• Przystępujemy do rozpatrzenia punktu 10. porządku dziennego: Sprawozdanie Komisji Skarbu Państwa o rządowym projekcie ustawy o zmianie ustawy o Prokuratorii Generalnej Skarbu Państwa oraz niektórych innych ustaw

    (druki nr 3643 i 3692)

    Bardzo proszę panią poseł Renatę Zarembę o przedstawienie sprawozdania komisji.

  • Dziękuję.

    Pani Marszałek! Wysoka Izbo! Panie Ministrze! W imieniu Komisji Skarbu Państwa przedstawiam sprawozdanie o rządowym projekcie ustawy o zmianie ustawy o Prokuratorii Generalnej Skarbu Państwa oraz niektórych innych ustaw, druki nr 3643 i 3692.

    Komisja Skarbu Państwa na posiedzeniu w dniu 22 lipca 2015 r. rozpatrzyła rządowy projekt ustawy o zmianie ustawy o Prokuratorii Generalnej Skarbu Państwa. Na posiedzeniu komisji projekt rządowy został przedstawiony przez pana ministra Zdzisława Gawlika. Pan minister nakreślił trzy kierunki zmian proponowanej nowelizacji ustawy. Pierwsza grupa zmian ma na celu ograniczenie zaangażowania Prokuratorii Generalnej w sprawy rutynowe, powtarzalne, mniej istotne z punktu widzenia ochrony interesów Skarbu Państwa. Druga grupa zmian zmierza do wyeliminowania ujawniających się w praktyce funkcjonowania prokuratorii niedoskonałości związanych z ustawą z 2005 r. regulującą kompetencje i zasady funkcjonowania tego urzędu. Trzecia grupa zmian ma za zadanie umożliwienie wsparcia prawnego niektórych państwowych osób prawnych w sprawach wymagających ochrony ważnych praw i interesów dotyczących mienia państwowego.

    Po szczegółowym rozpatrzeniu projektu ustawy o Prokuratorii Generalnej Skarbu Państwa zgłoszono 31 poprawek, z czego 30 poprawek to poprawki redakcyjno-legislacyjnego, a jedna poprawka jest merytoryczna i została zgłoszona przez pana posła Andrzeja Jaworskiego. Dotyczyła ona wydłużenia terminu wejścia w życie ustawy z 14 dni do 30 dni.

    Pani Marszałek! Wysoka Izbo! Komisja Skarbu Państwa przyjęła wszystkie poprawki i rekomenduje Wysokiej Izbie przyjęcie powyższego projektu ustawy. Ustawa jest zgodna z prawem Unii Europejskiej. Dziękuję bardzo.

  • Bardzo dziękuję, pani poseł, za przedstawienie sprawozdania komisji.

    Sejm ustalił, że w dyskusji nad tym punktem porządku dziennego wysłucha 5-minutowych oświadczeń w imieniu klubów i kół.

    Otwieram dyskusję. Pierwszy głos w debacie zabierze pan poseł Tadeusz Aziewicz w imieniu Klubu Parlamentarnego Platforma Obywatelska,

  • Pani Marszałek! Wysoka Izbo! Panie Ministrze! W imieniu klubu Platformy Obywatelskiej mam zaszczyt przedstawić stanowisko wobec sprawozdania Komisji Skarbu Państwa o rządowym projekcie ustawy o zmianie ustawy o Prokuratorii Generalnej Skarbu Państwa oraz niektórych innych ustaw, druk nr 3643.

    Wysoka Izbo! Prokuratoria Generalna istnieje od 2006 r. Jej głównym zadaniem jest zapewnienie ochrony praw i interesów Skarbu Państwa, przede wszystkim przez zapewnienie zastępstwa procesowego w sprawach sądowych.

    Omawiany projekt zawiera propozycje zmian, które są efektem analizy 9 lat funkcjonowania tej instytucji, a ich celem jest usprawnienie jej działalności. Przypominam, bo była o tym mowa w ramach pierwszego czytania, że zmiany, które zakłada omawiany projekt, można ująć w trzy grupy. Pierwsza ma na celu ograniczenie zaangażowania prokuratorii w sprawy rutynowe, mniej istotne z punktu widzenia interesu publicznego. Druga ma na celu usunięcie niedoskonałości ustawy, które ujawniły się w trakcie jej praktycznego stosowania. Trzecia ma na celu umożliwienie wsparcia prawnego niektórych państwowych osób prawnych w sprawach wymagających ochrony ważnych praw i interesów dotyczących mienia państwowego.

    Jeżeli chodzi o pierwszą grupę zmian, wnioskodawcy proponują, aby sprawy mniejszej wagi, gdzie przedmiot sporu ma wartość do 300 tys. zł, nie musiały być rozpatrywane z udziałem prokuratorii, natomiast sprawy o dużym znaczeniu, w których wartość ta przewyższa 10 mln zł, były rozpatrywane zawsze z udziałem Prokuratorii Generalnej. W drugiej grupie spraw projekt zakłada m.in. wzmocnienie mechanizmów gwarantujących unikanie konfliktów interesów w ramach postępowań prowadzonych przez prokuratorię w przypadkach podejmowania przez radców dodatkowych zajęć zarobkowych. Ważna jest też możliwość uelastycznienia polityki kadrowej prokuratorii poprzez możliwość zatrudniania na stanowisku radcy osób podejmujących pracę po raz pierwszy. Ostatnia kwestia zawarta w projekcie dotyczy zastępstwa procesowego niektórych państwowych osób prawnych podejmowanego na wyraźne polecenie prezesa Rady Ministrów. Rozwiązanie to służy wsparciu takich podmiotów jak uczelnie, muzea i instytuty badawcze w sytuacjach, kiedy zachodzi konieczność ochrony ważnych praw i interesów mienia państwowego. W trakcie rozpatrywania projektu przez Komisję Skarbu Państwa zostały przyjęte poprawki o charakterze legislacyjnym poprawiające jego jakość.

    Pani Marszałek! Wysoka Izbo! W imieniu klubu Platformy Obywatelskiej wnoszę o uchwalenie załączonego projektu ustawy. Dziękuję za uwagę.

    (Oklaski)

  • Bardzo dziękuję, panie pośle.

    W imieniu klubu Prawo i Sprawiedliwość głos zabierze pan poseł Andrzej Jaworski.

  • Pani Marszałek! Wysoka Izbo! Panie Ministrze! Mam zaszczyt w imieniu klubu Prawo i Sprawiedliwość przedstawić stanowisko w sprawie rządowego projektu ustawy o zmianie ustawy o Prokuratorii Generalnej Skarbu Państwa oraz niektórych innych ustaw, druki nr 3643 i 3692.

    Zgodnie z uzasadnieniem ta nowelizacja miała na celu wyeliminowanie ujawniających się w praktyce funkcjonowania Prokuratorii Generalnej Skarbu Państwa niedoskonałości dotychczas obowiązującej ustawy. Gdyby rzeczywiście wszystkie poprawki poszły w tym kierunku, nie byłoby żadnych problemów z pozytywnym przyjęciem tych rozwiązań.

    Nowelizacja przyznaje Prokuratorii Generalnej nową kompetencję, tj. przejmowanie na polecenie prezesa Rady Ministrów zastępstwa procesowego niektórych państwowych osób prawnych za ich zgodą. Ta poprawka jest jak najbardziej zasadna. To jest rozwiązanie właściwe.

    Nowelizacja ta ma także wyeliminować, cytuję: „niepożądane skutki wynikające z rozszerzenia właściwości Prokuratorii Generalnej dokonanej na mocy ustawy z dnia 19 marca 2009 r. o zmianie ustawy o Prokuratorii Generalnej Skarbu Państwa, w szczególności nadmierne obciążenie Prokuratorii Generalnej sprawami sądowymi o niskiej istotności z punktu widzenia ochrony praw lub interesów Skarbu Państwa”. To jest ten wątek, o którym najwięcej dyskutowano w Komisji Skarbu Państwa, który budził najwięcej wątpliwości. Oczywiście możemy się zastanawiać nad tym, czy prokuratoria z samej swojej nazwy i celów, do których została powołana, miała i – mam nadzieję – ma najlepszych fachowców, najlepszych specjalistów, którzy mają dbać o interesy Skarbu Państwa. Czy można powiedzieć, że niektóre wątki są mało istotne? Czy to rozbicie kwotowe – chodzi o kwotę do 300 tys. – traktujemy jako mało istotne? Biorąc pod uwagę ich liczbę, ta kwota robi się już całkiem spora. Zastanówmy się także nad tym, czy akurat ta kwota 10 mln zł to jest kwota właściwa, kiedy prokuratoria ma zawsze podejmować inicjatywę, a także czy są to rozwiązania właściwe. Zdajemy sobie sprawę z tego, że powinna być nowa ustawa o Prokuratorii Generalnej, która powinna dać tej instytucji większe możliwości, powinna dać duże gwarancje, aby osoby, które są tam zatrudnione, miały godziwe wynagrodzenie i właściwie reprezentowały interesy Skarbu Państwa. Ale biorąc pod uwagę zarówno te pozytywne elementy, jak i te, co do których mamy wątpliwości, nasz klub wstrzyma się w czasie głosowania. Dziękuję.

    (Oklaski)

  • W imieniu klubu Polskiego Stronnictwa Ludowego głos zabierze pan poseł Paweł Sajak.

  • Szanowna Pani Marszałek! Wysoka Izbo! Wysoka Izba co roku przyjmuje sprawozdanie z działalności Prokuratorii Generalnej Skarbu Państwa, a więc co roku ma możliwość uzyskania wiedzy na temat tego, jak pracuje Prokuratoria Generalna od momentu jej powołania. Proponowany projekt ustawy ma na celu poprawę jej funkcjonowania i zmniejszenie obciążenia Prokuratorii Generalnej sprawami mniejszej wagi. Projekt zakłada wzmocnienie mechanizmów, które mają zagwarantować brak sprzeczności interesów w ramach prowadzonego przez prokuratorię zastępstwa procesowego czy podejmowanych dodatkowych zajęć zarobkowych przez radców Prokuratorii Generalnej. Dotyczy to radców oraz starszych radców Prokuratorii Generalnej, którzy powinni postępować zgodnie z etyką zawodową, zasadami wykonywania tego zawodu oraz, jeśli istnieje taka potrzeba, powinni mieć zgodę Prokuratorii Generalnej na podjęcie takich działań.

    Istotną kwestią jest doprecyzowanie obowiązków związanych z ograniczeniem prowadzenia działalności gospodarczej przez kierownictwo Prokuratorii Generalnej. Głównie dotyczy to prezesa i wiceprezesów, którzy będą podlegać wszystkim rygorom wynikającym z ustawy o ograniczeniu prowadzenia działalności gospodarczej przez osoby pełniące funkcje publiczne i składać oświadczenia o stanie majątkowym.

    Bardzo ważne jest również zagadnienie dotyczące uelastycznienia polityki kadrowej Prokuratorii Generalnej i możliwość zatrudniania na stanowisku radcy osób podejmujących pracę po raz pierwszy. Jest to znacząca zmiana choćby ze względu na to, że w ostatnich latach obserwujemy wielu młodych, zdolnych, ambitnych prawników, którzy chcieliby realizować się niekoniecznie w zawodach sędziego, adwokata czy radcy, ale także w tej formacji.

    Wprowadzono ponadto stanowisko asystenta radcy Prokuratorii Generalnej. Będzie on wykonywał zadania zmierzające do przygotowania czynności radcy w postępowaniu przed sądami, trybunałami i innymi organami orzekającymi oraz zadania z zakresu działalności administracyjnej Prokuratorii Generalnej. Tacy asystenci już od wielu lat funkcjonują w polskim sądownictwie, więc nie widzę żadnych przeszkód, by takie rozwiązanie nie mogło funkcjonować w Prokuratorii Generalnej.

    Projekt nie wprowadza bardzo rozległych zmian, ale takie, które wynikają z codziennej praktyki i z działalności prokuratorii. Myślę, że nowelizacja będzie służyć rzetelnej działalności instytucji, jaką jest Prokuratoria Generalna Skarbu Państwa.

    Komisja wnosi o uchwalenie projektu ustawy wraz z poprawkami. Oprócz poprawek o charakterze legislacyjno-redakcyjnym i doprecyzowującym przyjęto poprawkę zmieniającą datę wejścia w życie ustawy. Ustawa miałaby wejść w życie po upływie 30 dni od dnia ogłoszenia, a nie – jak przewiduje projekt rządowy – po upływie 14 dni od dnia ogłoszenia.

    Pani Marszałek! Wysoka Izbo! W imieniu Klubu Parlamentarnego Polskiego Stronnictwa Ludowego chciałbym powiedzieć, że będziemy głosowali za przyjęciem omawianego projektu. Bardzo dziękuję.

  • Bardzo proszę, jako ostatni w debacie głos zabierze pan poseł Józef Rojek ze Zjednoczonej Prawicy.

  • Pani Marszalek! Wysoki Sejmie! Panie Ministrze! Chciałbym również stanowisko mojego klubu, klubu Zjednoczonej Prawicy, i wypowiedzieć słowa: klub wstrzyma się od głosu. Nie będę uzasadniał, bo już przy okazji pierwszego czytania wypowiedziałem swoje stanowisko. Nie będziemy przeszkadzać, ale funkcjonowanie Prokuratorii Generalnej widzimy inaczej. Jeżeli podchodzi się do nowelizacji, to powinno się wziąć pod uwagę również uwagi strony opozycyjnej. Poczekamy do jesieni i inaczej spojrzymy na te sprawy. Dziękuję bardzo.

    (Oklaski)

  • Na tym zakończyliśmy… Aha, pan poseł Rojek chce się jeszcze zapisać do zadania pytań.

    (Poseł Józef Rojek: Tak, chcę jeszcze zadać pytanie.)

    Bardzo proszę, dobrze.

    (Poseł Józef Rojek: Dziękuję bardzo.)

    Wyczerpaliśmy listę posłów zapisanych do głosu w imieniu klubów i kół.

    Pan poseł Rojek jako jedyny zapisał się do zadania pytania.

    (Poseł Józef Rojek: Krótkie pytanie.)

    Więcej chętnych nie widzę.

    Zamykam listę.

    Bardzo proszę, panie pośle, 1 minuta.

  • Dziękuję.

    Pani Marszałek! Panie Ministrze! Krótkie pytanie. Prokuratoria funkcjonuje od 2006 r. Co roku, a ja jestem od tego czasu posłem, przyjmujemy sprawozdania i w ogóle nie było uwag do jej funkcjonowania. W tej chwili – akurat tak się składa, że jest to przed końcem kadencji – są uwagi, są poprawki. W mojej głowie pojawiła się myśl, zalążek pewnego rodzaju spekulacji, być może nieprawdziwej, ale dlaczego akurat pod koniec. Czy chodzi tylko o to, o czym pan mówił, co pan uzasadniał, o te spostrzeżenia przez lata i wnioski, które mają prowadzić do tego, że prokuratoria będzie funkcjonować lepiej, czy o inne sprawy? Proszę wybaczyć, ale to pytanie dla mnie jest zasadne. Dziękuję bardzo.

  • Bardzo proszę, odpowiedzi udzieli pan minister Zdzisław Gawlik, sekretarz stanu w Ministerstwie Skarbu Państwa.

    Bardzo proszę, panie ministrze.

  • Pani Marszałek! Szanowni Państwo! Wysoka Izbo! Ja przepraszam, pewnie zapomniałem, nie przygotowałem się, nie wiedziałem, że będę miał zaszczyt wystąpić, i jestem bez krawata, ale również pan, mój przedmówca, ośmiela mnie, żeby to uczynić.

    (Poseł Józef Rojek: Tak, tak, wprowadziłem tu elegancję.)

    Ja bardzo dziękuję wszystkim, którzy wykonali swoją pracę i pracowali nad nowelą do projektowanej ustawy, zwłaszcza pani poseł Renacie Zarembie i przewodniczącemu komisji panu Tadeuszowi Aziewiczowi.

    Odwołam się do pytania, które tu się pojawiło, pan poseł Jaworski wspominał w swoim wystąpieniu o zmianach, jakie zostały dokonane w ustawie o prokuratorii w 2009 r. Przyznaję się, pracowałem nad projektowaną ustawą, szukając jak najlepszego narzędzia, żeby Prokuratoria Generalna była tym najlepszym adwokatem państwa, który reprezentuje państwo w sporach z przeciwnikami państwa.

    Ja obserwuję to, jak ta instytucja się rozwija, porównując to do tego, jak ta instytucja wyglądała w okresie międzywojennym i przez krótki czas w okresie powojennym, jak ona reprezentowała państwo. Jak panowie pamiętacie, zmiana w 2009 r. w sposób istotny poszerzyła zakres kompetencji Skarbu Państwa. Wtedy, jak wszyscy sobie przypominamy, istota była taka, zmierzało to w tym kierunku, żeby od samego początku nie zaniedbywać spraw, w których państwo jest reprezentowane przez pełnomocników określonego typu. Zakładaliśmy, że udział prokuratorii wyeliminuje pewne błędy, które są popełniane na etapach początkowych.

    Odwołując się wprost do pytania pana posła Rojka, dlaczego dzisiaj, powiem, że każdy czas jest dobry i niedobry, zawsze możemy znaleźć argument za tym, że za wcześnie albo za późno. Prace nad zmianą do tej ustawy rozpoczęły się już w 2013 r. Obserwując kolejne sprawozdania, dostrzegliśmy, że prokuratoria w coraz większym stopniu jest angażowana w tzw. sprawy rutynowe, drobnej wagi, powtarzalne. Proszę zauważyć, że 1/4 spraw, które wpływają do prokuratorii, są to sprawy, które są wnoszone przeciwko państwu przez osadzonych, sprawy powtarzalne. Dzisiaj, jeżeli ktoś z nas angażuje adwokata, to w sprawie dla siebie istotnej, ważnej, bo każda jednostka państwowo-organizacyjna ma swojego prawnika, który te sprawy prowadzi. Dzisiaj dostrzegamy, że angażowanie prokuratorii w te sprawy jest zbędne, bo i tak zawsze ta sprawa pojawia się na poziomie ministra, jeżeli sprawy są wnoszone przez osadzonego, to na poziomie ministra sprawiedliwości. Zatem racjonalność wykorzystania zasobów ludzkich skłania do tego, żeby opowiedzieć się za tą nowelą.

    Proszę zauważyć, że refleksja nad funkcjonowaniem prokuratorii idzie w tym kierunku, żeby szukać i wykorzystywać profesjonalizm Prokuratorii Generalnej w sprawach istotnych dla ochrony interesu państwa. Stąd propozycja, żeby rozszerzyć jej właściwość na te sprawy istotne. Proszę się tu nie doszukiwać czasu lepszego i gorszego, bo można po prostu samemu wpaść w jakiś obłęd, doszukując się jakichś niecnych celów i zachowań projektodawcy w przypadku każdej projektowanej ustawy i wywodząc uzasadnienie, szukając go w czasie, w którym nowela się pojawiła.

    Dość długo nad projektem żeśmy pracowali, od 2013 r., bo, jak mogli państwo zauważyć, w toku prac w komisji on budził emocje. Zauważamy przecież, że jeżeli 25% spraw odejdzie, to siłą rzeczy, również z OSR to wynika, ten budżet czy środki będą stosunkowo mniejsze. Ja zakładam, że przejmowanie i prowadzenie przez prokuratorię kolejnych spraw sprawi, że prokuratoria będzie bardzo potrzebna, może jeszcze bardziej niż dotychczas, i niekonieczne będzie zmniejszanie budżetu, nie będzie to potrzebne właśnie z uwagi na pojawiające się nowe sprawy, skomplikowane, istotne dla ochrony interesu Skarbu Państwa, i że nawet te obawy, które się pojawiły u niektórych, znikną. Dziękuję bardzo.

  • Bardzo dziękuję.

    Pan poseł?

    (Poseł Andrzej Jaworski: Sprostowanie. Byłem przywołany z nazwiska przez pana ministra.)

    Przywołanie nie oznacza potrzeby sprostowania.

    (Poseł Andrzej Jaworski: Ale krótkie, bardzo krótkie sprostowanie.)

    Panie pośle, sprostowanie oznacza tyle, że pan minister źle zrozumiał pana wypowiedź.

    (Poseł Andrzej Jaworski: Tak jest.)

    Ma pan minutę.

  • Pani Marszałek! Wysoki Sejmie! Panie Ministrze! My nie mówiliśmy, ja nie mówiłem, że te rozwiązania finansowe idą w niewłaściwym kierunku, tylko mówiliśmy w Komisji Skarbu Państwa i dzisiaj to jeszcze raz chcę podkreślić, że nie byłoby żadnego problemu, gdyby w tej instytucji były także osoby, które zajmowałyby się tymi sprawami, które, jak państwo piszecie, są powtarzalne albo są sprawami mniejszej wagi. Natomiast mamy zaufanie do prawników Prokuratorii Generalnej, wiemy, że tam są osoby świetnie przygotowane, i nie byłoby żadnego problemu, gdyby jedna, dwie osoby takimi sprawami się zajmowały. To nie byłoby duże obciążenie, a co do jakości, mielibyśmy tutaj pewność, że wszystko jest OK. Dziękuję.

    (Oklaski)

  • Dziękuję.

    Zamykam dyskusję.

    Do trzeciego czytania projektu ustawy przystąpimy w bloku głosowań.

  • Powracamy do rozpatrzenia punktu 10. porządku dziennego: Sprawozdanie Komisji Skarbu Państwa o rządowym projekcie ustawy o zmianie ustawy o Prokuratorii Generalnej Skarbu Państwa oraz niektórych innych ustaw.

    Przystępujemy do trzeciego czytania.

    Komisja wnosi o uchwalenie projektu ustawy z druku nr 3692.

    Głosujemy.

    Kto z pań i panów posłów jest za przyjęciem w całości projektu ustawy w brzmieniu z druku nr 3692?

    Kto jest przeciw?

    Kto się wstrzymał?

    Głosowało 424 posłów. Za było 281, przeciw głosował 1 poseł, wstrzymało się 142 posłów.

    Sejm uchwalił ustawę o zmianie ustawy o Prokuratorii Generalnej Skarbu Państwa oraz niektórych innych ustaw.