• Przystępujemy do rozpatrzenia punktu 1. porządku dziennego: Sprawozdanie Komisji Sprawiedliwości i Praw Człowieka oraz Komisji Ustawodawczej o przedstawionym przez Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej projekcie ustawy o Try bunale Konstytucyjnym (druki nr 1590 i 3397).

    Proszę pana posła Roberta Kropiwnickiego o przedstawienie sprawozdania komisji.

  • Panie Marszałku! Wysoka Izbo! Mam zaszczyt przedstawić sprawozdanie wysokich komisji: Komisji Ustawodawczej oraz Komisji Sprawiedliwości i Praw Człowieka dotyczące projektu z druku nr 1590, wersja pierwotna, i druku nr 3397, wersja obecna. Jest to bardzo ważny projekt ustawy, która będzie miała wpływ na całość systemu prawnego, a przede wszystkim na jakość i szybkość orzekania przez Trybunał Konstytucyjny. Będzie to gwarantowało ład prawny w Rzeczypospolitej i stanowiło jeszcze lepszą gwarancję szybszego postępowania przed ważnym organem konstytucyjnym, jakim jest trybunał, który jako jedyny jest uprawniony do orzekania o zgodności ustaw, rozporządzeń, umów międzynarodowych lub innych aktów prawnych z konstytucją.

    Komisje pracowały dość długo. Pracowała też podkomisja, która rozpoczęła prace mniej więcej wiosną 2014 r. Odbyło się ponad 18 posiedzeń podkomisji, co stanowi blisko 30 godzin prac nad materiałem, dyskusji nad poszczególnymi artykułami. Pracowaliśmy w takim trybie, że najpierw omawiano poszczególne artykuły, a później je przyjmowano, a więc w podkomisji było to takie podwójne omawianie. W trakcie prac zgłoszono 41 wniosków mniejszości. Nie będę ich wszystkich dokładnie omawiał, powiem, w jakich kierunkach one idą. Przede wszystkim idą one w takim kierunku, żeby trybunał orzekał w pełnym składzie we wszystkich sprawach, a po drugie, żeby to Sejm powoływał i odwoływał sędziów Trybunału Konstytucyjnego, oczywiście w określonych przypadkach. Ciężko było zgodzić się z tymi postulatami, ale wnioski mniejszości zostały zgłoszone, więc moim obowiązkiem jest ich zaprezentowanie.

    Przejdę do krótkiego omówienia projektu ustawy o Trybunale Konstytucyjnym, tak aby państwo mieli rzucone na to światło, bo nie da się omówić tego projektu w całości. Generalnie projekt zmierza do przyspieszenia i usprawnienia prac w trybunale, szczególnie dotyczy to kilku spraw. Po pierwsze, przechodzimy do trybu pisemnego, jeśli chodzi o rozprawy niejawne, kiedy nie ma potrzeby rozprawy, czyli gdy stanowiska wszystkich stron są jasne. Wtedy trybunał nie musi procedować w trybie rozprawy jawnej, może odbywać posiedzenia w trybie niejawnym, czyli narady własnej. Orzeczenie, wyrok trybunału zawsze jednak muszą być jawne, ta końcówka zawsze musi być jawna i ogłoszona publicznie. Same prace nie muszą być prowadzone w trybie rozprawy. Można zwrócić uwagę na to, że np. Rada Konstytucyjna we Francji generalnie w ogóle w żadnych sprawach nie prowadzi rozpraw, zawsze odbywa się narada wewnątrz rady. Tutaj czynimy ukłon w tę stronę, ma to usprawnić, przyspieszyć prace.

    W kwestii skargi konstytucyjnej zmieniamy tryb jej rozpatrywania z dwuinstancyjnego na jednoinstancyjny, ale z zachowaniem tego, że w pierwszej instancji będzie orzekało trzech sędziów trybunału bez możliwości odwołania. Obecnie stosowane procedury pokazały, że rzadko się zdarza, żeby w drugiej instancji uchylano decyzję podjętą w pierwszej instancji, a to jednak wydłuża dość mocno prace nad skargą konstytucyjną. Zmierzamy w tym kierunku, żeby przyspieszyć rozpoznawanie skarg konstytucyjnych. To jest bardzo ważne dla osób skarżących.

    Jest również taka generalna uwaga dotycząca tego projektu ustawy. W obecnie obowiązującej ustawie o Trybunale Konstytucyjnym było bardzo dużo odesłań do innych ustaw, jeśli chodzi o funkcjonowanie sędziów, funkcjonowanie trybunału. W tym momencie przechodzimy do trybu bardziej jednolitego. Otóż w tej ustawie znajdą się wszystkie rozwiązania dotyczące sędziów Trybunału Konstytucyjnego i jego prac organizacyjnych, tak aby nie trzeba było robić odesłań do innych ustaw.

    To właściwie, można powiedzieć, tyle. Inne kwestie były szczegółowo omawiane na posiedzeniach podkomisji, a później komisji. Myślę, że w takim dość dużym skrócie przedstawiłem najważniejsze zagadnienia związane z tym projektem. Dziękuję bardzo.

  • Dziękuję panu posłowi.

    Sejm ustalił, że w dyskusji nad tym punktem porządku dziennego wysłucha 5-minutowych oświadczeń w imieniu klubów i koła.

    Otwieram dyskusję.

    Jako pierwszy głos zabierze pan poseł Damian Raczyński.

    (Głos z sali: Raczkowski.)

    Przepraszam, Raczkowski. Przedstawi on stanowisko klubu Platforma Obywatelska.

  • Panie Marszałku! Panie Ministrze! Wysoka Izbo! To wielki zaszczyt móc zaprezentować stanowisko klubu Platforma Obywatelska w sprawie druku nr 3397 zawierającego sprawozdanie połączonych Komisji: Ustawodawczej oraz Sprawiedliwości i Praw Człowieka o przedstawionym przez Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej projekcie ustawy o Trybunale Konstytucyjnym, druk nr 1590 – w tym druku zawarty był pierwotny projekt.

    Zaczynając, chciałbym przypomnieć pierwsze zdanie uzasadnienia, w którym pięknie opisane jest to, czym jest i jak działa Trybunał Konstytucyjny: „Trybunał Konstytucyjny jest trwałym, głęboko zakorzenionym elementem polskiego systemu ustrojowego, zaś jego bogate orzecznictwo stanowi narzędzie urzeczywistniania i ochrony reguł, zasad oraz wartości Rzeczypospolitej – demokratycznego państwa prawnego”. Nad tym jakże istotnym elementem polskiego systemu ustrojowego połączone komisje pracowały, tak jak pan poseł Robert Kropiwnicki sygnalizował, dosyć długo. Prace te trwały długo, dlatego że praktyka funkcjonowania Trybunału Konstytucyjnego, duży zasób doświadczeń, zarówno o charakterze organizacyjnym, jak i dotyczących zakresu postępowania, wydawania orzeczeń, doprowadziły nas wszystkich do wniosku, że warto pewne rozwiązania zweryfikować, wypracować nowe, a także spójnie i adekwatnie uregulować te przepisy, dostosować je do dzisiejszych potrzeb.

    Ustawa rozstrzygała oczywiście sprawy organizacji Trybunału Konstytucyjnego, a także kwestie zasad postępowania w sprawach, które są przedmiotem jego kognicji. Jest to potrzebne, dlatego że w 1998 r. czy pod koniec lat 90. ilość spraw, które wpływały do Trybunału Konstytucyjnego, nie przekraczała 200, w ostatnich latach do Trybunału Konstytucyjnego wpływa blisko pół tysiąca spraw. Wydaje się, że urobek podkomisji, a następnie połączonych komisji doprowadził do powstania aktu, który jest bardziej proobywatelski i umożliwia skrócenie prac w Trybunale Konstytucyjnym.

    Mając na uwadze skromną ilość czasu, którym dysponuję, nie chciałbym rozprawiać o wielu kwestiach, chciałbym natomiast zwrócić uwagę na kilka zasad ogólnych, które zostały bardzo dobrze i zasadnie opisane w rozdziale 4, dotyczącym postępowania przed Trybunałem Konstytucyjnym.

    Do fundamentalnych dla realizacji zadań Trybunału Konstytucyjnego zasad ogólnych zalicza się między innymi określoną w art. 50 zasadę skargowości, zgodnie z którą wszczęcie postępowania przed Trybunałem Konstytucyjnym może nastąpić tylko z inicjatywy uprawnionego podmiotu. Następną zasadą jest zasada dyspozycyjności, zgodnie z którą uprawniony podmiot może w określonym czasie wycofać z trybunału sprawę, którą wcześniej inicjował. Ze względu na większą możliwość decydowania przez Trybunał Konstytucyjny, czy sprawa zostanie rozpoznana na rozprawie czy na posiedzeniu niejawnym, wycofanie spraw może nastąpić w ściśle określonych terminach przed planowanym rozpoznaniem. Kolejną zasadą, charakterystyczną dla specyfiki postępowania przed Trybunałem Konstytucyjnym, jest zasada pisemności, określona w art. 54, która pozwala, ze względu na wykorzystanie analizy dotychczasowej praktyki rozpoznawania spraw w Trybunale Konstytucyjnym jako sądzie prawa, na większą elastyczność w zakresie tego rozpoznawania – zwłaszcza w zależności od przedmiotu, złożoności prawnokonstytucyjnej czy kompletności i klarowności stanowisk uczestników postępowania – to jest na rozprawie albo na posiedzeniu niejawnym. Wierzymy, że możliwość takiego rozróżnienia znakomicie usprawni pracę Trybunału Konstytucyjnego.

    Panie Marszałku! Wysoka Izbo! Mając na uwadze uzasadnienie, które przedstawiał wnioskodawca komisji, a także bardzo dobrze oceniając wynik prac, klub Platforma Obywatelska będzie głosował za przyjęciem omawianego projektu ustawy. Jednocześnie w imieniu klubu Platforma Obywatelska chciałbym złożyć na ręce pana marszałka kilka poprawek, które przychodzą w sukurs wypowiedziom

    (Dzwonek)

    , które usłyszeliśmy w trakcie prac w podkomisji i w komisjach. Mam nadzieję, że zarzuty, o których mówił pan przewodniczący Szarama, w jakiejś mierze zostaną zażegnane oraz że tymi poprawkami uspokoję pana przewodniczącego. Dziękuję uprzejmie.

  • Dziękuję panu posłowi Raczkowskiemu.

    Stanowisko klubu Polskiego Stronnictwa Ludowego przedstawi pan marszałek Józef Zych.

    Proszę bardzo.

  • Panie Marszałku! Wysoki Sejmie! Klub Parlamentarny Polskiego Stronnictwa Ludowego po zapoznaniu się z prezydenckim projektem ustawy o Trybunale Konstytucyjnym oświadcza, że projekt ten w pełni zasługuje na uwzględnienie, przy czym chciałbym podkreślić, że od chwili powołania Trybunału Konstytucyjnego cały czas uczestniczyliśmy w realizacji koncepcji dotyczącej tej bardzo ważnej ustawy i jednocześnie staraliśmy się na bieżąco dbać o to, żeby Trybunał Konstytucyjny miał warunki do wykonywania swoich obowiązków. A zatem w czasie kiedy między innymi atakowano Trybunał Konstytucyjny, wskazywaliśmy na racjonalność i merytoryczne rozstrzygnięcia tegoż trybunału.

    Chciałbym powiedzieć, że kwestią, która budzi nasze zastrzeżenia, z którą nie możemy się zgodzić, jest kwestia wyłączenia obligatoryjności, a więc obowiązku uczestniczenia w pracach Trybunału Konstytucyjnego prokuratora generalnego. Jest tak z jednego powodu: jest to rozwiązanie systemowe, prokurator generalny – i prokuratura – zgodnie z ustawą, stoi na straży przestrzegania praworządności, a więc nie widzimy żadnego uzasadnienia, aby w tej chwili to zmieniać. Możemy mieć wiele zastrzeżeń, mamy zastrzeżenia, do prokuratury, ale to nie przesądza o tym, żebyśmy mieli zgodzić się na to, aby wyłączać dorobek prokuratury w zakresie opiniowania w pracach przed Trybunałem Konstytucyjnym.

    A zatem Klub Parlamentarny Polskiego Stronnictwa Ludowego popiera ten projekt.

  • Dziękuję bardzo.

    O zabranie głosu proszę panią poseł Stanisławę Prządkę, która przedstawi stanowisko klubu Sojusz Lewicy Demokratycznej.

    Pani poseł, proszę bardzo.

  • Panie Marszałku! Wysoka Izbo! W imieniu Klubu Poselskiego Sojusz Lewicy Demokratycznej pragnę przedstawić stanowisko wobec sprawozdania Komisji Sprawiedliwości i Praw Człowieka oraz Komisji Ustawodawczej o przedstawionym przez Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej projekcie ustawy o Trybunale Konstytucyjnym.

    Prace nad tym projektem zostały poprzedzone – z woli obydwu komisji – zorganizowanym tutaj, w Sejmie, seminarium z udziałem licznej grupy ekspertów, konstytucjonalistów, którzy także zaprezentowali swoje opinie, wnioski i propozycje. Na to seminarium zaprosiliśmy również przedstawicieli świata nauki i współpracujących z komisjami przedstawicieli wysokich urzędów, władzy sądowniczej oraz samorządów zawodów prawniczych. Uważaliśmy bowiem, że za przeprowadzeniem dyskusji z udziałem ekspertów przemawia doniosłość zmian proponowanych przez pana prezydenta w tym projekcie.

    Omawiany dzisiaj projekt jest ze względu na swój szeroki zakres w całości nowym projektem, w którym przedstawiono wiele rozwiązań organizacyjnych i dotyczących funkcjonowania trybunału, a także postępowania przed nim. Zastanawialiśmy się wspólnie, jakie rezultaty nowe rozwiązania mogą spowodować dla obywateli, dla sprawności działania trybunału i współpracy z innymi organami państwa. Prace nad projektem, nad którym dzisiaj tutaj procedujemy, są wynikiem szerokiej dyskusji, tak jak powiedziałam, poprzedzającej pracę w podkomisji.

    Propozycje nowych zapisów i zmiany mają przede wszystkim doprowadzić do usprawnienia pracy Trybunału Konstytucyjnego i do przyspieszenia rozpatrywania spraw, tak jak mówił przedstawiciel prezydenta pan minister Łaszkiewicz, o co najmniej kilka miesięcy. Według projektu zmiany te mają służyć także możliwości rozpatrywania mniej skomplikowanych spraw na posiedzeniu, a nie na rozprawie, na przykład wtedy, gdy do wydania wyroku wystarczą pisemne stanowiska stron.

    Prezydent zaproponował także odstąpienie od zasady dyskontynuacji, czyli umożliwienie trybunałowi badania wniosków posłów minionej kadencji.

    W sprawozdaniu podkomisji znalazło się kilka zmian. Ze względu na szczupłość czasową zwrócę uwagę tylko na niektóre z nich. Znalazło się kilka istotnych zmian w stosunku do pierwotnego zapisu i zmian, które także budziły liczne kontrowersje w trakcie prac komisji.

    Jedną ze spraw, na które chcę zwrócić uwagę, jest zapis przewidujący, że prokurator generalny nie będzie brał udziału w postępowaniach z urzędu, ale jego udział w postępowaniu będzie fakultatywny. Według propozycji zawartych w projekcie ustawy przyjęto, że obligatoryjnie taki obowiązek będzie spoczywał na Radzie Ministrów.

    Oczywiście te propozycje wzbudziły liczne kontrowersje…

    (Dzwonek)

    Jeśli można, panie marszałku, jeszcze chwilę.

    Wicemarszałek Eugeniusz Tomasz Grzeszczak: Proszę bardzo.

    …zarówno jeśli chodzi o prokuratora generalnego, jak i Krajową Radę Sądownictwa, Naczelną Radę Adwokacką, a także rzecznika praw obywatelskich. Uznano, że prokurator działa w interesie publicznym. W przypadku gdy przed każdą sprawą miałby decydować, czy włączyć się do danej sprawy, mogłoby to być oceniane jako wynik politycznych kalkulacji, a nie służyć wizerunkowi prokuratury jako instytucji wolnej od nacisków. Należy się zgodzić z takim stanowiskiem.

    Myślę, że należy podkreślić jeszcze jedną kwestię. Komisje nie podzieliły także propozycji, aby umożliwić kandydowanie na stanowisko sędziego trybunału osobom posiadającym stopień naukowy doktora nauk prawnych, ale nieposiadającym wyższego wykształcenia prawniczego. W ocenie zarówno Krajowej Rady Sądownictwa, jak i Naczelnego Sądu Administracyjnego ta przesłanka nie powinna się znaleźć w zapisach omawianego projektu, ponieważ doktorem nauk prawnych może zostać osoba, która nie ukończyła studiów wyższych prawniczych. Ponadto doktorat stał się zakończeniem trzeciego stopnia studiów, co nie gwarantuje, jako odrębna przesłanka, spełnienia wymogu wyróżniania się wiedzą prawniczą. Panie Marszałku! Wysoka Izbo! Nie zdążyłam powiedzieć o art. 101, ale myślę, że ta sprawa także była szczegółowo omawiana, wywoływała też różnicę zdań.

    Jestem zdania, jestem przekonana – członkowie mojego klubu, w imieniu których przemawiam, również – że rozwiązania, które są proponowane, będą w stanie odpowiedzieć na wiele zapotrzebowań, na zapotrzebowanie na tę ważną i poważną zmianę, jaką jest wprowadzenie nowego aktu prawnego, projektu ustawy o Trybunale Konstytucyjnym, że będzie to służyć umacnianiu roli Trybunału Konstytucyjnego, odpowiedzialności przed państwem tego szczególnego sądu i będzie także odpowiadać na oczekiwania i zapotrzebowania społeczne.

    Klub Poselski Sojusz Lewicy Demokratycznej będzie za przyjęciem przedłożonego projektu. Bardzo dziękuję za uwagę.

    (Oklaski)

  • Dziękuję, pani poseł.

    Głos zabierze pani poseł Beata Kempa, Zjednoczona Prawica, i przedstawi stanowisko klubowe dotyczące tego punktu obrad.

    Bardzo proszę.

  • Dziękuję.

    Panie Ministrze! Wysoka Izbo! Bardzo przepraszam: Panie Marszałku! Wysoka Izbo! Panie Ministrze! Zostałam zobowiązana do przedstawienia w imieniu klubu Zjednoczonej Prawicy stanowiska naszego klubu wobec projektu ustawy o Trybunale Konstytucyjnym zawartego w druku nr 1590 i sprawozdania połączonych komisji: Komisji Ustawodawczej oraz Komisji Sprawiedliwości i Praw Człowieka, druk nr 3397.

    Panie Marszałku! Wysoka Izbo! Istotnie zgodnie z treścią uzasadnienia można stwierdzić, że charakter i zakres proponowanych zmian sprawiły, że w rezultacie mamy przyjąć zupełnie nową ustawę o Trybunale Konstytucyjnym. Wynika to z wieloletnich doświadczeń trybunału dotyczących orzekania. Jest potrzeba uregulowania całości problematyki organizacji oraz funkcjonowania trybunału, a także postępowania przed trybunałem w projekcie, który ma być nowym, spójnym koncepcyjnie i czytelnym konstytucyjnie aktem normatywnym. Tyle uzasadnienie.

    Panie Marszałku! Z wieloma zapisami dotyczącymi tej materii się nie zgadzamy. W czasie procedowania nad tym projektem ustawy połączonych komisji będziemy popierać wnioski mniejszości, które zostały złożone głównie przez panią poseł prof. Krystynę Pawłowicz. Jest pełna zgoda co do tego, że rzeczywiście ten akt ma być spójny, ma poprawić funkcjonowanie Trybunału Konstytucyjnego, tak być musi. Niepokojącą kwestią jest to, co przed rozpoczęciem rozpatrywania punktów porządku dziennego podniósł pan poseł Szarama, że pojawiła się jakaś nowa opinia. Tej opinii, panie marszałku, nie ma w Internecie, zatem jako kluby nie mogliśmy zapoznać się z tą nową opinią, która, jeśli wierzyć panu posłowi Szaramie, a nie mam powodu, żeby mu nie wierzyć, mogła wpłynąć, w jakimś zakresie, na przedstawiane przez nas stanowiska. Co za tym idzie, być może należałoby podnieść kwestię nowych poprawek. To jest niedopuszczalne, to jest bardzo poważna wada prawna w procedowaniu. Chcę, żeby to było zamieszczone w protokole. Ponieważ pan poseł dotarł do tej opinii w Internecie, mam nadzieję, że usłyszymy coś więcej na jej temat, za co dziękuję.

    Klub Zjednoczonej Prawicy w pełni zgadza się z opinią pana prof. Bogusława Banaszaka i konkluzją z niej wynikającą, dotyczącą orzekania w pełnym składzie, że powinno się poszerzać zakres spraw, w których trybunał orzeka w pełnym składzie, ponieważ jest to praktyką wielu, większości trybunałów konstytucyjnych na terenie Unii Europejskiej i na świecie.

    Poza tym jest kwestia orzekania o zasadach konstytucyjnych. W takiej sprawie rzeczywiście powinien orzekać trybunał w pełnym składzie, pomijam kwestie prawa wtórnego Unii Europejskiej, zgodności prawa wtórnego Unii Europejskiej z Konstytucją RP. W pełni zgadzamy się z jednym, podstawowym zarzutem, który zauważyli wszyscy, poza chyba Platformą Obywatelską, chodzi o obligatoryjny udział prokuratora generalnego w postępowaniu. Niejednokrotnie występuję przed Trybunałem Konstytucyjnym jako przedstawiciel Sejmu i nie wyobrażam sobie, żeby… Bardzo często podejmowana jest polemika ze stanowiskiem prokuratora generalnego, jest możliwość zapoznania się z jego stanowiskiem, co sprawia, że rzeczywiście to orzeczenie może być zdecydowanie pełniejsze, może być ważkie, jeśli chodzi o dany problem, a przecież każda sprawa, która trafia do trybunału i jest przez niego rozpatrywana, jest, w naszej ocenie, ważnym problemem z punktu widzenia stosowania prawa i jego zgodności z Konstytucją Rzeczypospolitej Polskiej.

    Pozwalamy sobie wnosić poprawkę w tym zakresie. Jeszcze raz chcę podkreślić, że będziemy popierać wnioski mniejszości dotyczące tego, aby prokurator generalny był organem, który ma obligatoryjnie uczestniczyć w postępowaniu przed Trybunałem Konstytucyjnym, nie tylko ze względu na to, co był uprzejmy powiedzieć pan marszałek Zych, że zgodnie z ustawą ma stać na straży praworządności, ale dlatego że postępowanie przed Trybunałem Konstytucyjnym, nie umniejszając innych postępowań, jest postępowaniem najwyższej wagi i nie wyobrażam sobie, żeby było inaczej, odbieram to jako kolejną próbę redukcji czy umniejszenia roli prokuratora generalnego, jeśli chodzi o jego funkcjonowanie. Nie dość, że nie jest organem konstytucyjnym, że funkcja prokuratora generalnego nie jest połączona z funkcją ministra sprawiedliwości, że jest uzależniony od takich elementów, które blokują

    (Dzwonek)

    czy mogą blokować możliwości jego niezależnego działania, to jeszcze projekt przewiduje, że ma nie być organem, który obligatoryjnie bierze udział w postępowaniu.

    Zatem składam, panie marszałku, tę poprawkę i oczywiście poprawki, które są konsekwencją tego, o czym mówiłam. Proszę o uwzględnienie tych poprawek, tym bardziej że widzę, że czynią one zadość stanowiskom innych klubów. Mam nadzieję, że Platforma Obywatelska po refleksji również poprze te poprawki. Dziękuję bardzo.

  • Dziękuję, pani poseł.

    Głos zabierze i stanowisko klubu Prawo i Sprawiedliwość przedstawi pan poseł Wojciech Szarama.

    Proszę bardzo.

  • Panie Marszałku! Wysoka Izbo! Szkoda, że wniosek naszego klubu o odłożenie rozpatrywania tej sprawy na kolejne posiedzenie Sejmu nie został uwzględniony, dlatego że materia, nad którą obecnie debatujemy, jest wyjątkowo doniosła. Pozycja Trybunału Konstytucyjnego jest tak ważna, że każdy projekt zmian, każda zmiana powinna być rozpatrzona w sposób szczególnie wnikliwy, szczególnie dogłębny i kwestia czasu nie powinna odgrywać kluczowej roli.

    Jest faktem, że ten projekt prezydent złożył w Sejmie już kilka miesięcy temu. Na początku te prace nie miały odpowiedniego tempa, teraz nabrały zdecydowanego przyspieszenia. Niemniej jednak, skoro pojawiają się nowe, poważne wątpliwości co do zaproponowanych rozwiązań prawnych, pojawiają się wątpliwości co do zgodności z konstytucją niektórych przepisów, to powinny one zostać przedyskutowane i w sposób niebudzący wątpliwości zinterpretowane.

    Panie Marszałku! Klub Parlamentarny Prawo i Sprawiedliwość na posiedzeniach podkomisji, na posiedzeniach połączonych komisji przedstawił wiele uwag do tego projektu. Uwagą podstawową jest ta, która została wyrażona na posiedzeniu podkomisji przez przedstawiciela naszego klubu panią poseł prof. Pawłowicz, uwaga o niezgodności proponowanych rozwiązań z konstytucją Polski. Widzimy, że w projekcie ustawy jest szereg przepisów, które zostały wprost przepisane z konstytucji. Znaczna część naszych poprawek mówi o tym, że te przepisy zupełnie niepotrzebnie znajdują się w nowej ustawie o Trybunale Konstytucyjnym, dlatego że jeśli coś jest zapisane w konstytucji, to to w tej konstytucji powinno zostać. Taka budowa przepisu prawnego, w którym przytacza się pięć przykładów konstytucyjnych, kiedy trybunał może wszcząć postępowanie, plus dodanie kolejnych, sprawia, iż mamy do czynienia z taką sytuacją, kiedy ustawa o Trybunale Konstytucyjnym uzupełnia konstytucję. Taka rzecz jest niedopuszczalna i taka rzecz jest niemożliwa, dlatego że jeśli chcielibyśmy zmienić uprawnienia Trybunału Konstytucyjnego, te, które są zapisane w Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, to powinniśmy zmienić konstytucję, a nie tworzyć ustawę o trybunale, która udoskonala konstytucję, bo to jest niezgodne z wolą narodu.

    Ze względu na szczupłość czasu chciałbym zwrócić uwagę tylko na niektóre poprawki, m.in. wynikające z tych ostatnich opinii, o których mówiłem. Pan poseł sprawozdawca mówił o tym, że działanie Trybunału Konstytucyjnego powinno być bardzo transparentne, powinno być oczywiście w miarę szybkie i w miarę sprawne, wszyscy chcielibyśmy, żeby do takiej sytuacji doszło. Niemniej jednak sprawność postępowania Trybunału Konstytucyjnego nie jest celem samym w sobie, a jedynie ma doprowadzić do takiej sytuacji, w której te wyroki Trybunału Konstytucyjnego będą skuteczniejsze. W związku z tym, że będą szybsze, będą o wiele lepiej odbierane przez tych, którzy szukają sprawiedliwości w Trybunale Konstytucyjnym.

    Przepis, który mówi o możliwości rozpatrzenia sprawy na posiedzeniu niejawnym trybunału, a więc przepis art. 93 wspomnianej ustawy, mówi, że na tym posiedzeniu trybunału może być rozpatrzona sprawa i trybunał na podstawie tego posiedzenia może wydać orzeczenie. Do tej pory działo się tak tylko wtedy, kiedy stanowiska stron były zgodne. Teraz proponuje się rozwiązanie, które mówi o tym, iż trybunał dokonuje oceny, czy wszystkie istotne okoliczności sprawy zostały wyjaśnione i czy sprawa dojrzała do rozstrzygnięcia. Tak być nie powinno, dlatego że strony, które biorą udział w postępowaniu, powinny mieć możliwość ustosunkowania się chociażby do tego

    (Dzwonek)

    , co strony wniosły w ostatniej chwili, tuż przed posiedzeniem. Uważam, że stwierdzenie, iż pisemne stanowiska uczestników postępowania oraz pozostałe dowody zgromadzone w sprawie stanowią wystarczającą podstawę do wydania orzeczenia, również jest niezgodne z konstytucją. To ograniczenie możliwości działania stron przed Trybunałem Konstytucyjnym nie powinno być tak drastyczne, dlatego że to po prostu może doprowadzić do wydania błędnych orzeczeń, które nie będą przez strony akceptowane.

    Tak więc, Wysoki Sejmie, panie marszałku, chciałbym, żeby te poprawki, które wnosimy, które za chwilę zostaną panu marszałkowi przeze mnie przedłożone, zostały spokojnie rozpatrzone. Nic nie stoi na przeszkodzie, żebyśmy głosowanie, trzecie czytanie, odbyli na kolejnym posiedzeniu Sejmu. Jeszcze raz powtarzam, że rozpatrywanie tego w dniu dzisiejszym na posiedzeniu połączonych komisji za niecałe 3 godziny jest zbędnym pośpiechem, który może doprowadzić do popełnienia błędów. Dziękuję.

    (Oklaski)

  • Dziękuję panu posłowi.

    Nie będzie wystąpienia przedstawiciela Koła Poselskiego Ruch Palikota.

    (Poseł Wojciech Szarama: Jeszcze ja, Wojciech Szarama, chciałbym zadać pytanie.)

    Bardzo proszę.

    Jako ostatni pytania zadawał będzie pan poseł Wojciech Szarama.

    Lista posłów zapisanych do pytań – siedmioro posłów zapisało się.

    Czy ktoś z państwa…

    (Poseł Krystyna Pawłowicz: Można prosić o 2 minuty na zadanie pytań? To jest bardzo ważna ustawa.)

    Pani poseł, moment.

    Czy ktoś z pań lub panów posłów chciałby jeszcze dopisać się do listy?

    Zamykam listę.

    Jako pierwsza pytania będzie zadawała pani poseł Pawłowicz.

    1,5 minuty nie wystarczy?

    (Poseł Damian Raczkowski: Ja jeszcze pół minuty od siebie dodam.)

    Bardzo proszę.

    Proponuję 1,5 minuty…

    (Poseł Krystyna Pawłowicz: O, pan poseł jeszcze od siebie dodał.)

    ...a pani poseł będziemy prolongować ten czas.

    (Poseł Krystyna Pawłowicz: To 2 minuty, dobrze? Ja i tak szybciej to powiem.)

    Bardzo proszę.

  • Bardzo dziękuję.

    Żeby nie marnować czasu, chcę od razu powiedzieć, że projekt został napisany przez samych sędziów dla samych siebie, sędziów Trybunału Konstytucyjnego, w tajemnicy i złożony z inicjatywy prezydenta. Projekt winien powstać w Sejmie jako wynik politycznego konsensusu, a sędziowie mogą występować tutaj jedynie w charakterze ekspertów. W razie zaskarżenia tej ustawy do Trybunału Konstytucyjnego również sami sędziowie będą orzekać o tym, czy dobrze ją napisali, czy nie. Jest to sytuacja niezdrowa, niedobra, narusza wszelkie standardy orzekania.

    Projekt, co jest sprzeczne z konstytucją, rozszerza konstytucyjny zakres kompetencji trybunału, zezwalając, by nie tylko konstytucja, ale również ustawy – to jest art. 1 projektu – określały kompetencje tego organu, i od razu w tym projekcie ustawy przyznaje się mu nowe kompetencje. W art. 101 np. przywraca on powszechnie krytykowane uprawnienie do wydawania wyroków interpretacyjnych oraz prawo do zapełniania luk prawnych, co czyni z Trybunału Konstytucyjnego, pozakonstytucyjnie właśnie, organ paraprawodawczy, a co najważniejsze, wprowadza, również sprzeczną z konstytucją, procedurę orzekania o czasowej niemożności sprawowania urzędu przez prezydenta. To miałoby się odbywać poprzez akceptację dowolności powodów, z jakich marszałek Sejmu mógłby wystąpić do Trybunału Konstytucyjnego, żeby orzekł czasowe zawieszenie prezydenta. W skrajnej sytuacji, można powiedzieć, taki konstytucyjny, marszałkowo-konstytucyjny, sędziowski zamach stanu można przeprowadzić, znosząc prezydenta z urzędu z powodów, których konstytucja nie określa. Bez wcześniejszego ich określenia nie można przystępować do ustalenia procedury. Tej procedury nie ma, a projekt przyzwala na dowolne określenie tych powodów przez marszałka. Jako prawnik protestuję, bo na sędziach Trybunału Konstytucyjnego spoczywa szczególny obowiązek przestrzegania konstytucji. Brak podstawy konstytucyjnej nie upoważnia do tego, żeby w projekcie zezwolić marszałkowi Sejmu na czasowe zawieszanie prezydenta. Dziękuję.

  • Dziękuję, pani poseł.

    Pytania zadawał będzie pan poseł Marek Ast.

    Bardzo proszę.

  • Panie Marszałku! Wysoka Izbo! Panie Ministrze! Panie ministrze, jakby uzupełniając wypowiedź pani profesor Pawłowicz, jeżeli chodzi o rozdział 10 w projekcie ustawy dotyczący postępowania Trybunału Konstytucyjnego w sprawie stwierdzenia przeszkody uniemożliwiającej czasowo sprawowanie urzędu prezydenta, pytam o to, jakie w ogóle są podstawy do wprowadzenia tego rodzaju rozwiązania w projekcie i tej rzeczywiście niekonstytucyjnej kompetencji Trybunału Konstytucyjnego, której do tej pory oczywiście trybunał nie posiadał. Konstytucja w rozdziale dotyczącym urzędu prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej tego rodzaju kompetencji trybunałowi konstytucyjnemu nie nadaje, więc jakie przesłanki legły u podstaw wprowadzenia tej propozycji do projektu? W trakcie 25 lat polskiej demokracji i funkcjonowania urzędu prezydenta w zasadzie nigdy nie było tego rodzaju sytuacji, która taki tryb postępowania by wymuszała czy uzasadniała. Dziękuję.

  • Dziękuję panu posłowi.

    Pytania zadawał będzie pan poseł Mirosław Pawlak, Polskie Stronnictwo Ludowe.

    Proszę bardzo.

  • Panie Marszałku! Wysoki Sejmie! Panie Ministrze! Mam kilka pytań co do procedowanej ustawy. Pierwsze pytanie: Od jakiego etapu postępowania stanowisko w danej sprawie powinno być stanowiskiem prokuratora, a nie prokuratora generalnego? Drugie pytanie: Czy w sytuacji gdy zmieni się skład trybunału, np. poprzez przekazanie sprawy do rozpatrzenia pełnemu składowi, musiałaby nastąpić zmiana uczestnika postępowania, jeżeli chodzi o prokuratora? Pytanie trzecie: Jak dalece po uchwaleniu ustawy Trybunał Konstytucyjny legitymowany będzie do ingerencji w tok postępowania sądowego lub wykonawczego na podstawie postanowienia tymczasowego? Pytanie czwarte: Czy trybunał będzie związany wskazaniem kwestionowanego aktu normatywnego? I ostatnie pytanie. Pragnę posiąść wiedzę co do istoty problemu ustanowienia pełnomocnika z urzędu. Chodzi o wyjaśnienie, czy po wstrzymaniu biegu terminu czas dany pełnomocnikowi nie okaże się zbyt krótki. Dziękuję bardzo.

  • Dziękuję panu posłowi.

    Pytania zadawał będzie pan poseł Damian Raczkowski, Platforma Obywatelska.

    Bardzo proszę.

  • Panie Marszałku! Panie Ministrze! Wysoka Izbo! Właściwie mam jedno pytanie. Chciałbym zapytać przedstawiciela rządu o następującą sprawę. W art. 56 pkt 5 ustawy o Trybunale Konstytucyjnym, o której dyskutujemy, wskazuje się Radę Ministrów jako ten podmiot, który uczestniczy w postępowaniu przed Trybunałem Konstytucyjnym. W związku z tym, że to jest novum, chciałbym zapytać, czy Ministerstwo Sprawiedliwości już ma jakąś przygotowaną formułę i określony tryb, w jakim jej wystąpienia mogłyby się odbywać.

    Po wtóre, chciałbym powiedzieć, że mając na względzie te uwagi, które pojawiły się w trakcie prac połączonych komisji, dotyczące udziału prokuratora generalnego w postępowaniu przed Trybunałem Konstytucyjnym, złożyłem wcześniej poprawkę, która wycofuje ten zapis projektu i wraca do tego, który był w druku pierwotnym, w druku nr 1590. Dziękuję uprzejmie.

  • Dziękuję panu posłowi.

    Pytania zadawał będzie pan poseł Romuald Ajchler.

    Proszę bardzo.

  • Dziękuję bardzo.

    Panie Marszałku! Wysoka Izbo! Panie Ministrze! Pawłowicz stwierdziła, iż sędziowie trybunału sami dla siebie napisali projekt ustawy. Chciałbym zapytać: Czy takie stwierdzenie jest uprawnione? Czy pani poseł ma na to jakiekolwiek dowody? To po pierwsze.

    Druga sprawa. Był już poruszany temat zawieszenia prezydenta w wykonywaniu obowiązków, kiedy pan marszałek uzna, że nie może on wykonywać swoich funkcji. Nie wiem, czy to nie jest krok idący za daleko, bowiem do tej pory takowa sytuacja, a już kilka lat mamy urząd prezydenta, nie miała miejsca. Nie przypuszczam, aby taka potrzeba była, stąd chciałbym się dowiedzieć, jaki jest powód. Rozumiem, że musiałby być jakiś powód, prezydent zachorował itd., etc., ale z tym sobie jakoś do tej pory radziliśmy. Obawiam się więc, że rzeczywiście taka możliwość mogłaby być wykorzystywana politycznie.

    Trzecie pytanie. Pan poseł Szarama mówił w swoim wystąpieniu, że nie powinno się zwracać szczególnej uwagi na to, aby popędzać trybunał, i że czas rozpatrywania spraw nie ma tutaj znaczenia. Otóż w moim przekonaniu ma, Wysoka Izbo, bo przecież obywatel nie powinien czekać w nieskończoność na rozstrzygnięcie jego wniosku złożonego do trybunału. Oczekuje tam także sprawiedliwości, bo gdzie indziej się nie doczekał, stąd powinniśmy to w miarę możliwości usprawnić.

    (Dzwonek)

    Jeśli natomiast chodzi o szybsze rozpatrywanie wniosków przez tego typu instytucje, tak jak w innych krajach, w moim przekonaniu to porównanie niekoniecznie jest uprawnione.

    Ostatnie pytanie, Wysoka Izbo, do pana ministra sprawiedliwości. Panie ministrze, ile skarg konstytucyjnych jest zgłaszanych rocznie i jakie jest tempo ich rozpatrywania? Być może państwo mówiliście o tym na posiedzeniu komisji sprawiedliwości, ale ja takiej wiedzy nie mam, stąd o to pytam. Dziękuję bardzo.

  • Dziękuję panu posłowi.

    Pytania zadawała będzie pani poseł Joanna Fabisiak.

    Bardzo proszę.

  • Panie Marszałku! Panie Ministrze! Wysoka Izbo! Jedno krótkie pytanie, natomiast prosiłabym o wyczerpującą odpowiedź, bowiem ważna jest dla mnie rola prokuratora, która ma być pomniejszona. Proszę o wyjaśnienie. Jeśli rola prokuratury czy też prokuratora ma być w jakiś sposób pomniejszona, ograniczona, to z pewnością są to istotne przesłanki. Są one dla mnie zrozumiałe o tyle, że Trybunał Konstytucyjny ze swej istoty wydaje orzeczenie o zgodności z konstytucją. Zatem z samego założenia rola prokuratora może być pomniejszona. Ponieważ, jak wynika z pytań posłów, z dyskusji i z zaprezentowanych stanowisk, są wielkie wątpliwości i zastrzeżenia, prosiłabym o wyjaśnienie tej kwestii. Dziękuję bardzo.

  • Dziękuję, pani poseł.

    Do zadania pytań jako ostatni zapisał się pan poseł Wojciech Szarama.

    Proszę bardzo.

  • Dziękuję.

    Mam pytanie do posła sprawozdawcy. Jaka jest intencja art. 136, który w ostatniej chwili został wprowadzony na ostatnim posiedzeniu komisji, mówiącego o tym, że w przypadku sędziów trybunału, których kadencja upływa w roku 2015, termin na złożenie wniosku wynosi 30 dni od dnia wejścia w życie ustawy? Przecież dotychczasowe przepisy, zakładając, że wejdą w życie nawet w normalnym trybie, mogłyby tę sprawę załatwiać. Jaka była intencja projektodawców, jeśli chodzi o wprowadzenie tego przepisu? Dziękuję.

  • Dziękuję panu posłowi.

    Wolę zabrania głosu wyraża sprawozdawca komisji...

    (Głos z sali: Pan minister.)

    (Poseł Robert Kropiwnicki: Ja później.)

    Pan minister?

    Bardzo proszę.

    Głos zabierze sekretarz stanu w Ministerstwie Sprawiedliwości pan Jerzy Kozdroń, a następnie sprawozdawca komisji pan poseł Robert Kropiwnicki, który wyraził wolę zabrania głosu.

  • Panie Marszałku! Wysoki Sejmie! Przyznam szczerze, że z pewnymi oporami staję przed Wysoką Izbą, ponieważ jestem przedstawicielem władzy wykonawczej. Jako władza wykonawcza w istocie rzeczy w sprawach ustrojowych i niezawisłości sądownictwa, a przecież Trybunał Konstytucyjny jest sądem prawa, nie powinienem zabierać głosu ani oceniać. To jest suwerenna domena Izby poselskiej, to Sejm decyduje. My w tym wszystkim, że tak powiem, nie uczestniczymy nawet na etapie procedowania w komisji, żeby tutaj ta zasada niezależności trzeciej władzy była w najwyższym stopniu uszanowana.

    Jednak dostałem postawione wprost pytanie i nie mogę się uchylić od odpowiedzi. Pan poseł Raczkowski pytał, czy jako rząd jesteśmy przygotowani na to, że z chwilą wejścia tej ustawy w życie, a więc 30 dni po jej opublikowaniu, będziemy uczestnikami postępowania przed Trybunałem Konstytucyjnym jako Rada Ministrów. W art. 56 ust. 5 przewiduje się bowiem uczestnictwo Rady Ministrów w postępowaniu przed Trybunałem Konstytucyjnym z uwagi na to, że wielokrotnie, a w zasadzie w przeważającej większości Rada Ministrów jest wnioskodawcą wszelkiego rodzaju projektów ustaw, które są kierowane do Sejmu, czyli ponosi niejako współodpowiedzialność za to dzieło, które w efekcie zostaje uchwalone jako ustawa przez dwuizbowy parlament.

    W związku z tym muszę powiedzieć w ten sposób, że nie wiemy, jaki będzie efekt tej ustawy, czy będziemy uczestnikami postępowania, czy też nie. Jak widzę, decydują się losy, nie wiadomo, czy będzie to prokurator, czy nie, czy Rada Ministrów będzie uczestnikiem postępowania, czy też nie. W każdym razie nie czynimy żadnych gorączkowych przygotowań organizacyjnych. Jeżeli ustawa wejdzie w życie, to będziemy do tego przygotowani. Mam jednak prośbę o vacatio legis, ponieważ przepisy przejściowe tego projektu ustawy nie są do końca precyzyjne. Nie dość tego, jeszcze stanowią, że w sytuacji, gdy do trybunału wpłynie wniosek lub skarga konstytucyjna, termin rozprawy nie został jeszcze wyznaczony, a wniosek lub skarga nie zostały rozpoznane, Rada Ministrów po upływie 30 dni już będzie uczestnikiem postępowania, a skoro tak, to musi zająć stanowisko i przedstawić je na piśmie. Spraw może być kilkaset, w tak krótkim czasie nie jesteśmy w stanie sporządzić tylu stanowisk. Dobrze by było, gdyby albo Senat, albo… Rozumiem, że tutaj jest już na to za późno, nie chcielibyśmy niczego sugerować, ale dobrze by było, gdyby Senat złożył taką poprawkę, że przepis ten dotyczy tylko spraw rozpatrywanych po wejściu w życie ustawy. Wtedy jako uczestnik postępowania będziemy wiedzieli, że na bieżąco musimy zajmować stanowiska i przedstawiać je na piśmie. Inaczej jako Rada Ministrów musielibyśmy się cofać i sporządzać stanowiska, byłoby ich 200 czy 150, nie wiem, jakie są aktualne zaległości, jeśli chodzi o wyznaczanie spraw przed trybunałem. W najbliższym czasie musielibyśmy zająć stanowisko w tych sprawach.

    Jeżeli chodzi o pytanie pana posła Romualda Ajchlera o dane statystyczne, muszę powiedzieć, że ich nie mamy, panie pośle. Zobowiązuję się jednak zwrócić się do trybunału i przesłać na pańskie ręce informację, jaka jest ilość spraw, jaki jest średni termin ich rozpatrzenia i jakie są zaległości. Wtedy odpowiem na to pytanie. Dziękuję serdecznie.

  • Dziękuję panu ministrowi.

    Na galerii widzę młodzież z zespołu szkół w Jałoszycach, która przybyła na zaproszenie posła Romualda Garczewskiego i przysłuchuje się debacie nad tym jakże ważnym punktem naszych obrad.

    O zabranie głosu poproszę sprawozdawcę komisji pana posła Roberta Kropiwnickiego.

    Bardzo proszę.

  • Panie Marszałku! Panie Ministrze! Uzupełniając część pytań, które padały pod moim adresem, chcę powiedzieć, że jeśli chodzi o sprawozdania trybunału, to są one również dostępne na stronach Sejmu. Trybunał co roku przesyła sprawozdanie do Sejmu i te roczne sprawozdania są publikowane na naszych stronach, polecam. Tam jest podana szczegółowa liczba spraw, liczba skarg konstytucyjnych. Wszystko jest, polecam to wszystkim, którzy są zainteresowani pracami trybunału. Te informacje są również dostępne na stronach trybunału.

    Chciałbym odnieść się do kilku pytań, szczególnie do części dotyczącej rozdziału 10, czyli możliwości złożenia urzędu czy orzeczenia o niemożności sprawowania urzędu przez prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej. Ta regulacja jest zawarta wprost w konstytucji w art. 131. Z żalem stwierdzam, że większości posłów, którzy zadawali to pytanie, nie ma teraz na sali. Przytoczę brzmienie tego przepisu, chociażby do protokołu, tym, którzy nie chcą czytać konstytucji: „Jeżeli Prezydent Rzeczypospolitej nie może przejściowo sprawować urzędu, zawiadamia o tym Marszałka Sejmu, który tymczasowo przejmuje obowiązki Prezydenta Rzeczypospolitej”. I drugie zdanie: „Gdy Prezydent Rzeczypospolitej nie jest w stanie zawiadomić Marszałka Sejmu o niemożności sprawowania urzędu, wówczas o stwierdzeniu przeszkody w sprawowaniu urzędu przez Prezydenta Rzeczypospolitej rozstrzyga Trybunał Konstytucyjny na wniosek Marszałka Sejmu”.

    Zatem szczegółowa regulacja w rozdziale 10 projektowanej ustawy jest rozwinięciem normy konstytucyjnej z art. 131, ponieważ w konstytucji nie ma określenia terminu, stron, nie ma podanego okresu, na jaki trybunał może zawiesić funkcjonowanie marszałka. Pan prezydent zaproponował w projekcie ustawy, my to trochę rozwinęliśmy w trakcie prac komisji i uznaliśmy, że pierwotnie trybunał może to uczynić maksymalnie na trzy miesiące, z możliwością jednokrotnego przedłużenia na kolejne trzy miesiące, ponieważ trzeba dać możliwość osobie sprawującej urząd, żeby powróciła do sił i mogła dalej to robić. To jest, przyznam, jeden z dość czarnych scenariuszy, które rozważaliśmy, bo trzeba było sobie wyobrazić rzeczy niewyobrażalne, żeby napisać dobrą ustawę. I to jest właśnie ten rozdział 10, który przewiduje, jacy są uczestnicy postępowania w jakich okolicznościach, wręcz jest to rozpisane na godziny, tak żeby wszystko było dobrze.

    Pan poseł Pawlak zadał kilka pytań, nie byłem w stanie ich wszystkich zanotować. Zmiana składu orzekającego, czyli przejście ze składu trzy- lub pięcioosobowego do pełnego składu, będzie wymagała również zmiany uczestnika w tym zakresie. To są główne wątpliwości, które się pojawiały.

    Pytanie pana posła Szaramy dotyczyło art. 136, przytoczę jego treść: w przypadku sędziów trybunału, których kadencja upływa w roku 2015, termin na złożenie wniosku, o którym mowa w art. 19 ust. 2, wynosi 30 dni od dnia wejścia w życie ustawy. Otóż po analizie stwierdziliśmy, że ze względu na bliski koniec kadencji istnieje duże zagrożenie, że znaczna część trybunału, 1/3 sędziów utraci mandat na przełomie kadencji Sejmu, czyli po skończeniu obecnej, a przed faktycznym rozpoczęciem prac nowej. Uznaliśmy, że lepiej nie blokować prac trybunału, ale też nie dokładać obowiązków w nowej kadencji, by na pierwszym, drugim lub trzecim posiedzeniu, czyli wtedy, kiedy wybiera się rząd, konstruuje się większość parlamentarna, nie dokładać do tego tygla wydarzeń, które będą się rozgrywać, jeszcze wyboru pięciu sędziów Trybunału Konstytucyjnego, bo to mogłoby zablokować funkcjonowanie trybunału na dłuższy czas. Aby do tego nie dopuścić, uznaliśmy, że lepiej wprowadzić przepis przejściowy, który będzie dotyczył tylko tych sędziów, których kadencja kończy się w roku 2015, tak by jeszcze za naszej kadencji wybrać tych pięciu sędziów. I to, myślę, jest wystarczające uzasadnienie – chodzi o to, żeby nie blokować pracy Trybunału Konstytucyjnego na dłuższy okres. Dziękuję bardzo, panie marszałku.

  • Dziękuję panu posłowi.

    (Poseł Romuald Ajchler: Czy mogę, panie marszałku?)

    Nie ma takiego trybu, żeby w tej sprawie występować.

    (Poseł Romuald Ajchler: W trybie sprostowania.)

    Aha, chce pan sprostować w odniesieniu do swej wcześniejszej wypowiedzi.

  • Ja do pana przewodniczącego. Panie pośle, prosiłem pana ministra o udzielenie odpowiedzi co do wybranych danych statystycznych, a pan mnie odsyła do Rocznika Statystycznego albo do Sejmu. Proszę tak nie robić, bo ja zajmuję się nie tylko... ja te pytania skonstruowałem podczas pracy w Sejmie, przyglądam się temu, co robi komisja sprawiedliwości, choć nie uczestniczę w jej pracach. A więc jeżeli pytam o coś...

    Wicemarszałek Eugeniusz Tomasz Grzeszczak: Panie pośle...

    ...to proszę nie wyręczać pana ministra z obowiązków, które ma resort. Dziękuję.

    (Poseł Robert Kropiwnicki: Pan minister odpowie.)

  • Panie pośle, nie było to sprostowanie, tylko to była polemika, a dbam o to, aby przestrzegać regulaminu, zwłaszcza że na galerii mamy młodzież ze szkół zaproszoną przez pana posła Romualda Garczewskiego. A więc warto dochowywać zasad i przestrzegać regulaminu.

    Zamykam dyskusję w tym punkcie

    W związku z tym, że w czasie drugiego czytania zgłoszono do przedłożonego projektu ustawy poprawki, proponuję, aby Sejm skierował ten projekt do Komisji Sprawiedliwości i Praw Człowieka oraz Komisji Ustawodawczej w celu przedstawienia sprawozdania.

    Jeżeli nie usłyszę sprzeciwu, będę uważał, że Sejm propozycję przyjął.

    Sprzeciwu nie słyszę.

  • Wznawiam obrady.

    Informuję, że planowany punkt 24. porządku dziennego: Zmiany w składach osobowych komisji sejmowych nie zostanie rozpatrzony.

    Powracamy do rozpatrzenia punktu 1. porządku dziennego: Sprawozdanie Komisji Sprawiedliwości i Praw Człowieka oraz Komisji Ustawodawczej o przedstawionym przez Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej projekcie ustawy o Try bunale Konstytucyjnym.

    Dodatkowe sprawozdanie komisji to druk nr 3397-A.

    Przystępujemy do trzeciego czytania.

    Proszę pana posła Roberta Kropiwnickiego o przedstawienie dodatkowego sprawozdania komisji.

  • Panie Marszałku! Pani Premier! Wysoka Izbo! Mam zaszczyt przedstawić sprawozdanie Komisji Ustawodawczej oraz Komisji Sprawiedliwości i Praw Człowieka dotyczące prezydenckiego projektu ustawy o Trybunale Konstytucyjnym.

    Projekt ten wniósł prezydent Bronisław Komorowski, za co mu serdecznie dziękujemy.

    Wysokie komisje po drugim czytaniu rozpatrzyły 52 zgłoszone poprawki, z tego rekomendują przyjęcie 9 i odrzucenie 43. Dziękuję bardzo.

    (Oklaski)

  • Dziękuję panu posłowi.

    Komisje wnoszą o uchwalenie projektu ustawy – druk nr 3397.

    Komisje przedstawiają również wnioski mniejszości oraz w dodatkowym sprawozdaniu poprawki, nad którymi głosować będziemy w pierwszej kolejności.

    W 1. wniosku mniejszości i tożsamej 1. poprawce do art. 1 wnioskodawcy proponują, aby Trybunał Konstytucyjny był organem władzy sądowniczej powołanym w celu wykonywania kompetencji określonych w konstytucji.

    Nad tymi propozycjami będziemy głosować łącznie.

    Komisje wnoszą o odrzucenie poprawki. Głosujemy.

    Kto z pań i panów posłów jest za przyjęciem 1. wniosku mniejszości i 1. poprawki?

    Kto jest przeciw?

    Kto się wstrzymał?

    Głosowało 401 posłów. Za – 131, przeciw – 270.

    Sejm propozycje odrzucił.

  • W 2. wniosku mniejszości i tożsamej 2. poprawce wnioskodawcy proponują skreślić art. 3.

    Głosować będziemy łącznie.

    Komisje wnoszą o odrzucenie poprawki.

    Przyjęcie tych propozycji spowoduje bezprzedmiotowość 3. wniosku mniejszości i 3. poprawki.

    Głosujemy.

    Kto z pań i panów posłów jest za przyjęciem 2. wniosku mniejszości i 2. poprawki?

    Kto jest przeciw?

    Kto się wstrzymał?

    Głosowało 407 posłów. Za – 138, przeciw – 269.

    Sejm propozycje odrzucił.

  • W 3. wniosku mniejszości i tożsamej 3. poprawce do art. 3 wnioskodawcy proponują skreślić ust. 6.

    Głosować będziemy łącznie.

    Komisje wnoszą o odrzucenie poprawki.

    Głosujemy.

    Kto z pań i panów posłów jest za przyjęciem 3. wniosku mniejszości i 3. poprawki?

    Kto jest przeciw?

    Kto się wstrzymał?

    Głosowało 412 posłów. Za – 137, przeciw – 275.

    Sejm propozycje odrzucił.

  • W 4. wniosku mniejszości i tożsamej 4. poprawce wnioskodawcy proponują skreślić art. 4.

    Nad tymi propozycjami będziemy głosować łącznie.

    Komisje wnoszą o odrzucenie poprawki.

    Przyjęcie tych propozycji spowoduje bezprzedmiotowość 5. wniosku mniejszości i 5. poprawki.

    Głosujemy.

    Kto z pań i panów posłów jest za przyjęciem 4. wniosku mniejszości i 4. poprawki?

    Kto jest przeciw?

    Kto się wstrzymał?

    Głosowało 413 posłów. Za – 140, przeciw – 273.

    Sejm propozycje odrzucił.

  • W 5. wniosku mniejszości do art. 4 wnioskodawcy proponują inną definicję pojęcia „ustawa”.

    Przyjęcie tego wniosku spowoduje bezprzedmiotowość 5. poprawki.

    Głosujemy.

    Kto z pań i panów posłów jest za przyjęciem 5. wniosku mniejszości?

    Kto jest przeciw?

    Kto się wstrzymał?

    Głosowało 412 posłów. Za – 139, przeciw – 273.

    Sejm wniosek odrzucił.

  • W 5. poprawce do art. 4 wnioskodawcy proponują inną definicję pojęcia „ustawa”.

    Komisje wnoszą o odrzucenie poprawki.

    Głosujemy. Kto z pań i panów posłów jest za przyjęciem 5. poprawki?

    Kto jest przeciw?

    Kto się wstrzymał?

    Głosowało 414 posłów. Za – 138, przeciw – 275, 1 wstrzymał się od głosu.

    Sejm poprawkę odrzucił.

  • We wnioskach mniejszości 6. i 17. wnioskodawcy proponują zmianę w zakresie trybu postępowania o wygaszenie mandatu sędziego trybunału.

    Głosować będziemy łącznie.

    Przyjęcie tych wniosków spowoduje bezprzedmiotowość poprawek 6. i 18.

    Głosujemy.

    Kto z pań i panów posłów jest za przyjęciem wniosków mniejszości 6. i 17.?

    Kto jest przeciw?

    Kto się wstrzymał?

    Głosowało 414 posłów. Za – 143, przeciw – 271.

    Sejm wnioski mniejszości odrzucił.

  • W poprawkach 6. i 18. wnioskodawcy proponują zmianę w zakresie trybu postępowania o wygaszenie mandatu sędziego trybunału.

    Głosować będziemy łącznie.

    Komisje wnoszą o ich odrzucenie.

    Głosujemy.

    Kto z pań i panów posłów jest za przyjęciem poprawek 6. i 18.?

    Kto jest przeciw?

    Kto się wstrzymał?

    Głosowało 409 posłów. Za – 142, przeciw – 265, wstrzymało się 2.

    Sejm poprawki odrzucił.

  • W 7. poprawce do art. 12 ust. 1 wnioskodawcy proponują, aby prezydent Rzeczypospolitej powoływał prezesa trybunału na czteroletnią kadencję spośród dwóch kandydatów przedstawionych przez Zgromadzenie Ogólne.

    Komisje wnoszą o przyjęcie tej poprawki.

    Przyjęcie tej poprawki spowoduje bezprzedmiotowość wniosków mniejszości 7. i 8. oraz poprawek 8. i 9.

    Głosujemy.

    Kto z pań i panów posłów jest za przyjęciem 7. poprawki?

    Kto jest przeciw?

    Kto się wstrzymał?

    Głosowało 416 posłów. Za – 235, przeciw – 147, wstrzymało się 34.

    Sejm poprawkę przyjął.

  • 7. wniosek stał się bezprzedmiotowy, takoż 8.

    W 9. wniosku mniejszości i tożsamej 10. poprawce do art. 17 ust. 1 wnioskodawcy proponują, aby trybunał składał się z 15 sędziów.

    Głosować będziemy łącznie.

    Komisje wnoszą o odrzucenie poprawki.

    Głosujemy.

    Kto z pań i panów posłów jest za przyjęciem 9. wniosku mniejszości i 10. poprawki? Kto jest przeciw?

    Kto się wstrzymał?

    Głosowało 414 posłów. Za – 142, przeciw – 245, wstrzymało się 27.

    Sejm propozycje odrzucił.

  • W 10. wniosku mniejszości i tożsamej 11. poprawce do art. 17 ust. 2 wnioskodawcy proponują, aby sędziów trybunału wybierał indywidualnie Sejm na dziewięcioletnie kadencje.

    Nad tymi propozycjami głosować będziemy łącznie.

    Komisje wnoszą o odrzucenie poprawki.

    Głosujemy.

    Kto z pań i panów posłów jest za przyjęciem 10. wniosku mniejszości i 11. poprawki?

    Kto jest przeciw?

    Kto się wstrzymał?

    Głosowało 416 posłów. Za – 142, przeciw – 246, wstrzymało się 28.

    Sejm propozycje odrzucił.

  • W 11. wniosku mniejszości i tożsamej 12. poprawce do art. 18 ust. 1 pkt 5 wnioskodawcy proponują, aby sędzią trybunału mogła być osoba, która m.in. ukończyła wyższe studia prawnicze wyłącznie w Rzeczypospolitej Polskiej i uzyskała tytuł magistra.

    Głosować będziemy łącznie.

    Komisje wnoszą o odrzucenie poprawki.

    Głosujemy.

    Kto z pań i panów posłów jest za przyjęciem 11. wniosku mniejszości i 12. poprawki?

    Kto jest przeciw?

    Kto się wstrzymał?

    Głosowało 416 posłów. Za – 144, przeciw – 244, wstrzymało się 28.

    Sejm propozycje odrzucił.

  • W 12. wniosku mniejszości i tożsamej 13. poprawce wnioskodawcy proponują skreślić art. 19 i art. 20.

    Głosować będziemy łącznie.

    Komisje wnoszą o odrzucenie poprawki.

    Głosujemy.

    Kto z pań i panów posłów jest za przyjęciem 12. wniosku mniejszości i 13. poprawki?

    Kto jest przeciw?

    Kto się wstrzymał?

    Głosowało 416 posłów. Za – 142, przeciw – 268, wstrzymało się 6.

    Sejm propozycje odrzucił.

  • W 13. wniosku mniejszości i tożsamej 14. poprawce do art. 23 ust. 2 wnioskodawcy proponują, aby sędzia trybunału nie mógł podejmować dodatkowego zatrudnienia.

    Głosować będziemy łącznie.

    Komisje wnoszą o odrzucenie poprawki.

    Głosujemy.

    Kto z pań i panów posłów jest za przyjęciem 13. wniosku mniejszości i 14. poprawki?

    Kto jest przeciw?

    Kto się wstrzymał?

    Głosowało 414 posłów. Za – 143, przeciw – 249, wstrzymało się 22. Sejm obydwie propozycje, a więc wniosek mniejszości i poprawkę odrzucił.

  • W 14. wniosku mniejszości i tożsamej 15. poprawce do art. 23 ust. 3 wnioskodawcy proponują, aby sędzia trybunału nie mógł podejmować innego zajęcia o charakterze zarobkowym.

    Nad tymi propozycjami będziemy głosować łącznie.

    Komisje wnoszą o odrzucenie poprawki.

    Głosujemy.

    Kto z pań i panów posłów jest za przyjęciem 14. wniosku mniejszości i 15. poprawki?

    Kto jest przeciw?

    Kto się wstrzymał?

    Głosowało 414 posłów. Za – 144, przeciw – 247, wstrzymało się 23.

    Sejm propozycje odrzucił.

  • We wnioskach mniejszości 15., 18. i 19. oraz tożsamych poprawkach 16., 19. i 20. wnioskodawcy proponują zmianę w zakresie zasad podejmowania dodatkowego zatrudnienia lub innego zajęcia przez sędziów trybunału oraz sędziów trybunału w stanie spoczynku.

    Głosować będziemy łącznie.

    Komisje wnoszą o odrzucenie poprawek.

    Głosujemy.

    Kto z pań i panów posłów jest za przyjęciem wniosków mniejszości 15., 18. i 19. oraz poprawek 16., 19. i 20.?

    Kto jest przeciw?

    Kto się wstrzymał?

    Głosowało 417 posłów. Za – 144, przeciw – 268, wstrzymało się 5.

    Sejm propozycje odrzucił.

  • W 16. wniosku mniejszości i tożsamej 17. poprawce do art. 30 wnioskodawcy proponują, aby od orzeczenia dyscyplinarnego wydanego w drugiej instancji przysługiwała skarga kasacyjna do Sądu Najwyższego.

    Nad tymi propozycjami będziemy głosować łącznie.

    Komisje wnoszą o odrzucenie poprawki.

    Głosujemy.

    Kto z pań i panów posłów jest za przyjęciem 16. wniosku mniejszości i 17. poprawki?

    Kto jest przeciw?

    Kto się wstrzymał?

    Głosowało 416 posłów. Za – 142, przeciw – 273, 1 osoba wstrzymała się.

    Sejm propozycje odrzucił.

  • W 20. wniosku mniejszości i tożsamej 21. poprawce do art. 44 wnioskodawcy proponują zmiany dotyczące składu orzeczniczego trybunału.

    Z tymi propozycjami łączą się wnioski mniejszości 28. i 33. oraz poprawki 32. i 38.

    Głosować będziemy łącznie.

    Komisje wnoszą o odrzucenie poprawek.

    Przyjęcie tych propozycji spowoduje bezprzedmiotowość 22. poprawki.

    Głosujemy. Kto z pań i panów posłów jest za przyjęciem wniosków mniejszości 20., 28. i 33. oraz poprawek 21., 32. i 38.?

    Kto jest przeciw?

    Kto się wstrzymał?

    Głosowało 416 posłów. Za – 142, przeciw – 273, wstrzymał się 1.

    Sejm propozycje odrzucił.

    W 22. poprawce do art. 44 ust. 1 pkt 1 wnioskodawcy proponują skreślić lit. a.

    Komisje wnoszą o przyjęcie poprawki.

    (Poseł Wojciech Szarama: Można?)

    Bardzo proszę – 1 minuta.

  • Panie Marszałku! Wysoka Izbo! Trybunał Konstytucyjny orzeka w sprawach zasadniczych dla funkcjonowania państwa polskiego. Przepis, który ma zostać zmieniony, mówi, że trybunał orzeka w pełnym składzie w sprawie zgodności ustaw przed ich podpisaniem i umów międzynarodowych przed ich ratyfikacją z konstytucją. Projektodawcy proponują, żeby ten przepis skreślić, tzn. żeby w tym przypadku trybunał nie orzekał w pełnym składzie.

    Panie Marszałku! Sprawa umów międzynarodowych i ich zgodności z konstytucją jest sprawą zasadniczą dla funkcjonowania państwa polskiego. Trybunał w tej sprawie powinien orzekać w pełnym składzie. Zmiana tego przepisu i doprowadzenie do sytuacji, w której w takiej sprawie trybunał będzie orzekał w składzie innym, mniejszym, jest moim zdaniem kompletnym nieporozumieniem. A więc proszę jeszcze raz się nad tym zastanowić. Być może poseł przedstawiciel wnioskodawców w jakiś sposób potrafi uzasadnić tę poprawkę, ale ona wydaje mi się w ogóle sprzeczna

    (Dzwonek)

    z ideą istnienia Trybunału Konstytucyjnego.

    (Oklaski)

  • Czy poseł sprawozdawca chce wyjaśnić sprawę?

    (Poseł Robert Kropiwnicki: Tak.)

    Proszę bardzo.

  • Panie Marszałku! Pani Premier! Wysoka Izbo! Otóż tryb, o którym pan poseł przed chwilą mówił, dotyczy tylko umów przed ratyfikacją i ustaw przed podpisaniem. Wnioskodawcy i komisje uznali, że jest to taki sam tryb jak przy uchwalaniu innych ustaw, w przypadku których orzekają inne składy niż trybunał w pełnym składzie, więc nie ma potrzeby, żeby pełny skład wypowiadał się akurat w tym momencie na temat tych ustaw przed ich wejściem w życie, jeżeli trybunał może uchylić funkcjonujące ustawy w mniejszym składzie. W związku z tym uważamy, że ta poprawka jest zasadna. Dziękuję bardzo.

    (Oklaski)

  • Dziękuję.

    Głosujemy.

    Kto z pań i panów posłów jest za przyjęciem 22. poprawki?

    Kto jest przeciw?

    Kto się wstrzymał?

    Głosowało 418 posłów. Za – 232, przeciw – 154, wstrzymało się 32.

    Stwierdzam, że Sejm poprawkę przyjął.

  • W 21. wniosku mniejszości i tożsamej 23. poprawce do art. 45 ust. 1 wnioskodawcy proponują zmianę w zakresie zasad wyznaczania sędziego sprawozdawcy.

    Głosować będziemy łącznie.

    Komisje wnoszą o odrzucenie poprawki.

    Głosujemy.

    Kto z pań i panów posłów jest za przyjęciem 21. wniosku mniejszości i 23. poprawki?

    Kto jest przeciw?

    Kto się wstrzymał?

    Głosowało 418 posłów. Za – 141, przeciw – 276, wstrzymał się 1.

    Sejm propozycje odrzucił.

  • W 22. wniosku mniejszości i tożsamej 24. poprawce do art. 45 ust. 2 wnioskodawcy proponują, aby w razie zagrożenia dochowania terminu przeprowadzenia pierwszej narady prezes trybunału mógł wyznaczyć sędziego sprawozdawcę, odstępując od kryteriów wymienionych w ust. 1 tego artykułu.

    Głosować będziemy łącznie.

    Komisje wnoszą o odrzucenie poprawki.

    Głosujemy.

    Kto z pań i panów posłów jest za przyjęciem 22. wniosku mniejszości i 24. poprawki?

    Kto jest przeciw?

    Kto się wstrzymał?

    Głosowało 416 posłów. Za – 144, przeciw – 272.

    Sejm propozycje odrzucił.

  • W 23. wniosku mniejszości i tożsamej 25. poprawce do art. 45 ust. 3 wnioskodawcy proponują, aby termin pierwszej narady składu orzekającego wyznaczał prezes lub wiceprezes, który przewodniczy rozprawie i posiedzeniu.

    Głosować będziemy łącznie.

    Komisje wnoszą o odrzucenie poprawki.

    Głosujemy.

    Kto z pań i panów posłów jest za przyjęciem 23. wniosku mniejszości i 25. poprawki?

    Kto jest przeciw?

    Kto się wstrzymał?

    Głosowało 416 posłów. Za – 144, przeciw – 272.

    Sejm propozycje odrzucił.

  • We wnioskach mniejszości 24. i 25. oraz tożsamych poprawkach 26. i 27. wnioskodawcy proponują zmianę w zakresie wyłączenia sędziego trybunału.

    Nad tymi propozycjami głosować będziemy łącznie.

    Komisje wnoszą o odrzucenie poprawek.

    Głosujemy.

    Kto z pań i panów posłów jest za przyjęciem wniosków mniejszości 24. i 25. oraz poprawek 26. i 27.?

    Kto jest przeciw?

    Kto się wstrzymał?

    Głosowało 415 posłów. Za – 144, przeciw – 270, wstrzymała się 1 osoba.

    Sejm propozycje odrzucił.

  • We wnioskach mniejszości 26., 35. i 39. oraz tożsamych poprawkach 28., 41. i 48. wnioskodawcy proponują między innymi, aby Rada Ministrów nie była obligatoryjnym uczestnikiem postępowania przed trybunałem.

    Głosować będziemy łącznie.

    Komisje wnoszą o odrzucenie poprawek.

    Głosujemy.

    Kto z pań i panów posłów jest za przyjęciem wniosków mniejszości 26., 35. i 39. oraz poprawek 28., 41. i 48.?

    Kto jest przeciw?

    Kto się wstrzymał?

    Głosowało 416 posłów. Za – 144, przeciw – 244, wstrzymało się 28.

    Sejm propozycje odrzucił.

  • We wnioskach mniejszości 27., 34. i 41. oraz tożsamych poprawkach 29., 39. i 50. wnioskodawcy proponują zmienić zasady uczestniczenia prokuratora generalnego w postępowaniu przed trybunałem.

    Głosować będziemy łącznie.

    Komisje wnoszą o przyjęcie poprawek.

    Przyjęcie tych propozycji spowoduje bezprzedmiotowość poprawek 30., 31., 40. i 51.

    Głosujemy.

    Kto z pań i panów posłów jest za przyjęciem wniosków mniejszości 27., 34. i 41. oraz poprawek 29., 39. i 50.?

    Kto jest przeciw?

    Kto się wstrzymał?

    Głosowało 417 posłów. Za – 409, przeciw – 6, wstrzymało się 2.

    Sejm propozycje przyjął.

    Kolejne poprawki stały się bezprzedmiotowe.

  • W 29. wniosku mniejszości i tożsamej 33. poprawce do art. 57 wnioskodawcy proponują dodać ust. 6.

    Głosować będziemy łącznie.

    Komisje wnoszą o przyjęcie poprawki.

    Głosujemy.

    Kto z pań i panów posłów jest za przyjęciem 29. wniosku mniejszości i 33. poprawki?

    Kto jest przeciw?

    Kto się wstrzymał?

    Głosowało 413 posłów. Za – 350, przeciw – 35, wstrzymało się 28.

    Sejm propozycje przyjął. W 34. poprawce do art. 59 wnioskodawcy proponują zmianę w zakresie przeglądania akt sprawy.

    Pytanie?

    Proszę bardzo.

    Czas – 1 minuta.

  • Panie Marszałku! Wysoka Izbo! Powinno nam zależeć, żeby Sejm w sprawach przed Trybunałem Konstytucyjnym był reprezentowany jak najlepiej. Również stanowisko marszałka powinno być przedstawione w sposób wyczerpujący. Tutaj mamy kwestię dostępu do akt. Ten przepis z pierwotnego projektu umożliwia dostęp do akt w szerszym zakresie, natomiast przyjęcie tej poprawki doprowadziłoby do sytuacji, w której przedstawiciel Sejmu miałby ograniczony dostęp do akt. W pierwotnym projekcie było powiedziane, że jest różnica między przedstawicielem Sejmu, uczestnikiem postępowania, a pozostałymi osobami, które również mogą mieć dostęp do akt. Na skutek przyjęcia tej poprawki, wniesionej przez klub Platformy, doszłoby do sytuacji, w której ci uczestnicy postępowania byliby traktowani na równi z innymi osobami i nastąpiłoby ograniczenie dostępu do informacji związanych ze sprawą.

    (Dzwonek)

    Po co jest ta poprawka? Ona ogranicza uprawnienia Sejmu i marszałka.

    (Oklaski)

  • Dziękuję.

    Komisje wnoszą o przyjęcie poprawki.

    Poseł sprawozdawca nie pali się do zabrania głosu.

    A więc głosujemy.

    Kto z pań i panów posłów jest za przyjęciem 34. poprawki?

    Kto jest przeciw?

    Kto się wstrzymał?

    Głosowało 416 posłów. Za – 239, przeciw – 146, wstrzymało się 31.

    Sejm poprawkę przyjął.

  • W 30. wniosku mniejszości i tożsamej 35. poprawce wnioskodawcy proponują skreślić art. 70 i art. 71.

    Głosować będziemy łącznie.

    Komisje wnoszą o odrzucenie poprawki.

    Głosujemy.

    Kto z pań i panów posłów jest za przyjęciem 30. wniosku mniejszości i 35. poprawki?

    Kto jest przeciw?

    Kto się wstrzymał?

    Głosowało 412 posłów. Za – 141, przeciw – 270, wstrzymał się 1.

    Sejm propozycję odrzucił.

  • We wnioskach mniejszości 31. i 32. oraz tożsamych poprawkach 36. i 37. wnioskodawcy proponują m.in. zmianę w zakresie usuwania braków formalnych pism, o których mowa w tych wnioskach.

    Głosować będziemy łącznie.

    Komisje wnoszą o odrzucenie poprawek.

    Głosujemy.

    Kto z pań i panów posłów jest za przyjęciem wniosków mniejszości 31. i 32 oraz poprawek 36. i 37.?

    Kto jest przeciw?

    Kto się wstrzymał?

    Głosowało 416 posłów. Za – 143, przeciw – 250, wstrzymało się 23.

    Sejm propozycję odrzucił.

  • W 36. wniosku mniejszości i tożsamej 42. poprawce do art. 86 pkt 1 wnioskodawcy proponują zmianę w zakresie wyznaczania terminu pierwszej narady.

    Głosować będziemy łącznie.

    Komisje wnoszą o odrzucenie poprawki.

    Głosujemy.

    Kto z pań i panów posłów jest za przyjęciem 36. wniosku mniejszości i 42. poprawki?

    Kto jest przeciw?

    Kto się wstrzymał?

    Głosowało 411 posłów. Za – 144, przeciw – 263, wstrzymało się 4.

    Sejm propozycje odrzucił.

    W 43. poprawce do art. 88 ust. 1 i 2 wnioskodawcy proponują zmianę w zakresie obowiązkowej obecności na rozprawie przedstawiciela sądu pytającego.

    Komisje wnoszą o przyjęcie poprawki.

    Poseł Szarama ponownie zgłasza się do zadania pytania.

    Proszę bardzo.

  • Panie Marszałku! Wysoka Izbo! Jedną z form badania przez Trybunał Konstytucyjny zgodności przepisów prawa z konstytucją jest pytanie, jest możliwość zadania pytania przez sąd. Do tej pory sędziowie nie mieli obowiązku uczestniczenia w rozprawie przed Trybunałem Konstytucyjnym. Było to powszechnie krytykowane. W projekcie ustawy zaproponowanym przez prezydenta znajduje się przepis mówiący o obowiązkowej obecności sędziów na tym posiedzeniu. Również w czasie prac komisji większość, zdecydowana większość komisji uznała, że obecność sędziego, który zadał pytanie prawne Trybunałowi Konstytucyjnemu, jest zdecydowanie potrzebna, chociażby po to, żeby w trakcie rozprawy wyjaśnić pewne wątpliwości, które pojawiają się w czasie wymiany zdań między poszczególnymi uczestnikami postępowania.

    Mam pytanie do posła sprawozdawcy. Co spowodowało, że nastąpiła zmiana? Pytam, dlatego że ta wrzutka nastąpiła dosłownie w ostatniej chwili, bez żadnego uzasadnienia.

    (Dzwonek)

    Jaki jest motyw wprowadzenia tej zmiany?

    (Oklaski)

  • Odpowie poseł sprawozdawca Robert Kropiwnicki.

    Proszę bardzo.

  • Panie Marszałku! Pani Premier! Wysoka Izbo! Otóż po długiej dyskusji, po przeprowadzeniu szerokich konsultacji komisje uznały, że wymiar sprawiedliwości, sądy jeszcze nie są do tego przygotowane, że jest jeszcze czas na to, żeby sędziowie, którzy zadają pytania, mogli uczestniczyć w tych rozprawach. Było w tej sprawie stanowisko Krajowej Rady Sądownictwa, były stanowiska wielu sądów, żeby jednak nie obligować sędziów do obecności na rozprawie. Te argumenty po prostu przekonały komisję. Jest to dowód na to, że konsultacje są prawdziwe i że komisje słuchają opinii ważnych środowisk. Dziękuję bardzo.

    (Oklaski)

  • Dziękuję, panie pośle.

    Głosujemy.

    Kto z pań i panów posłów jest za przyjęciem 43. poprawki?

    Kto jest przeciw?

    Kto się wstrzymał?

    Głosowało 418 posłów. Za – 263, przeciw – 152, wstrzymało się 3.

    Sejm poprawkę przyjął.

    W 44. poprawce do art. 93 ust. 1 wnioskodawcy proponują zmianę w zakresie rozpoznania pism, o których mowa w tym artykule, na posiedzeniu niejawnym.

    Komisje wnoszą o odrzucenie tej poprawki.

    Do zadania pytania ponownie zgłasza się pan poseł.

    Proszę bardzo.

  • Panie Marszałku! Wysoka Izbo! To jest właściwie pytanie wprost do pana marszałka. Podpisuje pan wyjaśnienia, które są kierowane do Trybunału Konstytucyjnego. Potem te wyjaśnienia są rozpatrywane przez trybunał w trakcie posiedzenia. Zwykle są to posiedzenia, które odbywają się w trybie jawnym. Dotychczas obowiązujące przepisy mówią o tym, że posiedzenie może się odbyć w trybie niejawnym, kiedy głosy stron, kiedy stanowiska wszystkich stron są jednakowe.

    Ten przepis, nowy przepis zakłada, że mogą być inne stanowiska, inne może być np. stanowisko skarżącego co do zgodności jakiegoś przepisu z konstytucją, a inne może być stanowisko pana marszałka. I my zgadzamy się na to, że Trybunał na posiedzeniu niejawnym uznaje sprawę za dostatecznie wyjaśnioną i nie słuchając głosów przedstawiciela marszałka Sejmu, wydaje w danej sprawie wyrok, który jest dla nas niekorzystny. Dla mnie jest to poprawka całkowicie niezrozumiała

    (Dzwonek)

    i chyba pan, panie marszałku, jej nie akceptuje.

    (Oklaski)

  • Dziękuję bardzo.

    Wyjaśnienia udzieli poseł sprawozdawca.

    Proszę bardzo.

  • Panie Marszałku! Pani Premier! Wprowadzenie tej poprawki jest niedopuszczalne, ponieważ wywraca całe myślenie o rozprawie przed trybunałem. Otóż proponujemy usprawnienie prac w trybunale po, żeby trybunał w każdej sprawie, nawet oczywistej, nie musiał prowadzić rozprawy jawnej z wysłuchaniem stron. Jeżeli stanowiska stron są zrozumiałe, jeżeli są wcześniejsze orzeczenia, to trybunał będzie mógł podjąć decyzję na posiedzeniu niejawnym, a ogłoszenie wyroku zawsze jest publiczne, również w przypadku trybunału. A więc tu nie ma żadnego zagrożenia tajnością. Jest to przede wszystkim usprawnienie pracy w trybunale i przyspieszenie prac w trybunale, tak aby wyroki wydawane były szybciej i było ich więcej w jednym roku. Dziękuję bardzo.

    (Poseł Wojciech Szarama: W trybie sprostowania.)

  • Panie pośle, pan mnie nie zrozumiał do końca, stąd pana wniosek, że wprowadzenie tej poprawki jest niedopuszczalne, a tę poprawkę pan forsuje. Więc myślę, że to było przejęzyczenie. Natomiast mówi pan o tym, że sprawa jest jasna wtedy, kiedy są zgodne wnioski stron, ja natomiast mówię o sytuacji, kiedy jedna strona mówi, że dany przepis jest niezgodny z konstytucją, a druga mówi, że jest on zgodny z konstytucją. Jak więc możemy mówić o tym, że sprawa jest jasna i wyjaśniona? Przecież wymaga ona głębokiego rozpoznania. Oczywiście Trybunał Konstytucyjny składa się, mam nadzieję, że będzie się składał, z wybitnych fachowców, ale nie powinniśmy odstępować od swoich uprawnień, bo to jest ze szkodą dla działania wymiaru sprawiedliwości. To, że ogłoszenie wyroku jest jawne, to prawda, ale pamiętajmy, panie pośle, o tym, że orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego, wyroki Trybunału Konstytucyjnego są ostateczne i nie przysługuje od nich żadna forma odwołania. Tak więc po wysłuchaniu wyroku możemy wstać i powiedzieć: dziękuję. Chyba nie o to nam chodzi.

    (Oklaski)

  • Dziękuję za sprostowanie.

    Głosujemy.

    Kto z pań i panów posłów jest za przyjęciem 44. poprawki?

    Kto jest przeciw?

    Kto się wstrzymał?

    Głosowało 413 posłów. Za – 129, przeciw – 283, wstrzymał się 1.

    Sejm poprawkę odrzucił.

  • W 37. wniosku mniejszości oraz tożsamej 45. poprawce do art. 94 wnioskodawcy proponują m.in. zmianę w zakresie terminów wydawania orzeczeń przez trybunał.

    Głosować będziemy łącznie.

    Komisje wnoszą o odrzucenie poprawki.

    Głosujemy.

    Kto z pań i panów posłów jest za przyjęciem 37. wniosku mniejszości i 45. poprawki?

    Kto jest przeciw?

    Kto się wstrzymał?

    Głosowało 408 posłów. Za – 132, przeciw – 275, wstrzymał się 1.

    Sejm propozycje odrzucił.

  • W 38. wniosku mniejszości i tożsamej 46. poprawce wnioskodawcy proponują skreślić art. 101.

    Głosować będziemy łącznie.

    Komisje wnoszą o odrzucenie poprawki.

    Przyjęcie tych propozycji spowoduje bezprzedmiotowość 47. poprawki.

    Głosujemy.

    Kto z pań i panów posłów jest za przyjęciem 38. wniosku mniejszości i 46. poprawki?

    Kto jest przeciw?

    Kto się wstrzymał?

    Głosowało 417 posłów. Za – 142, przeciw – 249, wstrzymało się 26.

    Sejm propozycje odrzucił.

  • W 47. poprawce do art. 101 wnioskodawcy proponują skreślić ust. 2.

    Komisje wnoszą o przyjęcie poprawki.

    Głosujemy.

    Kto z pań i panów posłów jest za przyjęciem 47. poprawki?

    Kto jest przeciw?

    Kto się wstrzymał?

    Głosowało 412 posłów. Za – 264, przeciw – 14, wstrzymało się 134.

    Sejm poprawkę przyjął.

  • W 40. wniosku mniejszości i tożsamej 49. poprawce wnioskodawcy proponują skreślić rozdział 10.

    Głosować będziemy łącznie.

    Komisje wnoszą o odrzucenie poprawki. Głosujemy.

    Kto z pań i panów posłów jest za przyjęciem 40. wniosku mniejszości i 49. poprawki?

    Kto jest przeciw?

    Kto się wstrzymał?

    Głosowało 415 posłów. Za – 145, przeciw – 270.

    Sejm propozycje odrzucił.

    W 52. poprawce wnioskodawcy proponują skreślić art. 136.

    Komisje wnoszą o odrzucenie.

    Panie pośle, proszę bardzo.

  • Panie Marszałku! Wysoki Sejmie! Artykuł 136 jest przepisem przejściowym mówiącym o tym, że sędziów Trybunału Konstytucyjnego, których kadencja upływa w tym roku, w roku 2015, można wybierać w innym trybie niż to jest zapisane w dotychczas obowiązującej ustawie i w ustawie, którą mamy przyjmować. Otóż kandydatów na sędziów Trybunału Konstytucyjnego, jeśli ustawa zostanie przyjęta, projekt zostanie przyjęty, będzie trzeba zgłaszać na co najmniej trzy miesiące przed upływem kadencji sędziego. Natomiast przepis przejściowy, który ma być wprowadzony, mówi o tym, że kandydaturę sędziego należy zgłosić po 30 dniach od przyjęcia ustawy, od wejścia ustawy w życie. Tak więc następuje tutaj zasadnicza zmiana, która jest podyktowana nie wiadomo czym. Jeśli mielibyśmy wprowadzić przepis przejściowy, to utrzymajmy przepisy

    (Dzwonek)

    dotychczas obowiązujące, jasne dla wszystkich. Panie pośle, po co jest ta zmiana?

    (Oklaski)

  • Odpowiedzi udzieli poseł sprawozdawca.

  • Panie Marszałku! Pani Premier! Otóż zmiana jest głównie po to, żeby trybunał mógł spokojnie funkcjonować również wtedy, gdy nie będzie obrad Sejmu, Sejm i Senat będą w okresie przejściowym. Wychodzi na to, że część sędziów trybunału kończy kadencję w momencie zmiany parlamentu. Istnieje ogromne zagrożenie, że trybunał będzie zablokowany na co najmniej kilka miesięcy, przez co nie będzie mógł orzekać w pełnym składzie, nie będzie mógł podejmować decyzji i będzie dużo trudniej uzyskać ostateczne orzeczenie dotyczące konstytucyjności ustaw. W związku z tym po długich dyskusjach podjęliśmy decyzję, że lepiej, żeby jeszcze w naszej kadencji wybrać sędziów na miejsce tych, którzy kończą kadencję

    (Gwar na sali)-

    , właśnie po to, żeby nie zablokować możliwości pracy trybunału, czego niektórzy bardzo by chcieli, żeby trybunał przestał funkcjonować, bo jest niezależny i ocenia działalność parlamentu. Dlatego w imię sprawności funkcjonowania trybunału, jedynej niezależnej instytucji ważne jest, żebyśmy podjęli decyzję, tak jak została przygotowana przez Biuro Legislacyjne. Dziękuję bardzo.

    (Oklaski)

  • Dziękuję, panie pośle.

    Głosujemy.

    Kto z pań i panów posłów jest za przyjęciem 52. poprawki?

    Kto jest przeciw?

    Kto się wstrzymał?

    Głosowało 418 posłów. Za – 145, przeciw – 272. wstrzymał się 1.

    Sejm poprawkę odrzucił.

    Głosujemy nad całością projektu ustawy.

    Ponownie chciałby zabrać głos poseł Wojciech Szarama.

    Bardzo proszę.

  • Panie Marszałku! Wysoka Izbo! Ten głos upewnił mnie co do intencji projektodawców. Sprawa jest jednoznaczna, został wprowadzony przepis przejściowy, który ma doprowadzić do tego, że Sejm tej kadencji wybierze wszystkich pięciu sędziów Trybunału Konstytucyjnego. Opinie konstytucjonalistów były zupełnie oczywiste i jasne. Sejm tej kadencji powinien wybrać trzech sędziów trybunału, Sejm następnej kadencji – dwóch, bo taka jest logika zdarzeń, takie są terminy związane z zakończeniem działalności przez poszczególnych sędziów. Natomiast tutaj mamy do czynienia z taką sytuacją, w której chce się doprowadzić poprzez swego rodzaju kruczek prawny, zresztą całkowicie nieudolny, do tego, że będzie mógł być zawarty pewien kontrakt co do wyboru sędziów Trybunału Konstytucyjnego. Jest to sytuacja niedopuszczalna, niezgodna nie tylko z duchem tej ustawy, ale także z duchem konstytucji. Chcemy mieć w Polsce Trybunał Konstytucyjny, a nie trybunał kontraktowy.

    (Oklaski)

  • Dziękuję, panie pośle.

    Zgłasza się poseł sprawozdawca.

    Proszę bardzo.

    (Głos z sali: Hańba!)

  • Otóż, jak część z państwa dobrze policzyła, Sejm następnej kadencji wybierze sześciu sędziów trybunału, więc proszę nie blokować tej możliwości, ponieważ w innym przypadku okaże się, że Sejm następnej kadencji wybierze 11 sędziów trybunału. Proszę się nie bać, dla wszystkich wystarczy głosowań. Dziękuję bardzo.

    (Poruszenie na sali)

    (Poseł Jolanta Szczypińska: Skandal!)

  • Dziękuję bardzo.

    Głosujemy nad całością projektu ustawy.

    Kto z pań i panów posłów jest za przyjęciem w całości projektu ustawy w brzmieniu z druku nr 3397, wraz z przyjętymi poprawkami?

    Kto jest przeciw?

    Kto się wstrzymał?

    Głosowało 416 posłów. Za – 261, przeciw – 144, wstrzymało się 11.

    Sejm uchwalił ustawę o Trybunale Konstytucyjnym.