• Przystępujemy do rozpatrzenia punktu 11. porządku dziennego: Sprawozdanie Komisji Infrastruktury o rządowym projekcie ustawy o pra cy na morzu (druki nr 3645 i 3779).

    Bardzo proszę pana posła Stanisława Lamczyka o przedstawienie sprawozdania komisji.

  • Szanowna Pani Marszałek! Pani Minister! Wysoka Izbo! Przypadł mi zaszczyt przedstawienia w imieniu Komisji Infrastruktury stanowiska komisji dotyczącego projektu ustawy o pracy na morzu.

    I tak 21 lipca projekt rządowy skierowano do pierwszego czytania, następnie w tym samym dniu na posiedzeniu Komisji Infrastruktury została wyłoniona podkomisja nadzwyczajna. Dzisiaj przegłosowano sprawę projektu w Komisji Infrastruktury.

    Projekt ustawy o pracy na morzu wraz z projektami aktów wykonawczych jest oczekiwany przez środowisko marynarzy. Chodzi o to, żeby właśnie mogli powrócić i tworzyć polską banderę, jest to początek tej drogi. Dlatego też ten projekt jest bardzo istotny. Ja chylę tutaj czoła przed zespołem pani minister, dziękuję, że został on właśnie w taki sposób przedstawiony. Oczywiście będzie niezadowolenie związków zawodowych, ale, jak właśnie wyjaśniliśmy, jest to początek drogi. Dlatego też chcę przedstawić istotę tego projektu.

    Projekt uwzględnia przede wszystkim sześć dyrektyw Unii Europejskiej, które zostały tu implementowane. Jedna z dyrektyw przewiduje kontrolę spełniania wymagań w zakresie życia i pracy na morzu określonych w konwencji MLC na statkach podnoszących bandery państw członkowskich Unii Europejskiej. Wejście w życie projektu ustawy stanowi szansę na podniesienie konkurencyjności oraz zwiększenie udziału polskich marynarzy na międzynarodowym morskim rynku pracy poprzez poprawę otoczenia prawnego polegającą na ochronie zatrudnienia marynarzy przez wprowadzenie do projektu ustawy odpowiednich instytucji prawnych, określonych postanowień konwencji MLC i prawa Unii Europejskiej, a także powiązanie pomocy publicznej dla transportu morskiego – wytyczne Wspólnoty w sprawie pomocy publicznej dla transportu morskiego. Ustawa również obejmuje minimalne wymagania dla marynarzy w zakresie pracy na morzu, pośrednictwo pracy, warunki zatrudnienia, warunki pracy i życia na statkach, szczególne uprawnienia, obowiązki marynarza i armatora, ochronę zdrowia, ochronę socjalną, dokumenty wymagane przez konwencję MLC, procedury wnoszenia i rozpatrywania skarg dotyczących pracy na statkach nieobjętych konwencją MLC oraz odpowiedzialność karną.

    Podczas prac komisji rozpatrzono bardzo dużo poprawek, zarówno legislacyjnych, jak i wnoszonych jeszcze przez rząd, również przez opozycję – dużo z nich zostało uwzględnionych. Proszę Wysoką Izbę o zatwierdzenie tego projektu. Dziękuję bardzo.

  • Bardzo dziękuję panu posłowi za przedstawienie sprawozdania komisji.

    Sejm ustalił, że w dyskusji nad tym punktem porządku dziennego wysłucha 5-minutowych oświadczeń w imieniu klubów i kół.

    Otwieram dyskusję.

    Jako pierwszy głos w debacie zabierze pan poseł Arkadiusz Litwiński, klub Platforma Obywatelska.

  • Pani Marszałek! Pani Minister! Wysoka Izbo! Chciałbym bardzo zwięźle w imieniu naszego klubu parlamentarnego przedstawić stanowisko w tej sprawie, zwięźle, dlatego że mój przedmówca pan poseł Lamczyk jako sprawozdawca komisji bardzo rzetelnie przedstawił charakterystykę projektu. Oczywiście to nie czas i nie miejsce z uwagi na postanowienia regulaminu Sejmu, aby mówić o szczegółach, to czas na zaprezentowanie stanowiska naszego klubu parlamentarnego. Ono co do zasady, co nie jest pewnie niczym zaskakującym, wychodzi naprzeciw projektodawcy. Jest to projekt rządowy, niemniej jednak rozumiemy pewien niedosyt strony społecznej – zresztą chyba występujący również w Wysokiej Izbie – co do intensywności zbliżania się do optymalnego stanu rzeczy. Optymalny stan rzeczy, czyli stworzenie warunków, które nie tyle umożliwią zatrzymanie odpływu polskich okrętów, polskich statków pod obce bandery, ile zapoczątkują proces odwrotny, czyli proces powrotu tych statków pod polską banderę, będzie możliwy wtedy, kiedy rozwiązania w zakresie opodatkowania i w zakresie ubezpieczeń społecznych będą takie same – albo do nich zbliżone – jak te, z których dzisiaj korzystają nasi armatorzy, jak te, z których korzysta zdecydowana większość armatorów europejskich czy światowych. Można się oczywiście z tym nie zgadzać, ale na rynku globalnym trzeba sprostać wymogom globalnej konkurencji i realizować działalność gospodarczą właśnie w takich warunkach.

    Poza zagadnieniami, które wynikają z implementacji prawa unijnego i z całego zakresu regulacji, o których mówił pan poseł Lamczyk, jedno z kluczowych rozwiązań zawartych w tym projekcie dotyczy zmiany w ustawie o podatku dochodowym od osób fizycznych polegającej na tym – i to jest całkowita nowość – że od podatku dochodowego zwolnione będą dochody osób fizycznych, marynarzy, którzy pracują na morzu, mówiąc w skrócie, przez ponad 183 dni w roku podatkowym. Czy jest to satysfakcjonujące rozwiązanie? Pod względem oczekiwań strony społecznej i naszych marzeń, pewnie nie do końca, ale jeśli chodzi o nasze możliwości, o możliwości budżetu państwa, jest to niewątpliwie zasadniczy i wielki krok w dobrą stronę. Mam nadzieję, cały nasz klub parlamentarny ma taką nadzieję, że sytuacja makroekonomiczna naszego kraju w najbliższych latach – nie dziesięcioleciach, ale latach – pozwoli nam wykonać kolejne, ostateczne już kroki i w przyszłości cieszyć się, nie tylko z sentymentem, lecz także z ołówkiem i rachunkiem ekonomicznym przed oczyma, z faktycznego powrotu polskich armatorów pod polską banderę.

    Reasumując, klub Platformy Obywatelskiej będzie głosował za przyjęciem rządowego projektu ustawy o pracy na morzu w brzmieniu z druku nr 3779. Dziękuję bardzo za uwagę.

    (Oklaski)

  • Dziękuję panu posłowi.

    W imieniu klubu Prawo i Sprawiedliwość głos zabierze pan poseł Kazimierz Smoliński.

  • Pani Marszałek! Pani Minister! Wysoka Izbo! Mam przyjemność przedstawić stanowisko klubu Prawo i Sprawiedliwość wobec projektu ustawy o pracy na morzu, który był przedmiotem obrad komisji i podkomisji.

    Szkoda, że prace nad tym projektem trwały tak krótko. Materiał pierwotnie przedłożony, liczący ok. 1000 stron, z czego ok. 100 stron to sam materiał legislacyjny, został, że tak powiem, przepracowany w dwóch podkomisjach. I my, parlamentarzyści, i strona społeczna mieliśmy ogrom wątpliwości, a czas nie pozwolił na dogłębne przeanalizowanie ich wszystkich.

    Prace nad ustawą trwały w latach 2006–2009. W ich czasie wypracowano już prawie gotowy projekt ustawy, w którym jak gdyby nakreślono dwa rodzaje celów. Chodzi, po pierwsze, o uzyskanie ustawy o pracy stanowiącej wyczerpujące kompendium rozwiązań pozwalających zatrudniać polskich marynarzy na statkach pod polską i obcą banderą w możliwie szerokim zakresie i przy spełnieniu wszystkich aktualnych wymagań międzynarodowych oraz, po drugie, o umożliwienie rejestrowania statków należących do polskich armatorów w polskim rejestrze pod banderą narodową przy równoczesnym zachowaniu konkurencyjności. Szkoda, że wiele rozwiązań, które zgłaszaliśmy, nie zostało przyjętych. Rozumiem stanowisko pani minister jako ministra odpowiedzialnego za gospodarkę morską, który nie zawsze może decydować o kwestiach finansowych. Z tego, co wiem, dosyć nieugięte stanowisko ministra finansów nie pozwoliło na wprowadzenie tych rozwiązań, znaczących dla polskiej bandery, potrzebnych, aby ona się rozwijała. Oprócz kwestii tonażowych jest to również kwestia pracy, kosztów tej pracy, szczególnie w zakresie zwolnienia od podatku czy składek na ubezpieczenie. Nie zostało to wprowadzone.

    Mieliśmy zastrzeżenie, i nadal je mamy, dotyczące definicji marynarza, gdyż zdaniem wielu specjalistów stoi to w pewnej sprzeczności z konwencją MLC, chodzi także o naruszenie dotyczące przewidzianych przez konwencję możliwych odstępstw od tzw. należycie rozumianej konsultacji. Podobnie jest ze sprawą definicji praktykanta. Sugeruje się, że praktykant nie jest marynarzem ani w rozumieniu konwencji, ani w rozumieniu ustawy, a osoba w wieku od 16 lat może już być marynarzem w rozumieniu konwencji.

    Jest też szereg różnych istotnych zastrzeżeń dotyczących ewentualnych niezgodności z konwencją w zakresie urlopów czy wreszcie kwestia najważniejsza, kwestia ubezpieczeń społecznych. W tym miejscu chcę zwrócić uwagę na zupełnie pominiętą w projekcie ustawy sprawę zabezpieczenia społecznego marynarzy zamieszkałych na terytorium Polski. Konwencja w normie A4.5 stanowi m.in.: „Każdy członek podejmie kroki zgodne z krajowymi uwarunkowaniami w celu zapewnienia komplementarnego zabezpieczenia społecznego wspomnianego w ust. 1 niniejszej normy wszystkim marynarzom mającym miejsce stałego zamieszkania na jego terytorium. Obowiązek ten może zostać spełniony na przykład poprzez odpowiednie dwustronne i wielostronne porozumienia lub systemy oparte na składkach. Wynikająca z tego ochrona nie będzie mniej korzystna niż oferowana osobom pracującym na lądzie na terytorium członka”. Wydaje się, że konwencja i odpowiedź Międzynarodowej Organizacji Pracy na złożone w ubiegłym roku sprawozdanie dotyczące konwencji z 2006 r. wymagałyby jednak uzupełnienia. To nie zostało zrobione, dlatego też nasz klub nie może popierać tej ustawy. Dziękuję bardzo.

    (Oklaski)

  • Dziękuję.

    W imieniu klubu Sojusz Lewicy Demokratycznej głos zabierze pan poseł Tomasz Kamiński.

  • Dziękuję.

    Pani Marszałek! Wysoki Sejmie! Pani Minister! W imieniu Klubu Poselskiego Sojusz Lewicy Demokratycznej przedstawiam stanowisko w sprawie ustawy o pracy na morzu.

    Moi przedmówcy już raczyli powiedzieć, iż omawiany projekt ustawy w dużej mierze ma na celu wdrożenie do polskiego porządku prawnego MLC, a także będzie stanowił transpozycję siedmiu dyrektyw zarówno Rady, jak i Parlamentu Europejskiego. Tak więc po raz kolejny implementujemy przepisy unijne do prawa polskiego. Nad tą obszerną ustawą, o tym też była mowa, faktycznie prace legislacyjne przebiegały w bardzo szybkim tempie. Szkoda, że tak późno ten projekt ustawy trafił do Sejmu. Głównym celem tej ustawy obok implementacji tych przepisów jest poprawa konkurencyjności. Chodzi o to, aby polscy armatorzy pływali pod polską banderą, aby stworzyć takie warunki, by polscy marynarze pracowali godnie, a to się oczywiście wiąże z kosztami, bo mówimy tutaj o zwolnieniach, mówimy o pewnych ulgach.

    Sprawozdawca komisji mówił, że jest to krok – ja bym tego nie nazwał krokiem, ale kroczkiem – w dobrym kierunku. Nie jest to na pewno kompleksowe rozwiązanie tej kwestii, kwestii konkurencyjności, doceniając jednak kierunek zmian, Klub Poselski Sojusz Lewicy Demokratycznej będzie głosował zgodnie ze stanowiskiem komisji. Dziękuję.

  • Dziękuję bardzo.

    Pan poseł Henryk Kmiecik z Polskiego Stronnictwa Ludowego złożył swoje oświadczenie do stenogramu Nikt nie zapisał się do zadania pytania.

    (Poseł Kazimierz Smoliński: Ja się zapisałem.)

    Pan poseł Smoliński się zapisał. Teraz podjął decyzję, że należy zapytać, nie mógł zapytać w trakcie wystąpienia.

    Bardzo proszę, pan poseł jako jedyny.

    Nikt więcej nie ma pytań?

    Nie widzę zgłoszeń.

    Otwieram listę osób zapisanych do zadania pytania i zamykam ją na panu pośle.

    Ma pan 1 minutę.

    Bardzo proszę.

  • Dziękuję, pani marszałek.

    Mam pytanie do pani minister. Kilka razy zadawałem to pytanie i nie uzyskałem odpowiedzi. Jakie są przewidywane koszty związane z ewentualnym zwolnieniem z podatku marynarzy, a bardziej z ewentualną partycypacją rządu w pokrywaniu kosztów ubezpieczeń społecznych, bo takie rozwiązania są w Europie stosowane? Czy takie symulacje były robione? Jakich tutaj byśmy spodziewali się kosztów, skoro Skarb Państwa ich w tej chwili nie może podjąć? Czy to jest kwestia 1 mln przy 20 statkach czy też, powiedzmy, 50 mln, czy też 100 tys.? Nie wiem w ogóle, o jakich kwotach tutaj mówimy. Czy można by było jakieś przybliżone symulacje w tym zakresie podać? Dziękuję bardzo.

    (Oklaski)

  • Dziękuję.

    Czy pani minister odpowie?

    Bardzo proszę, pani minister Dorota Pyć, podsekretarz stanu w Ministerstwie Infrastruktury i Rozwoju.

  • Pani Marszałek! Wysoka Izbo! Bardzo dziękuję panu posłowi Kazimierzowi Smolińskiemu za pytanie. Rzeczywiście wielokrotnie to pytanie było zadawane. Próbowałam na to pytanie odpowiedzieć chociażby w oparciu o symulacje, które zostały przygotowane przez Ministerstwo Infrastruktury i Rozwoju w tym zakresie, zawierające konkretne wyliczenia dotyczące również systemu zabezpieczenia społecznego i zastosowania w zakresie tego systemu środka pomocowego, który byłby skierowany na refundację części składki, tzw. składki armatorskiej.

    Jeżeli mogę się odwołać do danych, które zgromadziliśmy, i do symulacji, którą przeprowadziliśmy na zbiorze danych, to chciałabym podkreślić, że założywszy, iż w pierwszym roku przeszłoby pod polską banderę 25 statków, kosztowałoby to nas 10 mln zł. Tyle tytułem odpowiedzi. Dziękuję bardzo.

  • Dziękuję bardzo, pani minister.

    Na koniec głos zabierze jeszcze sprawozdawca pan poseł Stanisław Lamczyk.

  • Dziękuję.

    Pani Marszałek! Pani Minister! Wysoka Izbo! Chciałbym podziękować z tego miejsca za tak szczególną pracę nad tak ważną ustawą, zwłaszcza Komisji Nadzwyczajnej, ale również całej Komisji Infrastruktury, za to, że tak zgodnie pracowaliśmy nad tą ważną ustawą, która będzie jak gdyby początkiem przełomu w tej właśnie branży, szczególnie dla marynarzy, dla naszej bandery. Liczyłem, że koledzy z opozycji z PiS poprą tę ustawę, bo pracowaliśmy wspólnie, ale niestety nie poprą. Jednak i tak dziękuję za współpracę, szczególnie pani minister i zespołowi, za to, że dało się przeprowadzić to w tak krótkim czasie, a wiem, że ta ustawa procedowana była chyba od 10 lat i nic nie zrobiono w tym zakresie. Myślę, że Ministerstwo Finansów też popuści, kiedy zobaczy jakiś dochód w ramach PKB, a liczę, że to nastąpi. Dziękuję bardzo.

  • Dziękuję bardzo, panie pośle.

    Zamykam dyskusję.

    Do trzeciego czytania projektu ustawy przystąpimy w bloku głosowań.

  • Powracamy do rozpatrzenia punktu 11. porządku dziennego: Sprawozdanie Komisji Infrastruktury o rządowym projekcie ustawy o pracy na morzu.

    Przystępujemy do trzeciego czytania.

    Komisja wnosi o uchwalenie projektu ustawy zawartego w sprawozdaniu w druku nr 3779.

    Głosujemy.

    Kto z pań i panów posłów jest za przyjęciem w całości projektu ustawy w brzmieniu z druku nr 3779?

    Kto jest przeciw?

    Kto się wstrzymał?

    Głosowało 435 posłów. Za – 282, przeciw – 151, 2 posłów wstrzymało się.

    Stwierdzam, że Sejm uchwalił ustawę o pracy na morzu.