• Przystępujemy do rozpatrzenia punktu 4. porządku dziennego: Sprawozdanie Komisji Finansów Publicznych oraz Komisji Samorządu Terytorialnego i Polityki Regionalnej o poselskim projekcie ustawy o zmianie ustawy o do chodach jednostek samorządu terytorialnego

    (druki nr 3700 i 3730)

    Proszę pana posła Piotra Zgorzelskiego o przedstawienie sprawozdania komisji.

  • Pani Marszałek! Wysoka Izbo! W imieniu Komisji Finansów Publicznych oraz Komisji Samorządu Terytorialnego i Polityki Regionalnej mam zaszczyt przedstawić sprawozdanie o poselskim projekcie ustawy o zmianie ustawy o dochodach jednostek samorządu terytorialnego z druku nr 3700.

    Prace nad tym projektem toczyły się w szybkim tempie. Grupa posłów złożyła projekt ustawy 20 lipca, zaś 21 lipca marszałek Sejmu skierowała go do pierwszego czytania do Komisji Finansów Publicznych oraz Komisji Samorządu Terytorialnego i Polityki Regionalnej. Komisje przeprowadziły pierwsze czytanie i rozpatrzyły projekt na posiedzeniu w dniu 23 lipca. Wyjątkowe tempo prac wynika ze znaczenia tego projektu dla samorządu terytorialnego oraz faktu, iż materia w nim regulowana jest dyskutowana od kilku lat na posiedzeniach tych właśnie dwóch komisji.

    Trybunał Konstytucyjny w wyroku z dnia 4 marca 2014 r. stwierdził niekonstytucyjność przepisów art. 25 i 31 ustawy z dnia 13 listopada 2003 r. o dochodach jednostek samorządu terytorialnego, dlatego ustawą z dnia 23 października 2014 r. zostały do tej ustawy wprowadzone tymczasowe rozwiązania zmieniające zasady naliczania na 2015 r. wpłat oraz dystrybucji subwencji regionalnej dla województw.

    Ministerstwo Finansów prowadzi wprawdzie prace nad nowymi rozwiązaniami w zakresie systemu korekcyjno-wyrównawczego obejmującego również powiaty i gminy, ale ponieważ nie wydaje się możliwe szybkie ich zakończenie, zgłoszony został projekt poselski, który proponuje przedłużenie obecnych rozwiązań dotyczących województw na rok 2016, z tym że podstawę wyliczenia subwencji wpłat stanowić mają dochody wykonane w 2014 r. Brak takich rozwiązań oznaczałby, że województwa nie otrzymałyby subwencji regionalnej pochodzącej z wpłat, co pozbawiłoby większość województw istotnej części dochodów.

    W projekcie ustawy przewidziano też utworzenie rezerwy celowej w budżecie państwa w wysokości 210 mln przeznaczonej na dotacje dla województw, dzięki którym dofinansowane będą budowy, remonty i utrzymanie dróg wojewódzkich. Art. 2 projektu ustawy przewiduje wprowadzenie takich samych regulacji jak w 2015 r. w zakresie mechanizmu wyrównywania różnic w dochodach województw. W porównaniu z zasadami obowiązującymi do końca 2014 r., jeśli chodzi o te rozwiązania, nie traci na tym żadne województwo.

    Poza drobną poprawką redakcyjną komisje przyjęły projekt bez głosu sprzeciwu w wersji przedstawionej przez wnioskodawców. W imieniu połączonych komisji wnoszę o przyjęcie przedstawionego projektu ustawy.

  • Bardzo dziękuję panu posłowi sprawozdawcy.

    Sejm ustalił, że w dyskusji nad tym punktem porządku dziennego wysłucha 5-minutowych oświadczeń w imieniu klubów i kół.

    Otwieram dyskusję.

    W imieniu Klubu Parlamentarnego Platforma Obywatelska miał wystąpić pan poseł Michał Jaros.

    Nie widzę go na sali.

    Pan poseł Andrzej Szlachta w imieniu klubu Prawo i Sprawiedliwość.

    Nie widzę.

    (Poseł Piotr Zgorzelski: Ja mogę w imieniu Klubu Parlamentarnego PSL.)

    Pan poseł wystąpi w imieniu klubu PSL.

    Bardzo proszę, pan poseł Zgorzelski.

  • Pani Marszałek! Wysoki Sejmie! Klub Parlamentarny Polskiego Stronnictwa Ludowego popiera rozwiązania zaproponowane przez projekt poselski, bowiem okazało się, że Ministerstwo Finansów nie jest w stanie wykonać swojego zobowiązania, a mianowicie przygotować kompleksowego rozwiązania w zakresie wyrównywania dochodów. Zatem stało się jasne, że aby w ogóle można było to zaplanować i wypłacić środki z tzw. janosikowego, należy dokonać właściwie kolejnej, w cudzysłowie, przedłużki tego rozwiązania, tak aby na 2016 r. samorządy, konkretnie samorządy województw, mogły zaplanować swoje dochody.

    Dlatego też Klub Parlamentarny Polskiego Stronnictwa Ludowego popiera rozwiązania zawarte w sprawozdaniu. Dziękuję.

  • Dziękuję bardzo panu posłowi.

    Czy jest na sali pan poseł Jacek Czerniak z Sojuszu Lewicy Demokratycznej?

    Nie widzę.

    Pan Jan Ziobro ze Zjednoczonej Prawicy.

    Nie widzę.

    Pan Andrzej Lewandowski, Ruch Palikota.

    Bardzo proszę, panie pośle.

  • Pani Marszałkini! Wysoka Izbo! W imieniu Koła Poselskiego Ruch Palikota pragnę przedstawić oświadczenie koła w sprawie sprawozdania Komisji Finansów Publicznych oraz Komisji Samorządu Terytorialnego i Polityki Regionalnej o poselskim projekcie ustawy o zmianie ustawy o dochodach jednostek samorządu terytorialnego, druk nr 3730. Według wnioskodawców poselskiego projektu ustawy przedłożona nowelizacja ma na celu przedłużenie funkcjonowania o jeden rok, tj. na rok 2016, rozwiązań tymczasowych w zakresie systemu korekcyjno-wyrównawczego dla województw. Ustawą z dnia 23 października 2014 r., wprowadzającą zmianę do ustawy o dochodach jednostek samorządu terytorialnego, wprowadzono tymczasowe uregulowania obowiązujące w 2015 r., dotyczące mechanizmu dokonywania przez województwa wpłat do budżetu państwa z przeznaczeniem na część regionalną subwencji ogólnej dla województw w związku z wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego z dnia 4 marca 2014 r.

    Leżąca u podstaw nowelizacji z 2014 r. idea zmiany dotychczas obowiązujących zasad funkcjonowania tzw. janosikowego jest słuszna, jednak zdaniem Koła Poselskiego Ruch Palikota proponowane przez projektodawców przedłużenie na 2016 r. dotychczas obowiązujących zasad stanowi utrwalenie prowizorycznych rozwiązań i nie sprzyja poszukiwaniu rozwiązań kompleksowych. System naliczania tzw. janosikowego wymaga gruntownej zmiany. Należy podkreślić tezy Trybunału Konstytucyjnego zawarte w wyroku z dnia 4 marca 2014 r. dotyczące tego, że dotychczasowe przepisy nie gwarantują zasobniejszym samorządom wojewódzkim zachowania istotnej części dochodów własnych na rzecz realizacji zadań własnych. Należy jednak poszukiwać rozwiązań, które z jednej strony gwarantowałyby biedniejszym samorządom wojewódzkim odpowiednie dopłaty w ramach subwencji ogólnej oraz dotacji celowej, z drugiej jednak strony nie stanowiłyby nadmiernego uszczuplenia budżetów bogatszych samorządów wojewódzkich.

    Nowe rozwiązania dotyczące zasad finansowania jednostek samorządu terytorialnego powinny mieć charakter systemowy i nie powinny ograniczać się wyłącznie do korekty sposobu funkcjonowania mechanizmu w części regionalnej subwencji ogólnej dla województw. Z uwagi jednak na pilną potrzebę przedłużenia zasad ustalania tzw. janosikowego w nadchodzącym roku kalendarzowym 2016 Koło Poselskie Ruch Palikota popiera projekt ustawy o zmianie ustawy o dochodach jednostek samorządu terytorialnego w wersji przedłożonej Wysokiej Izbie w sprawozdaniu Komisji Finansów Publicznych oraz Komisji Samorządu Terytorialnego i Polityki Regionalnej o poselskim projekcie ustawy o zmianie ustawy o dochodach jednostek samorządu terytorialnego, zawarty w druku nr 3730. Dziękuję bardzo.

    (Oklaski)

  • Bardzo dziękuję panu posłowi.

    Zjawili się posłowie uczestniczący w posiedzeniach komisji, rzeczywiście mamy prawie 3-godzinne przyspieszenie.

    Bardzo proszę, w pierwszej kolejności głos zabierze pan poseł Andrzej Szlachta z klubu Prawo i Sprawiedliwość, następnie pan poseł Michał Jaros z klubu Platforma Obywatelska, a później uzupełni wystąpienie w imieniu Polskiego Stronnictwa Ludowego pan poseł Tomasz Makowski.

    Bardzo proszę, głos zabierze pan poseł Andrzej Szlachta.

  • Pani Marszałek! Wysoka Izbo! W imieniu Klubu Parlamentarnego Prawo i Sprawiedliwość pragnę przedstawić stanowisko wobec projektu ustawy o zmianie ustawy o dochodach jednostek samorządu terytorialnego, zawartego w druku nr 3700.

    Blisko 10 miesięcy temu Wysoki Sejm przyjął nowelizację ustawy o dochodach jednostek samorządu terytorialnego i wprowadził tymczasowe rozwiązania zmieniające zasady naliczania wpłat oraz dystrybucji subwencji regionalnej dla województw. Nowelizacja przedmiotowej ustawy była następstwem wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 4 marca 2014 r., w którym trybunał stwierdził niekonstytucyjność przepisów art. 25 i 31 ustawy o dochodach jednostek samorządu terytorialnego.

    Wydawało się, że Sejm będzie tym razem obradował nad nowym kompleksowym projektem ustawy o dochodach jednostek samorządu terytorialnego uwzględniającym system korekcyjno-wyrównawczy subwencji dla samorządów. Tymczasem istotą omawianego projektu ustawy jest dokonanie przedłużenia obecnych rozwiązań dotyczących samorządów wojewódzkich na 2016 r. Podobnie jak ustawa z dnia 23 października 2014 r. omawiany projekt przewiduje utworzenie w 2016 r. w budżecie państwa rezerwy celowej przeznaczonej na dotację dla województw na dofinansowanie budowy i przebudowy, remontu, utrzymania i ochrony dróg wojewódzkich, których zarządcą jest zarząd województwa, i zarządzania nimi. Wysokość tej rezerwy ma w 2016 r. wynosić 210 mln zł. Podstawą wyliczenia subwencji i wpłat na 2016 r. będą dochody wykonane przez samorządy wojewódzkie w roku 2014. Podobnie jak w dotychczas obowiązującej ustawie przewiduje się, że do końca 2015 r. minister właściwy do spraw finansów publicznych poinformuje województwa o części regionalnej subwencji ogólnej w wysokości 90% ustalonej kwoty. W przypadku gdy kwota wpłat województw do budżetu państwa, z których tworzona jest część regionalna subwencji, nie zostanie zmniejszona, minister właściwy do spraw finansów publicznych w terminie do 30 września 2016 r. poinformuje jednostki o odpowiednim zwiększeniu kwoty subwencji.

    Według samorządu województwa podkarpackiego zaproponowane w projekcie ustawy rozwiązania spowodują kolejny rok z rzędu bardzo duże zmniejszenie dochodów wielu województw z tytułu subwencji ogólnej z budżetu państwa w stosunku do otrzymywanych w latach wcześniejszych. Zmniejszenie dochodu z roku na rok powoduje ograniczenie wydatków zarówno bieżących, jak i inwestycyjnych. Ma to szczególne znaczenie, jeśli chodzi o rozliczanie zadań w ramach perspektywy na lata 2007–2013 oraz konieczność zapewnienia wkładu własnego odnośnie do realizacji zadań przy udziale środków Unii Europejskiej w ramach perspektywy na lata 2014–2020. Z danych zaprezentowanych w załączniku do omawianego projektu ustawy wynika, że województwo podkarpackie otrzyma na 2016 r. łącznie subwencje i dotacje z rezerwy celowej o 23,7 mln zł mniejsze aniżeli zaproponowane na 2015 r., a o 78,7 mln zł mniejsze aniżeli w 2014 r.

    Tymczasowe rozwiązanie zawarte w omawianym projekcie ustawy wywołuje krytykę ze strony większości samorządów wojewódzkich, dlatego Klub Parlamentarny Prawo i Sprawiedliwość oczekiwał, że rząd przygotuje kompleksową reformę w zakresie systemu korekcyjno-wyrównawczego dla samorządów. Wiele samorządów oczekuje wprowadzenia takiego mechanizmu wyrównawczego, który będzie zapobiegał nadmiernemu spadkowi subwencji otrzymywanych przez województwa poniżej średniego poziomu z lat wcześniejszych. Zmniejszające się w nadmierny sposób subwencje z budżetu państwa są następstwem źle działających regulacji zawartych w ustawie o dochodach jednostek samorządu terytorialnego, dlatego Klub Parlamentarny Prawo i Sprawiedliwość nie poprze omawianego projektu ustawy. Dziękuję bardzo.

    (Oklaski)

    (Przewodnictwo w obradach obejmuje wicemarszałek Sejmu Eugeniusz Tomasz Grzeszczak)

  • Dziękuję panu posłowi.

    Głos zabierze pan poseł Michał Jaros.

    Bardzo proszę.

  • Szanowny Panie Marszałku! Wysoka Izbo! W imieniu Klubu Parlamentarnego Platforma Obywatelska mam zaszczyt przedstawić opinię o poselskim projekcie ustawy o zmianie ustawy o dochodach jednostek samorządu terytorialnego, druk nr 3700.

    Projekt ustawy o zmianie ustawy o dochodach jednostek samorządu terytorialnego przedłuża o 1 rok – do 2016 r. – rozwiązania tymczasowe w zakresie systemu korekcyjno-wyrównawczego dla województw. Ustawą z dnia 23 października 2014 r. o zmianie ustawy o dochodach jednostek samorządu terytorialnego wprowadzone zostały tymczasowe rozwiązania zmieniające zasady naliczania wpłat oraz dystrybucji subwencji regionalnej dla województw. Był to efekt wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 4 marca 2014 r., w którym trybunał stwierdził niekonstytucyjność przepisów art. 25 i art. 31 ustawy o dochodach jednostek samorządu terytorialnego.

    Projekt nie zakłada innych zmian poza wyżej wymienionymi. Dokonanie tej nowelizacji jest niezbędne. Sprawa jest złożona i skomplikowana, dlatego też z uwagi to, że wypracowanie systemu docelowego dla wszystkich rodzajów samorządów i przyjęcie regulacji w tej sprawie do końca obecnej kadencji Sejmu RP nie wydaje się możliwe, niezbędne jest przedłużenie obowiązywania obecnych rozwiązań dotyczących województw do roku 2016. Brak proponowanej regulacji oznaczałby, że samorządy województw nie otrzymałyby w 2016 r. subwencji regionalnej pochodzącej z wpłat, bowiem nie byłoby podstawy prawnej do ustalenia wpłat ani subwencji, a to pozbawiłoby większość województw istotnej części dochodów.

    Z dokonanych wyliczeń wynika, że zmiana ustawy nie spowoduje uszczerbku w dochodach żadnego z samorządów województw w porównaniu z dochodami wyliczonymi według przepisów obowiązujących do końca 2014 r. Tym samym, jak w roku 2015, wpłat do budżetu państwa będą dokonywać województwa, których dochody podatkowe przekraczają 125% średnich dochodów podatkowych na mieszkańca. Przewidziano możliwość obniżenia wpłat województw w trakcie roku budżetowego w przypadku znacznie niższych dochodów podatkowych, przez co uwzględni się rzeczywistą kondycję finansową jednostek samorządu terytorialnego w roku, w którym dokonuje się wpłat. Wpłaty województw nie przekroczą 35% dochodów podatkowych. Kwotę części regionalnej subwencji ogólnej otrzymają tylko te województwa, których dochody podatkowe powiększone o część wyrównawczą subwencji ogólnej w przeliczeniu na jednego mieszkańca będą niższe niż 125% średnich dochodów podatkowych. Część regionalna subwencji ogólnej zostanie rozdzielona z uwzględnieniem stopy bezrobocia oraz dochodów województw, chodzi o dochody podatkowe powiększone o część wyrównawczą subwencji ogólnej.

    W art. 2 projektu przewiduje się wprowadzenie takich samych regulacji, jakie obowiązują w 2015 r. w zakresie mechanizmu wyrównywania różnic w dochodach województw. Mechanizm ten spowoduje, że w porównaniu z dochodami wyliczonymi według przepisów obowiązujących do końca 2014 r. na rozwiązaniach zawartych w projekcie ustawy nie straci żadne województwo

    W proponowanym art. 2 ust. 4 i 5, podobnie jak w ustawie obowiązującej do końca roku 2015, przewiduje się, że minister właściwy do spraw finansów publicznych poinformuje województwo o części regionalnej subwencji ogólnej w wysokości 90% ustalonej kwoty. W przypadku gdy kwota wpłat województw do budżetu państwa nie zostanie zmniejszona, minister właściwy do spraw finansów publicznych, w terminie do dnia 30 września 2016 r., poinformuje jednostki o odpowiednim zwiększeniu kwoty subwencji.

    Projekt ustawy pozwoli na zachowanie istotnej części dochodów własnych województw na realizację zadań własnych.

    Szanowny Panie Marszałku! W imieniu klubu Platformy Obywatelskiej wnoszę poprawkę, która ma charakter techniczny, doprecyzowujący art. 2 ust. 1 pkt 1.

    (Poseł Piotr Zgorzelski: Czego dotyczy?)

    Bardzo proszę.

    Wicemarszałek Eugeniusz Tomasz Grzeszczak: Dziękuję.

    W imieniu klubu Platformy Obywatelskiej proszę o poparcie tej poprawki, a także poparcie tego projektu ustawy. Dziękuję serdecznie.

    (Oklaski)

  • Dziękuję.

    Drugim mówcą z ramienia Polskiego Stronnictwa Ludowego będzie pan poseł Tomasz Makowski.

    Czas – 4 minuty do wykorzystania.

    Bardzo proszę.

  • Bardzo dziękuję.

    Panie Marszałku! Wysoka Izbo! Pani Minister! Gwoli uzupełnienia, odnosząc się do wystąpienia mojego przedmówcy, kolegi Zgorzelskiego, chcę powiedzieć, że Polskie Stronnictwo Ludowe jest za nowelizacją ustawy.

    Wysoka Izbo! Nie tak jednak miało być, mówię szczerze, jako parlamentarzysta z biednego regionu warmińsko-mazurskiego, wspierający bogaty region Mazowsza i nie tylko. Nie tak miało być. W marcu 2015 r. miał być złożony rządowy projekt ustawy przygotowany przez Ministerstwo Finansów mówiący jedno: beneficjenci, ci, którzy w tej chwili otrzymują dofinansowanie, czyli subwencję wyrównawczą, nie stracą. Zostanie zmniejszona kwota płaconego podatku po to, żeby płatnicy tacy jak województwo mazowieckie, a także powiaty i gminy, które są płatnikami, mogli normalnie funkcjonować i normalnie wykorzystywać środki unijne. Różnica wynikająca z tego, co bogate gminy, powiaty i województwa miałyby zapłacić, miała być pokryta z budżetu państwa. Dzisiaj tego nie ma, mamy tylko protezę, coś, co o 1 rok przedłuża obowiązywanie rozwiązań wynikających z wyroku Trybunału Konstytucyjnego.

    Jest jeszcze bardzo ważna, istotna rzecz: nie ma tu gwarancji i zabezpieczenia dla samorządów, gmin, powiatów czy województw, które są płatnikami, które przez ten podatek mają w stosunku do budżetu państwa zadłużenie w wysokości kilkunastu, kilkudziesięciu czy kilkuset milionów złotych, tak jak województwo mazowieckie, one nie mają zapewnionej ochrony sądowej, tak jak wszystkie instytucje czy wszyscy podatnicy w Polsce. Jeżeli przychodzi komornik, to najpierw ma sprawdzić, zbadać sytuację finansową i gwarancje finansowe, a dopiero potem podejmować decyzje co do skierowania do sądu. Takiego zapisu nie ma.

    Teraz moje pytanie, pani minister. Jest proteza, rozwiązanie, które my oczywiście popieramy, bo wyrok trybunału trzeba realizować i dać szansę bogatym województwom. Moje pytanie jest jedno, zasadnicze. Jest jeszcze czas, mamy jeszcze trzy posiedzenia polskiego parlamentu, mamy 80 dni funkcjonowania tego parlamentu, możemy przygotować i zrealizować to, co państwo obiecali – małe, duże gminy, powiaty, województwa, płatnicy będą obciążeni mniejszymi kosztami, natomiast beneficjenci nie stracą ani złotówki, tak jak do tej pory straszono naszych kolegów i nasze koleżanki z gmin, powiatów i województw. Dziękuję bardzo.

    (Oklaski)

  • Dziękuję panu posłowi.

    Pan poseł Andrzej Lewandowski.

    Już się wypowiadał, dobrze.

    Do pytań zapisało się trzech posłów.

    Czy ktoś z pań lub panów posłów chciałby dołączyć do listy?

    Zamykam listę.

    Ustalam czas na zadawanie pytań na 1,5 minuty.

    Jako pierwszy zadawał będzie pytania pan poseł Kazimierz Moskal.

    Bardzo proszę.

    Nieobecny.

    Pan poseł Zbigniew Chmielowiec.

    Nieobecny.

    Pan poseł Andrzej Szlachta jest obecny.

    Bardzo proszę.

  • Panie Marszałku! Wysoka Izbo! Pani Minister! Samorząd województwa podkarpackiego w piśmie skierowanym do Związku Województw RP i do parlamentarzystów proponuje wprowadzić mechanizm wyrównawczy dla województw finansowany ze zwiększonej kwoty rezerwy celowej. Rezerwa ta byłaby dzielona pomiędzy województwa, które w latach 2010–2015 zanotowały znaczny spadek dochodów z tytułu części subwencji wyrównawczej i regionalnej. Wysokość tej dotacji na 2016 r. zostałaby ustalona na podstawie średniej arytmetycznej dochodów z tytułu części wyrównawczej i regionalnej za lata 2010–2015, tak aby łączna kwota dochodów każdego z województw w 2016 r. z subwencji wyrównawczej i regionalnej oraz z rezerwy celowej była nie mniejsza niż obliczona średnia arytmetyczna dochodów.

    Jak pani minister ocenia taki mechanizm wyrównawczy dla województw? Czy rząd byłby skłonny poprzeć takie rozwiązania? Dziękuję bardzo.

  • Dziękuję panu posłowi.

    Lista posłów zapisanych do pytań została wyczerpana.

    Na zadawane pytania odpowie podsekretarz stanu w Ministerstwie Finansów pani Hanna Majszczyk.

    Bardzo proszę.

  • Panie Marszałku! Wysoki Sejmie! Nie ma jeszcze stanowiska rządu wobec przedłożonego projektu, jest ono w trakcie opracowywania, jednakże minister finansów, który reprezentuje w rządzie kwestie dotyczące dochodów jednostek samorządu terytorialnego, jak najbardziej popiera przedłożony projekt ustawy ze względów, o których mowa w uzasadnieniu.

    To, co mówię w tej chwili, nawiązuje też do pytania pana posła Makowskiego, czy możemy jeszcze, mając ok. 80 dni, uchwalić ustawę, która dotyczyłaby, jak zrozumiałam z pytania pana posła, zarówno powiatów, jak i gmin oraz województw. Myślę, panie pośle, że nie możemy.

    Dlaczego też później niż zakładaliśmy, ukazały się kierunki założeń do zmian tego systemu korekcyjno-wyrównawczego?

    (Gwar na sali)

    Dlatego że…

    Wicemarszałek Eugeniusz Tomasz Grzeszczak: Przepraszam, pani minister.

    Wicemarszałek Eugeniusz Tomasz Grzeszczak: Panie pośle, przepraszam, tu trwają obrady.

    Wicemarszałek Eugeniusz Tomasz Grzeszczak: Proszę bardzo, pani minister.

    Nie chcieliśmy przedkładać tempa pracy nad jakość tej pracy. Ja podczas pierwszego czytania, które odbyło się na posiedzeniu połączonych komisji, zwróciłam uwagę, że opóźnienie w prezentacji tych kierunków założeń było spowodowane tym, że przede wszystkim współpracowaliśmy z Bankiem Światowym i ekspertami zewnętrznymi, tak aby ta praca i kierunki rozwoju nie opierały się tylko na tym, co minister finansów – ze swojego punktu widzenia fiskalnego – widziałby jakby w nowym formułowaniu tego systemu.

    Zwracałam uwagę również na to, że eksperci odwodzili nas od tego, aby w ogóle stosować jakiekolwiek kryteria różnicujące sytuację dochodową w województwach. My wyczuwaliśmy, że to się nie spotka z aprobatą jednostek samorządu terytorialnego, dlatego w prezentacji przedstawionej korporacjom pokazaliśmy również nasze podejście, od strony ministra finansów, które jednak wyznaczało kierunki różnicujące potencjał dochodowy, to, jak podchodzić do faktycznego potencjału dochodowego województw. Jak się okazało, w tym jednym przypadku korporacje poparły w całości nasze podejście, a nie ekspertów. Aczkolwiek zwracam także uwagę na to, że wszystkie korporacje stwierdziły, iż prezentowane kierunki rozwiązań jak najbardziej zasługują na pozytywną ocenę. Umówiliśmy się, że będziemy współpracować po to, aby kryteria różnicujące potencjał dochodowy i potrzeby wydatkowe poszczególnych jednostek samorządu terytorialnego były określone we współpracy z samorządami.

    Czy wagi zaprezentowane przez resort są wagami, które z punktu widzenia samorządów są adekwatne do ich wyobrażenia o tym, jak różny potencjał dochodowy i różne potrzeby wydatkowe należy ważyć? Co się okazało? Jesteśmy po kilku spotkaniach grupy roboczej i strona samorządowa przedstawiła jak gdyby różne dodatkowe progi w przypadku kryteriów i wag, które zaprezentowało Ministerstwo Finansów łącznie z Bankiem Światowym i ekspertami. Jeżeli chodzi o ekspertów, to w odniesieniu do gmin i powiatów strona samorządowa jak najbardziej popiera te kierunki różnicujące i zaprezentowała dodatkowe kryteria bądź też wagi, ale daliśmy sobie trzy tygodnie czasu i strona samorządowa poprosiła o kolejny czas po to, aby wypracować wspólne stanowisko. Co to pokazuje? Nie chcemy pospieszać strony samorządowej, aby ten projekt nie skończył tak jak kilka poprzednich, którymi próbowaliśmy te sprawy wyprostować w Wysokiej Izbie. Nie wiem, czy pan poseł pamięta, ale trzy lata temu powstał w Wysokiej Izbie projekt, który miał odnosić się również do gmin i powiatów. Były różne propozycje rozwiązań. W efekcie nie uzyskano konsensusu. Nie chcemy doprowadzić do tego, aby w fundamentalnych założeniach tego systemu korekcyjno-wyrównawczego były tak duże podziały, jeśli chodzi o wyobrażenia, jakie są różnice w potencjałach dochodowych i jakie są zróżnicowane potrzeby wydatkowe, abyśmy mogli od nowa zaczynać tę dyskusję w Sejmie, bo myślę, że ta kwestia powinna być wypracowana łącznie z samorządem, zanim ten projekt trafi do Wysokiej Izby.

    A więc z mojego osądu i postępu prac, i tej współpracy, która jest bardzo dobra, bo wszyscy członkowie tego zespołu i wszystkie korporacje uczestniczą w tych pracach, członkowie zespołu są bardzo aktywni, mają swoje przemyślenia… Jak się jednak okazuje, już nawet przy konstrukcji części tego systemu są pewne różnice rysujące się wśród poszczególnych korporacji i trudno jest im wypracować wspólne stanowisko. Stąd mój sceptycyzm co do tego, żebyśmy próbowali narzucać na siłę… Tu nie chodzi jeszcze o pieniądze, tu chodzi o różnicowanie kryteriów potencjału dochodowego i strona samorządowa prosi nas jeszcze o dodatkowy czas, aby mogła przedstawić wspólne stanowisko. Z tego powodu uważamy, że opracowanie systemu przedłużającego jeszcze o rok rozwiązania dla województw jest jak najbardziej zasadne, bo pamiętajmy, że tak naprawdę w październiku wszystkie jednostki samorządu terytorialnego powinny być poinformowane o tym, jakie subwencje i mniej więcej w jakich kwotach mogą być im przekazane.

    Jeżeli chodzi o pytanie pana posła Szlachty, to nie znam dokładnie tej propozycji, chętnie się z nią zapoznam. Myślę, że chodzi o to, jeśli dobrze zrozumiałam pana posła, żeby wprowadzić dodatkową rezerwę do budżetu, aby ona zasypywała, jak rozumiem, różnicę pomiędzy np. rokiem 2016 a rokiem 2015, tak aby nie było żadnych ruchów w tym zakresie.

    Chciałabym zwrócić uwagę na to, że to byłaby w ogóle zmiana systemu, który obowiązuje, bo system, który jest proponowany w tym projekcie, który jest powieleniem rozwiązań obowiązujących w roku 2015 w odniesieniu do województw, bazuje na systemie, który określa dochody z okresu N minus dwa, czyli jeżeli bierzemy pod uwagę rok 2016, to wtedy bazuje się na dochodach z roku 2014. A więc obowiązujący system, który w tym zakresie nie ulega zmianie ani nie ulegał zmianie również w 2015 r., bo są to jedyne znane dochody, na których można bazować jako na tych, które mamy w sprawozdaniach i które są faktyczne… One są zmienne i system z założenia powoduje, że z roku na rok te dochody nie są adekwatne rok do roku.

    Chciałabym tylko zwrócić uwagę, że jeżeli chodzi np. o województwo podkarpackie, to biorąc pod uwagę średnie dochody przypadające na mieszkańca, w tym województwie te dochody rosną o 7,11 zł na głowę, a to jest dużo, jeżeli chodzi o poziom subwencji. Dlatego może się wydawać, że przy załącznikach dodanych do projektu ustawy, analogicznych do tych, które były w ubiegłym roku, tylko dane są troszeczkę inne, bo poziomy dochodów są inne, te różnice muszą występować z powodu różnicy w dochodach. Co do zasady w dziewięciu województwach rosną dochody na mieszkańca, co od razu powoduje, że poziomy subwencji się zmieniają, bo one dosypują do średnich dochodów, a jeżeli nasze własne dochody są wyższe, to wiadomo, że to dosypanie jest mniejsze, bo uzyskaliśmy w naszym województw wyższe dochody na jednego mieszkańca. Z tego należy się, rozumiem, cieszyć.

    Po to, żeby województwo, mówiąc w uproszczeniu, nie traciło w stosunku do tego, co uzyskałoby, gdyby obowiązywał system jeszcze sprzed wyroku Trybunału Konstytucyjnego, w tym przedłożeniu projektu poselskiego, podobnie jak w roku 2015, proponuje się rezerwę, która będzie wyrównywała tę różnicę. Ona jest tu proponowana w wysokości 210 mln zł. Z naszych wyliczeń wynika, że ona pokrywa się właśnie z różnicą, która wynika z wysokości subwencji, które są prezentowane, a zatem powoduje to, że żadne województwo nie traci, o czym mówił również wcześniej pan poseł Jaros z Platformy Obywatelskiej. Dlatego też moim zdaniem taka propozycja całkowicie zmieniałaby system. To byłaby w ogóle incydentalna zmiana systemu na jeden rok, bo dzisiaj ten system nie zakłada takiej sytuacji.

    (Poseł Piotr Zgorzelski: A poprawka?)

    Już mówię.

    Dodatkowo, jeżeli chodzi w ogóle o stworzenie takiej rezerwy, nawet jeśli miałaby ona łamać system, jestem osobiście temu przeciwna, dlatego że oznaczałoby to, że trzeba byłoby obciąć inne dotacje dla samorządów po to, żeby przeznaczyć je na województwa, na tę zmianę systemu. A nie wiem, z jakich obciąć rezerw, które zawsze są w budżecie państwa przeznaczone na dotacje dla samorządu terytorialnego.

    Jeżeli chodzi o poprawkę, jak najbardziej ją popieram. Ona, tak jak mówił pan poseł, ma charakter techniczny i doprecyzowuje, jak należy liczyć wszystkie subwencje i dotacje, że jednego ustępu nie należy brać pod uwagę, bo sytuacja, o której mówiłam przed chwilą w odpowiedzi na pytanie pana posła Szlachty, zmienia się w każdym roku, dlatego bierze się pod uwagę to, jaki jest poziom dochodów na jednego mieszkańca w poszczególnych województwach. I tak np. w roku 2015 mamy wśród województw dwóch płatników, bo jest województwo dolnośląskie i województwo mazowieckie, a w roku 2016 właśnie ze względu na zmianę tych poziomów dochodów będzie jeden płatnik – będzie to województwo mazowieckie. Stąd jest tylko to techniczne doprecyzowanie, moim zdaniem całkowicie poprawne i uszczegóławiające obecne zapisy. Dziękuję bardzo.

  • Dziękuję, pani minister.

    Zamykam dyskusję

    W związku z tym, że w czasie drugiego czytania zgłoszono do przedłożonego projektu ustawy poprawkę, proponuję, aby Sejm ponownie skierował ten projekt do Komisji Finansów Publicznych oraz Komisji Samorządu Terytorialnego i Polityki Regionalnej w celu przedstawienia sprawozdania.

    Jeżeli nie usłyszę sprzeciwu, będę uważał, że Sejm propozycję przyjął.

    Sprzeciwu nie słyszę.

  • Powracamy do rozpatrzenia punktu 4. porządku dziennego: Sprawozdanie Komisji Finansów Publicznych oraz Komisji Samorządu Terytorialnego i Polityki Regionalnej o poselskim projekcie ustawy o zmianie ustawy o do chodach jednostek samorządu terytorialnego.

    Dodatkowe sprawozdanie komisji – druk nr 3730-A.

    Przystępujemy do trzeciego czytania.

    Proszę pana posła Piotra Zgorzelskiego o przedstawienie dodatkowego sprawozdania komisji.

  • Pani Marszałek! Wysoka Izbo! Komisja Samorządu Terytorialnego i Polityki Regionalnej wraz z Komisją Finansów Publicznych rekomenduje przyjęcie sprawozdania wraz z poprawką, którą przyjęliśmy w dniu wczorajszym. Dziękuję.

    (Oklaski)

  • Dziękuję, panie pośle.

    Komisje wnoszą o uchwalenie projektu ustawy z druku nr 3730.

    Komisje przedstawiają w dodatkowym sprawozdaniu poprawkę, nad którą głosować będziemy w pierwszej kolejności.

    W poprawce do art. 2 ust. 1 projektu ustawy wnioskodawcy proponują inne brzmienie pkt 1.

    Komisje wnoszą o przyjęcie tej poprawki.

    Głosujemy.

    Kto z pań i panów posłów jest za przyjęciem poprawki?

    Kto jest przeciw?

    Kto się wstrzymał?

    Głosowało 430 posłów. Za było 286, przeciw głosował 1 poseł, wstrzymało się 143.

    Sejm poprawkę przyjął.

  • Głosujemy nad całością projektu ustawy.

    Kto z pań i panów posłów jest za przyjęciem w całości projektu ustawy w brzmieniu z druku nr 3730, wraz z przyjętą poprawką?

    Kto jest przeciw?

    Kto się wstrzymał?

    Głosowało 426 posłów. Za było 282, przeciw – 142, 2 posłów się wstrzymało.

    Sejm uchwalił ustawę o zmianie ustawy o dochodach jednostek samorządu terytorialnego.