dla opiekunów dzieci i dla opiekunów osób dorosłych, mimo iż tu nie chodzi o wiek osoby niepełnosprawnej, tylko wiek, w którym ona była, kiedy nastąpiła niepełnosprawność, jest czymś niezrozumiałym i nie do zaakceptowania. Rząd obiecywał. Z panem posłem Tomaszewskim w imieniu SLD po wielokroć występowaliśmy o zlikwidowanie tych niesprawiedliwych przepisów, zrównanie prawa do tych świadczeń ze względu na niepełnosprawność, a nie na wiek, w którym osoba stała się osobą niepełnosprawną. Wszystko to jest, przepraszam, jak rzucanie grochem o ścianę. Rząd obiecywał i nic z tego nie wyszło. Oto część osób, które uległy niepełnosprawności dzień przed ukończeniem 18. roku życia, traktowana jest jak dzieci, mimo że mają kilkadziesiąt lat. Kolega, który był o dwa dni starszy, jest traktowany zgodnie z rozwiązaniami prawnymi jak dorosła osoba niepełnosprawna. Sytuacja jednych i drugich różni się zarówno ze względu na wysokość świadczenia, co jest niedopuszczalne, jak i prawo wynikające z kryteriów dochodowych.

    Proszę państwa, naprawdę apeluję o jak najszybsze naprawienie tego ułomnego, niesprawiedliwego, niewynikającego z istoty rzeczy rozwiązania. Nie wolno nam powodować tego, że oprócz nieszczęścia opieki nad osobami niepełnosprawnymi, wysiłku rodziny, kłopotów dla samej osoby niepełnosprawnej jeszcze dokładamy tym

    (Dzwonek)

    rodzinom problem nierównego traktowania. Na to Sojusz Lewicy Demokratycznej nie wyraża zgody. Podkreślamy to i będziemy to podkreślać tak długo, aż przepisy w tym zakresie nie ulegną korzystnej zmianie. Dziękuję bardzo.

    (Oklaski)

  • Pani poseł ostatnia zabrała głos w imieniu klubów i kół.

    Lista posłów zapisanych do głosu została wyczerpana.

    Dwóch posłów zgłosiło się do zadania pytania.

    Czy ktoś z państwa posłów chciałby jeszcze dopisać się do tej listy?

    Nie widzę.

    Zamykam listę. Bardzo proszę, pierwszy pytanie zada pan poseł Henryk Siedlaczek, Platforma Obywatelska.

    Panie pośle, ma pan 1 minutę na zadanie pytania.

  • Pani Marszałek! Wysoka Izbo! W tym projekcie między innymi proponuje się możliwość rezygnacji z ubezpieczenia w ZUS i powrót do ubezpieczenia w KRUS osobom już pobierającym świadczenia pielęgnacyjne, specjalne zasiłki opiekuńcze lub zasiłki dla opiekuna. Na złożenie stosownego wniosku w tej sprawie w projekcie przewiduje się 6 miesięcy od dnia wejścia w życie ustawy. W sumie moje pytanie jest proste. Chciałbym zapytać: Dlaczego na możliwość rezygnacji z ubezpieczenia w ZUS i powrót do ubezpieczenia w KRUS osobom już pobierającym świadczenia pielęgnacyjne, specjalne zasiłki opiekuńcze lub zasiłki dla opiekuna ustawodawca wyznaczył jedynie okres 6 miesięcy? Dziękuję.

  • Dziękuję.

    Bardzo proszę, pytanie zada pan poseł Tadeusz Tomaszewski, Sojusz Lewicy Demokratycznej – 1 minuta.

  • Pani Marszałek! Wysoki Sejmie! Szanowni Państwo Ministrowie! Pytałem o tę sprawę podczas pierwszego czytania i prosiłem stronę rządową o refleksję. Mianowicie uchwaliliśmy nowelizację ustawy o ubezpieczeniach społecznych oraz ubezpieczeniu społecznym w KRUS. Ta ustawa daje możliwość łączenia dochodów z pracy uzyskanych na podstawie umowy zlecenia i umowy o dzieło rolników ubezpieczonych w KRUS, jeśli ich dochody nie przekraczają połowy minimalnego wynagrodzenia. Wówczas nie objęliśmy tą regulacją rolników pracujących na podstawie umowy o pracę. Dzisiaj osoby wykonujące pewne funkcje publiczne, np. kierowcy w ochotniczych strażach pożarnych, czy inne funkcje, kiedy pracują na podstawie umowy o pracę, są automatycznie wykreślane z KRUS, mimo że ich dochody nie przekraczają połowy minimalnego wynagrodzenia. Wówczas mówiliśmy wyraźnie, że to rozwiązanie ma służyć likwidacji szarej strefy itd.

    (Dzwonek)

    W związku z tym uprzejmie zwracam się z pytaniem do rządu, bo były takie sygnały: Czy strona rządowa podziela opinię, że powinny być objęte tym rozwiązaniem również osoby pracujące na podstawie umowy o pracę? Czy strona rządowa przygotuje to rozwiązanie? Mam na myśli zarówno ministra pracy, jak i ministra rolnictwa i rozwoju wsi. Dziękuję.

    (Oklaski)

  • Dziękuję panu posłowi.

    Bardzo proszę, odpowiedzi na pytania udzieli pan minister Tadeusz Nalewajk, podsekretarz stanu w Ministerstwie Rolnictwa i Rozwoju Wsi.

    Bardzo proszę, panie ministrze.

  • Dziękuję bardzo.

    Pani Marszałek! Wysoka Izbo! Zanim odpowiem na pytania, chciałbym serdecznie podziękować za inicjatywę ustawodawczą, bo jak tu było mówione, rozwiązuje ona co prawda tylko część problemów, ale rozwiązuje. Myślę, że to jest istotne, bo różnica między systemem powszechnym a KRUS-owskim jest taka, że w KRUS-ie trzeba mieć określoną liczbę lat. Określoną liczbę lat się ma wtedy, gdy się prowadzi działalność i jest się ubezpieczonym minimum 25, do tego trzeba osiągnąć wiek emerytalny. Natomiast w systemie ZUS-owskim wystarczą lata i oczywiście trzeba zebrać odpowiednią ilość środków finansowych na koncie. Dlatego ten projekt ustawy reguluje i to, że jest możliwość wyboru: albo ZUS, albo KRUS. Jeżeli chcę być w KRUS, to mogę, w zależności od wieku – każda sytuacja jest inna. Szacujemy, że takich przypadków będzie w Polsce ok. 6 tys., chociaż jeśli będzie taka możliwość, to takich przypadków może być więcej. Trudno, żeby wszyscy… Każdy przypadek jest inny, w zależności od wieku, od tego, ile lat ma ktoś do emerytury.

    (Głos z sali: Różne okoliczności.)

    Tak że jeszcze raz chciałbym serdecznie podziękować. Jak powiedziałem, co prawda projekt rozwiązuje tylko część problemów, ale rozwiązuje, i wychodzi naprzeciw oczekiwaniom środowiska rolniczego. Póki co, mamy jeszcze siedem krajów w Unii Europejskiej, gdzie jest oddzielny system emerytalno-rentowy dla rolników. Musimy go też, jak powiedział pan poseł Smolarz – ustawa jest z 1990 r. – dostosować do obecnej rzeczywistości, bo 25 lat temu były inne czasy niż dzisiaj, i to jest normalne. Tak że jeszcze raz chciałbym serdecznie podziękować za tę inicjatywę w imieniu naszego resortu i własnym.

    Teraz chcę się odnieść do kwestii, o którą pytał pan poseł Siedlaczek. Tak jest przyjęte, że będzie sześć miesięcy wstecz, jeśli chodzi o tych, którzy wypadli, złożyli deklarację, że zaprzestali działalności gospodarczej. Druga kwestia, pytał o to pan poseł Tomaszewski. Dyskutowaliśmy o tym i uznaliśmy, że na dzisiaj to wykracza poza materię obecnej ustawy i procedowanego projektu. Chcemy, żeby te przepisy szybko weszły w życie.

    Kolejna kwestia jest, jak myślę, bardziej złożona. Poprzednia zmiana ustawy dotyczyła generalnie zleceń, była mowa o 50% najniższej płacy. To jest zlecenie. Jest różnie w Polsce, jeśli chodzi o takie przypadki. Pan wspomniał o ochotniczych strażach pożarnych. Akurat mam rozezeznanie, bo sam jestem działaczem OSP – większość to zlecenia. Jeśli wchodzą do tego jeszcze sołtysi…

    (Głos z sali: Ale mogą stracić.)

    Myślę, panie pośle, że można się pokusić… Ale idąc dalej, to już jest określony zapis, a nie można uogólniać wszystkiego, stosować tego do każdego podmiotu, z którym się nawiąże umowę o pracę. Byłbym skory zaakceptować takie rozwiązanie, i myślę, że warto dalej nad tym popracować, żeby była ta umowa, jeśli chodzi o pracę ze stowarzyszeniem, z organizacją, która służy pewnemu celowi publicznemu, a nie przedsiębiorcom. Dyskutowaliśmy o tym w takim kontekście, że jak jestem ubezpieczony w KRUS-ie, a pan Smolarz jest przedsiębiorcą, zatrudnia mnie na 1/3 etatu, da mi niekoniecznie 800 zł, może być 600 zł, i nie musi płacić za mnie składki ubezpieczeniowej, bo już jestem ubezpieczony. Jest ten element. Z drugiej strony bronimy Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego jak Częstochowy w kontekście pewnych wniosków, które napływają do nas z Komisji Europejskiej. Dlatego chcąc ograniczyć – w cudzysłowie, przepraszam – oddzielny system emerytalno-rentowy dla rolników, powinniśmy dawać jak najmniej innych możliwości wejścia do tego systemu, typu, załóżmy, umowy o dzieło, gdzie nie jest to rozstrzygnięte, czy tzw. wolnych zawodów. Jest to dość specyficzna problematyka. Dlatego, panie pośle, uznaliśmy, że rozwiązanie to jest, jak mówiłem, korzystne i należy te przepisy szybko uchwalić, żeby weszły w życie. Dziękuję bardzo.

  • Dziękuję bardzo.

    Do zabrania głosu zgłosił się jeszcze sprawozdawca komisji pan poseł Henryk Smolarz.

    Bardzo proszę.

  • Dziękuję.

    Pani Marszałek! Pozwolę sobie jako uzupełnienie tego, co powiedział pan minister, dodać, że ten sześciomiesięczny okres jest przyjęty w wielu rozwiązaniach, w przypadku powrotu osób, które prowadziły działalność gospodarczą, ale także – ostatnio – w przypadku osób, które pracowały na umowę-zlecenie. Wydaje się, że sześć miesięcy to wystarczający czas, aby osoby, które są żywotnie zainteresowane zmianą tych przepisów, bo dotyczą ich one bezpośrednio, posiadły tę wiedzę. Myślę, że naszym dzisiejszym wystąpieniem przyczynimy się także do informowania o tym, tak aby wszystkie osoby, które chcą, mogły z takiego rozwiązania skorzystać.

    Chciałbym również jednym zdaniem uzupełnić informację o posiedzeniu połączonych komisji. Otóż pewien fragment dyskusji był poświęcony odprowadzaniu składki na ubezpieczenie zdrowotne. Padły uwagi ze strony przedstawiciela Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, aby składki na ubezpieczenie zdrowotne były przekazywane analogicznie tam, gdzie będą przekazywane składki na ubezpieczenie społeczne. Uznaliśmy jednak, że ten system naliczania składek na ubezpieczenie zdrowotne w przypadku rolników jest trochę skomplikowany, polega na tym, iż zainteresowany musiałby ciągle pilnować i zgłaszać, ile ma hektarów, czy to jest 6 ha, czy mniej, czy więcej, i zgłaszać każdą zmianę. W związku z tym, aby osobom, które są zajęte opieką nad niepełnosprawnymi, nie robić dodatkowych problemów, zostało przyjęte to rozwiązanie, które zostało zaproponowane w pierwotnej wersji. Czyli te składki są odprowadzane przez wójta, burmistrza, prezydenta na takich zasadach, jak dotychczas, natomiast składki na ubezpieczenie emerytalno-rentowe będą przekazywane zgodnie z wolą zainteresowanego.

    Pozwolę sobie też jednym zdaniem odnieść się do dyskusji dotyczącej rozszerzenia polegającego na tym, że daje się możliwość pozostawania w ubezpieczeniu KRUS-owskim osobom, które będą pracowały na umowę o pracę. Istotne i ważne są obawy, o których mówił pan minister, bowiem gdybyśmy przyjęli założenie, że każdy może być rolnikiem, pozostawać w ubezpieczeniu rolniczym i jednocześnie pracować na umowę o pracę, wtedy system ubezpieczenia rolniczego byłby jak emerytura obywatelska, ze stałą, niezbyt wielką składką i z pewnym, niezbyt wysokim świadczeniem, a praca na umowę o pracę byłaby czymś dodatkowym, można powiedzieć, okazją do gromadzenia składek na świadczenie emerytalne w przyszłości na zupełnie innych zasadach. To rozwiązanie wymaga oczywiście głębokich przemyśleń, aby nie narazić się na zarzuty różnego rodzaju nieprawidłowości, bo nie po to zmienialiśmy przepisy o ubezpieczeniu społecznym rolników w taki sposób, aby nie budziły one poczucia niesprawiedliwości wśród Polaków, aby były jasne i czytelne i rzeczywiście służyły tym, dla których zostały stworzone. Chodzi o to, by wspierać konsumenta poprzez nieco niższe składki na ubezpieczenie społeczne rolników wzorem innych państw – Niemiec, Francji czy wielu innych państw europejskich. Zatem myślę, że ta kwestia będzie nadal wnikliwie rozpatrywana przez parlament i przez rząd. Dziękuję.

  • Dziękuję bardzo.

    Zamykam dyskusję.

    Do trzeciego czytania projektu ustawy przystąpimy w bloku głosowań.

    Na tym zamykam rozpatrywanie punktu 5.

  • Powracamy do rozpatrzenia punktu 5. porządku dziennego: Sprawozdanie Komisji Polityki Społecznej i Rodziny oraz Komisji Rolnictwa i Rozwoju Wsi o poselskim projekcie ustawy o zmianie ustawy o ubezpieczeniu społecznym rolników oraz ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych.

    Przystępujemy do trzeciego czytania. Komisje wnoszą o uchwalenie projektu ustawy z druku nr 3706.

    Głosujemy.

    Kto z pań i panów posłów jest za przyjęciem w całości projektu ustawy w brzmieniu z druku nr 3706?

    Kto jest przeciw?

    Kto się wstrzymał?

    Głosowało 434 posłów. Za było 431, przeciw – 3, nikt się nie wstrzymał.

    Sejm uchwalił ustawę o zmianie ustawy o ubezpieczeniu społecznym rolników oraz ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych.