• Przystępujemy do rozpatrzenia punktu 46. porządku dziennego: Sprawozdanie Komisji Ochrony Środowiska, Zasobów Naturalnych i Leśnictwa o rządowym projekcie ustawy o zmianie ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko oraz niektórych innych ustaw

    (druki nr 3677 i 3788)

    Bardzo proszę panią poseł Grażynę Ciemniak o przedstawienie sprawozdania komisji.

    (Gwar na sali)

    Bardzo państwa proszę o ciut cichsze rozmowy na sali.

    Bardzo proszę, pani poseł ma głos.

  • Szanowna Pani Marszałek! Panie i Panowie Posłowie! Panie Ministrze! W imieniu Komisji Ochrony Środowiska, Zasobów Naturalnych i Leśnictwa mam zaszczyt przedstawić sprawozdanie o rządowym projekcie ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko oraz niektórych innych ustaw. Sprawozdanie zawarte jest w druku nr 3788.

    Pierwsze czytanie projektu ustawy Komisja Ochrony Środowiska, Zasobów Naturalnych i Leśnictwa przeprowadziła w dniu 22 lipca tego roku. Komisja powołała podkomisję nadzwyczajną, która szczegółowo rozpatrzyła rządowy projekt ustawy, zawarty w druku nr 3677, na posiedzeniach w dniach 23 i 24 lipca i przedstawiła sprawozdanie Komisji Ochrony Środowiska, Zasobów Naturalnych i Leśnictwa, która z kolei rozpatrzyła to sprawozdanie podkomisji w dniu 4 sierpnia tego roku.

    Chciałabym podkreślić, że projekt ustawy będący przedmiotem debaty ma na celu przede wszystkim wdrożenie przepisów dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady dotyczącej ocen oddziaływania na środowisko z dnia 16 kwietnia 2014 r. Projektowana ustawa wprowadza do krajowego porządku prawnego zmiany w postępowaniach dotyczących przedsięwzięć, w przypadku których jest wymagane przeprowadzenie oceny oddziaływania na środowisko. Dotyczy to dużej grupy przedsięwzięć związanych z budową obiektów, takich jak drogi, koleje, budowle przeciwpowodziowe, a więc w dużej mierze inwestycji związanych z realizacją zadań publicznych.

    Do istotnych zmian, których w tym zakresie wymaga dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady, a są implementowane do przedmiotowej ustawy, należy wprowadzenie minimalnego czasu konsultacji ze społeczeństwem. Ten okres ulega wydłużeniu z dotychczasowych 21 dni do 30 dni. Projektowana ustawa wprowadza możliwość odstąpienia od przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko dla przedsięwzięć z tzw. drugiej grupy, które w polskiej nomenklaturze są nazwane przedsięwzięciami mogącymi potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko, w sytuacji gdy organ dokonał ustaleń z inwestorem co do konieczności wprowadzenia urządzeń służących zabezpieczeniu środowiska. Tak więc będzie można zrezygnować z zajmującej dużo czasu procedury sporządzania raportu, w sytuacji gdy na wniosek inwestora organ wprowadza pewne obowiązki środowiskowe w toku prowadzenia inwestycji. Dotyczy to np. inwestycji kanalizacyjnych, w przypadku których z góry wiadomo, jakie trzeba zastosować warunki prowadzenia inwestycji, aby ją prowadzić w sposób zgodny z wymaganiami ochrony środowiska i zapewniający wysoki poziom ochrony środowiska.

    Projektowana ustawa wydłuża okres, w jakim można się ubiegać o wydanie decyzji inwestycyjnych na podstawie decyzji środowiskowej. Jest to wydłużenie z dotychczasowych 4 lat do 6 lat, a w przypadku przedsięwzięć realizowanych etapowo – z 6 do 10 lat, w zakresie możliwości korzystania z decyzji środowiskowej w celu ubiegania się o kolejne decyzje inwestycyjne.

    W projekcie ustawy proponuje się zamieszczenie definicji władz publicznych, która obejmuje obok organów administracji również Sejm, Senat, prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej, sądy, trybunały oraz organy kontroli państwowej i ochrony prawa, zgodnie z konwencją z Aarhus i pełną transpozycją dyrektywy nr 2003/4/WE z dnia 28 stycznia 2003 r. w sprawie publicznego dostępu do informacji dotyczących środowiska. Należy wskazać, że Komisja Europejska wykazała niezgodność polskiego prawa z prawem Unii Europejskiej, ponieważ władza publiczna to nie tylko administracja, ale jest szerzej rozumiana, tak jak uwzględniono w projekcie ustawy.

    Pani Marszałek! Wysoka Izbo! W trakcie prac komisji zostały wprowadzone poprawki legislacyjne mające na celu osiągnięcie spójności projektu ustawy z innymi pięcioma ustawami nowelizującymi ustawę o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko. Te ustawy są na różnych etapach procesu legislacyjnego: albo są przekazane do podpisu prezydenta, albo do Senatu. Wprowadzono te poprawki legislacyjne, aby uniknąć ewentualnych kolizji z ustawami, o których wspomniałam.

    Istotne jest to, że projektowana ustawa wejdzie w życie w dniem 1 stycznia 2017 r., z wyłączeniem przepisów wskazanych w art. 14, które wchodzą w życie po upływie 30 dni od dnia ogłoszenia ustawy. Uchwalenie ustawy już dzisiaj jest bardzo istotne i potrzebne, aby dać przedsiębiorcom oraz podmiotom przygotowującym raporty dotyczące oddziaływania na środowisko, biorącym udział w postępowaniach dotyczących ocen oddziaływania na środowisko, czas wystarczający do tego, aby przygotować się do zmienionych reguł postępowania w ramach oceny oddziaływania na środowisko, a przede wszystkim do zmienionego zakresu raportu. Istotne jest również to, że od 2017 r. wszystkie przedsięwzięcia będą badane pod kątem zgodności już z nowymi przepisami, a nieprzyjęcie nowych przepisów w terminie oznaczałoby, że od 2017 r. w przypadku przedsięwzięć nie można by się ubiegać o współfinansowanie ze środków europejskich.

    Komisja wprowadziła do projektu zawartego w druku nr 3677 również poprawki merytoryczne, które zostały zaopiniowane pozytywnie przez przedstawiciela rządu – ministra środowiska.

    Poprawka dotycząca zmiany 4. polega na dodaniu ust. 3 w art. 8 w brzmieniu: „Tryb udostępniania informacji o środowisku i jego ochronie w odniesieniu do Sejmu i Senatu określają ich regulaminy”. Jest to konsekwencja rozszerzenia definicji władz publicznych zgodnie z dyrektywą Parlamentu Europejskiego i Rady. Za takim rozwiązaniem przemawia art. 61 ust. 4 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, na co wskazało Biuro Analiz Sejmowych w opinii przygotowanej dla Komisji Ochrony Środowiska, Zasobów Naturalnych i Leśnictwa.

    W art. 1 w zmianie 30. dodano ust. 1b i 1c, aby uzupełnić zmiany proponowane w projekcie, który pomija obowiązujące obecnie zastrzeżenie w odniesieniu do zakresu danych wymaganych w raporcie o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko dla przedsięwzięć związanych z działalnością polegającą na poszukiwaniu i rozpoznawaniu złoża węglowodorów metodą otworów wiertniczych lub wydobywaniu węglowodorów ze złoża tą metodą.

    Również w art. 1 w zmianie 60. dotyczącej art. 136a uzupełniono zapis dotyczący odpowiedzialności za naruszanie obowiązków określonych w decyzjach, m.in. w decyzji o pozwoleniu na budowę.

    W art. 3 w zmianie 7. nadano ust. 1 w art. 104a następujące brzmienie: „Park narodowy może sprzedawać nieprzydatne parkowi narodowemu nieruchomości zabudowane budynkami mieszkalnymi i samodzielne lokale mieszkalne, zwane dalej »lokalami«. Lokal sprzedaje się wraz z pomieszczeniami przynależnymi oraz prawem związanym z prawem własności lokalu”. To oznacza, że bonifikata i sprzedaż będą dotyczyły nie tylko samych lokali, ale również nieruchomości gruntowych pod tymi lokalami.

    Pani Marszałek! Wysoka Izbo! W imieniu Komisji Ochrony Środowiska, Zasobów Naturalnych i Leśnictwa wnoszę o przyjęcie przez Wysoki Sejm projektu ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko oraz niektórych innych ustaw. Projekt ustawy jest zawarty w sprawozdaniu komisji w druku nr 3788. Dziękuję za uwagę.

    (Oklaski)

  • Bardzo dziękuję, pani poseł.

    Sejm ustalił, że w dyskusji nad tym punktem porządku dziennego wysłucha 5-minutowych oświadczeń w imieniu klubów i kół.

    Otwieram dyskusję.

    Bardzo proszę, jako pierwszy głos zabierze pan poseł Stanisław Gawłowski, klub Platformy Obywatelskiej.

    (Poseł Arkadiusz Litwiński: Zastąpię…)

    Jest zmiana.

    Bardzo proszę, w imieniu Platformy pan poseł Litwiński.

  • Tak, dziękuję.

    Pani Marszałek! Państwo Ministrowie! Wysoka Izbo! Klub Parlamentarny Platforma Obywatelska oczywiście poprze rządowy projekt ustawy w wersji z przedłożenia komisji zawartego w druku nr 3788.

    Moja przedmówczyni bardzo rzetelnie i obszernie przedstawiła istotę tego projektu, jego treść, prace z nim związane i wynik tych prac. Mnie pozostaje jedynie powtórzyć raz jeszcze, że nasz klub parlamentarny akceptuje i poprze ten projekt.

    Niemniej jednak, nawiązując do krótkiej dyskusji, która wywiązała się na ostatnim posiedzeniu komisji, składamy jedną poprawkę dotyczącą ostatniego artykułu, który określa vacatio legis. Jest możliwość, ażeby część przepisów ustawy implementujących prawo europejskie i jak najbardziej pożytecznych weszła w życie znacznie szybciej, niż stanowi to zasada ogólna wyrażona w tym przepisie, czyli nie 1 stycznia 2017 r., a już za 30 dni. Pozwalam sobie złożyć na ręce pani marszałek poprawkę, która dokładnie realizuje taki stan rzeczy. Dziękuję bardzo za uwagę.

  • Dziękuję panu posłowi.

    W imieniu klubu Prawo i Sprawiedliwość głos zabierze pani poseł Anna Paluch.

  • Dziękuję bardzo.

    Wysoka Izbo! Omawiana dzisiaj nowelizacja ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko przygotowana przez rząd ma wdrażać dyrektywę 2011/92/UE w sprawie oceny skutków wywieranych przez niektóre przedsięwzięcia publiczne i prywatne na środowisko, zmienioną dyrektywą 2014/52/UE oraz dostosować nasze prawo do dyrektywy 2003/4/ UE w sprawie publicznego dostępu do informacji dotyczących środowiska. Ta ostatnia dyrektywa zdaniem Komisji Europejskiej nie została wdrożona właściwie, co sprawia, że należy poprawić jej błędną implementację. Ponadto od uchwalenia ustawy z dnia 3 października 2008 r. o ocenach oddziaływania na środowisko minęło prawie 7 lat. Można by więc było określić na podstawie doświadczeń w stosowaniu jej przepisów, które z tych przepisów wymagają poprawy, i poprawić ją w istotny sposób. Można by było, ale naszym zdaniem te poprawki nie są na tyle istotne, żeby w zauważalny sposób usprawnić działania tej ustawy.

    Projekt ten, jak właściwie wszystkie projekty ustaw, nad którymi Sejm pracuje w ciągu ostatnich dwóch miesięcy, jest opracowywany w pośpiechu, pod presją czasu, po łebkach, mówiąc kolokwialnie, byle zdążyć przed końcem kadencji.

    Konkrety. Projekt wpłynął do Sejmu 15 lipca. Pierwsze czytanie odbyło się w Komisji Ochrony Środowiska, Zasobów Naturalnych i Leśnictwa w dniu 22 lipca. Powołano podkomisję do pracy nad tymże projektem. Wczoraj przyjęto sprawozdanie komisji ochrony środowiska, a dzisiaj, 5 sierpnia, mamy drugie czytanie. Ekspres legislacyjny. Wprawdzie ta sala widziała szybsze działania, ale skomplikowana materia tej ustawy wymagałaby pewnego zastanowienia i spokojniejszej pracy.

    Krótko o zmianach, które są zawarte w projekcie. W art. 66 ust. 1 pkt 2a nastąpiło dodanie definicji inwentaryzacji przyrodniczej; w art. 48 ust. 3a i w art. 49 – doprecyzowanie udokumentowania analizy kryteriów wskazanych w art. 49 do stwierdzania konieczności przeprowadzania strategicznej oceny oddziaływania na środowisko; w art. 51, 62a, 66, 74a, 97 ustawy – wprowadzenie obowiązku składania podpisów przez osoby wykonujące wskazane w przepisach dokumenty. W art. 62a ust. 1 i art. 63 ust. 1 wprowadza się konieczność uwzględnienia danych o cechach przedsięwzięcia. W art. 63 ust. 3 zmiana polega na dodaniu nowej przesłanki, po spełnieniu której przeprowadzenie oceny oddziaływania na środowisko staje się obligatoryjne: ocena oddziaływania na środowisko stanie się obligatoryjna, jeżeli z karty informacyjnej przedsięwzięcia będzie wynikać, że realizacja przedsięwzięcia może spowodować nieosiągnięcie celów środowiskowych zawartych w planie gospodarowania wodami na obszarze dorzecza.

    Zmiany w art. 66 ust. 2b, art. 77 ust. 1 pkt 1a i dalszych ustawy o ocenach oddziaływania oraz art. 15 ust. 9 ustawy o ochronie przyrody dotyczą korelacji postępowań administracyjnych w zakresie wydawania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach oraz w sprawie wydania decyzji o odstępstwie od zakazów obowiązujących w parku narodowym oraz rezerwacie przyrody. To dotyczy oczywiście inwestycji liniowych. Zezwolenie na odstępstwo wydaje minister środowiska, a możliwość wydania zezwolenia jest uzależniona od braku rozwiązań alternatywnych, a właśnie te rozwiązania ocenia regionalny dyrektor ochrony środowiska, uzgadniając warunki realizacji tego przedsięwzięcia. Zmian do ustawy o ocenach oddziaływania jest ponad pięćdziesiąt, zaś do ustawy Prawo ochrony środowiska chyba z pięć. Trudno je tu omówić, nie mam do dyspozycji tyle czasu, ile miała pani poseł sprawozdawca komisji, więc powstrzymam się od szczegółowych ocen.

    Zmiany wynikające z niewłaściwej implementacji dyrektywy 2003/4/WE. Chodzi przede wszystkim o definicję władzy publicznej, która obejmuje obok organów administracji organy państwa pełniące funkcje ustawodawcze i sądownicze, m.in. Sejm, Senat, prezydenta Rzeczypospolitej, sądy, trybunały, organy kontroli państwowej, zgodnie z konwencją z Aarhus. Rozszerzenie kręgu podmiotów zobowiązanych do udzielania informacji o środowisku musi skutkować wprowadzeniem przepisów określających tryb udzielania tej informacji. Jak sugeruje to opinia Biura Analiz Sejmowych, tryb zostanie określony w regulaminach Sejmu i Senatu, a przepisy zmienianej dzisiaj ustawy zawierają odesłanie do tych regulaminów.

    Wysoka Izbo! Ustawa z 3 października 2008 r. o ocenach oddziaływania na środowisko to jest ustawa bardzo obszerna, żeby nie powiedzieć, że rozwlekła, gigantyczna. Procedury przez nią stanowione są bardzo istotną barierą w postępowaniach administracyjnych

    (Dzwonek)

    , służących przygotowaniu inwestycji infrastrukturalnych, o czym świadczą chociażby te zmiany, które przedłużają ważność wydanych na jej podstawie dokumentów.

    Wysoka Izbo! Prawo powinno być jasne, zrozumiałe i możliwie przystępne. Ustawa o ocenach oddziaływania na środowisko tych przymiotów nie posiada.

    Wicemarszałek Elżbieta Radziszewska: Pani poseł, proszę konkludować.

    Już kończę, pani marszałek, już przechodzę do konkluzji.

    Bez pomocy prawnika specjalisty w tej dziedzinie obywatel nie jest w ogóle w stanie określić, jaka jest jego sytuacja jako strony.

    Wicemarszałek Elżbieta Radziszewska: Dziękuję, pani poseł.

    Procedowana dzisiaj zmiana…

    Wicemarszałek Elżbieta Radziszewska: Bardzo pani poseł dziękuję.

    …z całą pewnością wad tej ustawy nie usuwa. Dlatego mój klub, klub Prawo i Sprawiedliwość, wstrzyma się od głosu. Dziękuję bardzo.

    (Oklaski)

  • Bardzo proszę panią poseł Urszulę Pasławską o zabranie głosu w imieniu klubu Polskiego Stronnictwa Ludowego.

  • Szanowna Pani Marszałek! Panie Ministrze! Wysoka Izbo! W imieniu Klubu Parlamentarnego Polskiego Stronnictwa Ludowego mam przyjemność przedstawić stanowisko w sprawie projektu rządowego o zmianie ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko oraz niektórych innych ustaw.

    Projekt zmiany ustawy umożliwia przede wszystkim wdrożenie dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady w sprawie oceny skutków wywieranych przez niektóre przedsięwzięcia publiczne i prywatne na środowisko. Szybkie podjęcie decyzji w tej sprawie jest potrzebne z uwagi na konieczność wypełnienia warunkowości ex ante, zapisanej w rozporządzeniu Parlamentu Europejskiego i Rady. Spełnienie tych warunków będzie kluczowe dla absorpcji publicznych środków Unii Europejskiej w nowym okresie programowania.

    Projekt zawiera istotne regulacje dotyczące procesów inwestycyjnych. Jednym z nich jest przepis zapewniający bezstronność w sytuacji, gdy organ wydający decyzję o środowiskowych uwarunkowaniach przedsięwzięcia, np. gmina, jest jednocześnie inwestorem. W tych przypadkach decyzję będzie wydawał regionalny dyrektor ochrony środowiska. Jednak klub Polskiego Stronnictwa Ludowego ma co do tego pewne wątpliwości, bo dobrze wiemy, że w wielu przypadkach przewlekłe procedury, szczególnie w regionalnych dyrekcjach ochrony środowiska, są w stanie zablokować nie tylko prywatne, ale również publiczne inwestycje. Mamy jednak świadomość tego, że jest to konieczność ze względu na właściwą implementację prawa unijnego.

    Wzmocnione zostają także przepisy dotyczące uwzględnienia skumulowanych oddziaływań na środowisko realizowanych przedsięwzięć. Jednocześnie zapewniono możliwość określenia pewnych obowiązków inwestora w decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach wydawanej bez przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko. Wydłużony zostanie termin, w którym decyzję o środowiskowych uwarunkowaniach będzie można dołączyć do wniosku o kolejną decyzję inwestycyjną. Termin ten przedłużono z 4 do 6 lat, a w przypadku inwestycji realizowanych etapowo – z 6 do 10 lat. Nie będzie obowiązku uzyskania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, jeżeli wyłącznym celem przedsięwzięcia będzie zapewnienie obrony i bezpieczeństwa państwa lub prowadzenie działań ratowniczych oraz zapewnienie bezpieczeństwa cywilnego w związku z przeciwdziałaniem bezpośredniemu zagrożeniu dla ludności lub usunięciem takiego zagrożenia. Poszerzono katalog podmiotów zobowiązanych do udostępniania informacji o środowisku i jego ochronie, m.in. o Sejm, Senat, sądy i trybunały. Zapewni to szerszy dostęp do informacji o środowisku. Do 30 dni zostaje wydłużony termin składania uwag i wniosków przez przedstawicieli społeczeństwa dotyczących inwestycji, dla których przeprowadzana jest ocena oddziaływania na środowiska. Uchwalenie ustawy jest konieczne ze względu na obowiązek implementacji prawa unijnego, jak również ze względu na potrzebę sprawnego rozpoczęcia wdrażania środków unijnych zaplanowanych na lata 2014–2020. Dlatego klub Polskiego Stronnictwa Ludowego poprze przedmiotową ustawę. Dziękuję bardzo.

    (Oklaski)

  • Dziękuję, pani poseł.

    Jako ostatni głos w dyskusji zabierze pan poseł Eugeniusz Czykwin w imieniu klubu Sojusz Lewicy Demokratycznej.

  • Pani Marszałek! Wysoki Sejmie! W imieniu Klubu Parlamentarnego Sojusz Lewicy Demokratycznej pragnę oświadczyć, że w głosowaniu nad sprawozdaniem Komisji Ochrony Środowiska, Zasobów Naturalnych i Leśnictwa o rządowym projekcie ustawy o zmianie ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko oraz niektórych innych ustaw, druki nr 3677 i 3788, posłowie klubu SLD głosować będą zgodnie z rekomendacją komisji. Dziękuję za uwagę.

    (Oklaski)

  • Dziękuję panu posłowi.

    Nikt nie zgłosił się do zadania pytania, więc zamykam dyskusję.

    W związku z tym, że w czasie drugiego czytania zgłoszono do przedłożonego projektu ustawy poprawkę, proponuję, aby Sejm skierował ponownie ten projekt do Komisji Ochrony Środowiska, Zasobów Naturalnych i Leśnictwa w celu przedstawienia sprawozdania.

    Jeżeli nie usłyszę sprzeciwu, będę uważała, że Sejm propozycję przyjął.

    Sprzeciwu nie słyszę.

    Dziękuję bardzo.

    Kończymy rozpatrywanie tego punktu porządku dziennego.

    Zarządzam przerwę do godz. 19 min 45, o której to godzinie zaczniemy blok głosowań. Dziękuję.

    (Przerwa w posiedzeniu od godz. 19 min 26 do godz. 19 min 49)