• Przystępujemy do rozpatrzenia punktu 4. porządku dziennego: Sprawozdanie Komisji Nadzwyczajnej o rządowym projekcie ustawy o zmianie ustawy Kodeks cywilny, ustawy Kodeks postępowania cywilnego oraz niektórych innych ustaw (druki nr 2678 i 3355).

    Proszę pana posła Roberta Maciaszka o przedstawienie sprawozdania komisji.

    Panie pośle, bardzo proszę.

  • Panie Marszałku! Panie Ministrze! Wysoka Izbo! Mam przyjemność przedstawić sprawozdanie Komisji Nadzwyczajnej do spraw zmian w kodyfikacjach o rządowym projekcie ustawy o zmianie ustawy Kodeks cywilny, ustawy Kodeks postępowania cywilnego oraz niektórych innych ustaw.

    Jest to największa, najobszerniejsza nowelizacja procedury cywilnej, jaka powstała w czasie tej kadencji. Dotyczy ona spraw istotnych, fundamentalnych dla procesu cywilnego, takich jak informatyzacja postępowania, ograniczenie kognicji sądów, rozszerzenie kompetencji referendarzy sądowych i komorników sądowych, uproszczenie niektórych czynności procesowych oraz zmodyfikowanie tych instytucji, które często są wykorzystywane przez uczestników postępowań w celu przedłużania postępowań sądowych.

    Projekt wprowadza także dużą zmianę w Kodeksie cywilnym w zakresie liberalizacji przepisów dotyczących form czynności prawnych. Chodzi o nowy typ formy, który zostanie wprowadzony nowelizacją, o formę dokumentową. Cechą dokumentu jest informacja utrwalona w sposób umożliwiający jej odtworzenie. Treść dokumentu może zostać dowolnie ujawniona, np. za pomocą znaków graficznych, dźwięku czy obrazu, a także utrwalona na dowolnym nośniku, np. na papierze lub jako plik elektroniczny, za pomocą dowolnych środków, np. tradycyjnego długopisu, komputera czy powszechnie dzisiaj stosowanego smartfonu. Sposób utrwalania informacji musi umożliwiać jej zachowanie i odtworzenie. Forma dokumentowa wprowadzana nowelizacją do Kodeksu cywilnego ma charakter formy zastrzeżonej ad probationem, czyli dla celów dowodowych, chyba że w ustawie będzie wyraźnie wskazany rygor nieważności. Wprowadzenie formy dokumentowej doprowadzi do stworzenia prawnych ram funkcjonowania form, które już dzisiaj są powszechnie stosowane w obrocie, np. e-mail i SMS są powszechnie wykorzystywane w obrocie.

    W Kodeksie postępowania cywilnego wśród najważniejszych zmian należy wymienić dalszą i pogłębioną informatyzację postępowania cywilnego. Informatyzacja przyczyni się do wymiernych oszczędności w sądownictwie, poprawi efektywność pracy sądów i zwiększy dostęp do nich. Nowelizacja wprowadzi elektroniczne biuro podawcze, co umożliwi składanie pism procesowych, pozwów, wniosków drogą elektroniczną. To strona będzie decydować, czy chce prowadzić proces w tradycyjny sposób, czy za pomocą systemu teleinformatycznego, w taki sam sposób otrzymywać pisma, zawiadomienia z sądu. Dzisiaj koszty generowane wskutek prowadzenia korespondencji przekazywanej drogą pocztową z pełnomocnikami profesjonalnymi to, według szacunku ministerstwa, 122 mln zł.

    Wprowadza się także elektroniczne bazy danych o pełnomocnikach, prokuratorach i radcach Prokuratorii Generalnej Skarbu Państwa. Aktualnie korporacje zawodowe prowadzą bazy pełnomocników, jednak nie ma instytucji, która określałaby ich wiarygodność i aktualność. Proponowane zmiany określają zakres informacji, które powinny być ujawnione w bazach danych, oraz zapewniają sądom dostęp do tych danych.

    Projektowane regulacje służą także przyspieszeniu postępowań sądowych przez ograniczenie kognicji sądów. Dzisiaj sądy wykonują wiele czynności, które w istocie rzeczy nie są związane z wymiarem sprawiedliwości. Wprowadza się więc ogólny przepis, który upoważnia referendarzy sądowych do dokonywania w postępowaniu egzekucyjnym czynności, które dzisiaj są zastrzeżone dla sądu. Jedynie niektóre czynności, jak np. stosowanie grzywny czy aresztu, stwierdzenie wygaśnięcia skutków przybicia i utraty rękojmi oraz inne czynności wymienione w ustawie, pozostaną domeną sądu. Podobnie rozszerza się zakres kompetencji komorników, np. rozszerzając ich kompetencje o podejmowanie czynności egzekucyjnych w ramach egzekucji z nieruchomości, np. wezwanie nabywcy do uiszczenia ceny czy też przedłużenie terminu dokonania tej czynności.

    Podobnie jest w sprawach depozytowych, w których czynności będzie mógł wykonywać referendarz sądowy, z wyłączeniem spraw o stwierdzenie likwidacji niepodjętego depozytu.

    Bardzo ważna zmiana dotyczy zmodyfikowania instytucji, które dzisiaj często są wykorzystywane przez uczestników postępowań do przedłużania postępowań sądowych. Taką instytucją często jest wniosek o wyłączenie sędziego. Proponowana zmiana umożliwi sędziemu, którego wniosek dotyczy, podejmowanie do czasu rozstrzygnięcia tego wniosku dalszych czynności procesowych, z wyjątkiem wydania orzeczenia kończącego postępowanie w sprawie. Ta zmiana, zwłaszcza w sprawach, w których są składane zażalenia na postanowienie o odmowie wyłączenia sędziego, skróci postępowanie o 3–6 miesięcy.

    Kolejną zmianą, która niewątpliwie przyspieszy rozpoznawanie spraw, jest możliwość wydawania wyroków podczas posiedzenia niejawnego. Będzie to dopuszczalne wtedy, gdy pozwany uzna powództwo lub gdy po złożeniu przez strony pism procesowych i dokumentów sąd uzna, że przeprowadzenie rozprawy nie jest konieczne. W związku z tym szacuje się oszczędności czasowe wynoszące ok. 3 miesiące.

    Wprowadza się dodatkową możliwość prowadzenia egzekucji z ruchomości w postaci licytacji elektronicznej, co ma zwiększyć efektywność sprzedaży zajętych ruchomości. Licytacja elektroniczna będzie przeprowadzana na wniosek wierzyciela i będzie ona dopuszczalna tylko wtedy, gdy zajęte ruchomości zostaną oddane pod dozór osobie trzeciej. Chodzi o wyeliminowanie sytuacji, w której dłużnik uniemożliwia lub utrudnia nabywcy wydanie sprzedanej rzeczy.

    Nowelizacja rozstrzygnie także, kto ma prowadzić egzekucję w razie zbiegu egzekucji sądowej i egzekucji administracyjnej. Dalsze prowadzenie łączne obu egzekucji przejmie ten organ, który jako pierwszy dokonał zajęcia, a w razie niemożności ustalenia tego pierwszeństwa – organ, który prowadzi egzekucję celem zaspokojenia należności w wyższej kwocie. Ta kolejna oszczędność czasowa sięgająca nawet 4 tygodni, a dotycząca ponad 100 tys. spraw rocznie.

    Obowiązujące przepisy dopuszczają zaskarżenie praktycznie każdej czynności komornika. Nowelizacja proponuje wyłączenie dopuszczalności zaskarżenia niektórych czynności komornika. Zdaniem wnioskodawcy, do którego przychyliła się komisja, nie powinny podlegać zaskarżeniu te czynności, które stanowią jedynie etap postępowania kończący się dokonaniem innej czynności zaskarżanej, np. zarządzenie wzywające do usunięcia braków pisma oraz zawiadomienie o planowanym terminie dokonania czynności. Tutaj zaskarżyć będzie można zarządzenie komornika o zwrocie pisma albo czynność, której dotyczyło zawiadomienie. Podobnie proponuje się wyłączenie dopuszczalności zaskarżenia czynności komornika polegającej na odprowadzeniu podatku od towarów i usług z tytułu sprzedaży egzekucyjnej. Dzisiaj komornik nie może zastosować innego sposobu egzekucji niż sposób wskazany przez wierzyciela we wniosku. W praktyce zdarza się, że komornikowi są znane składniki majątku dłużnika, ale nie może on dokonać egzekucji. Z drugiej strony wierzyciel nie ujmuje wielu składników w swoim wniosku, ponieważ nie zna majątku dłużnika. Nowelizacja umożliwia prowadzenie egzekucji na wszystkie możliwe sposoby, z wyjątkiem egzekucji z nieruchomości, która ze względu na koszty wymaga złożenia wniosku.

    Nowelizacja wprowadza także nową instytucję, tzw. komornicze wyjawienie majątku. Komornik, otrzymując wniosek egzekucyjny, będzie wzywał dłużnika do wyjawienia majątku. Wykaz majątku będzie składany przez dłużnika pod rygorem odpowiedzialności karnej za składanie fałszywych zeznań, o czym dłużnik będzie uprzedzony przez komornika. Dopiero gdy wykaz majątku i wyjaśnienia dłużnika nie pozwolą na ustalenie majątku pozwalającego na zaspokojenie świadczenia, wierzyciel będzie mógł wystąpić do komornika z wnioskiem o poszukiwanie majątku.

    Projekt obejmuje też zmiany w przepisach normujących postępowanie klauzulowe. W sposób jednoznaczny określa się kompetencje referendarzy sądowych w postępowaniu klauzulowym, wskazując, że referendarz może wykonywać wszystkie czynności w sprawach o nadanie klauzuli wykonalności tytułom egzekucyjnym.

    To najważniejsze zmiany, które wprowadza ta obszerna regulacja w Kodeksie cywilnym, w Kodeksie postępowania cywilnego oraz w niektórych innych ustawach. Komisja w sprawozdaniu przychyliła się do nich i wnioskuje o przyjęcie ustawy zgodnie ze sprawozdaniem komisji. Dziękuję.

    (Oklaski)

  • Dziękuję panu posłowi.

    Sejm ustalił, że w dyskusji nad tym punktem porządku dziennego wysłucha 5-minutowych oświadczeń w imieniu klubów i koła.

    Otwieram dyskusję.

    Jako pierwszy zabierze głos pan poseł Witold Pahl i przedstawi stanowisko klubu Platforma Obywatelska.

    Bardzo proszę.

  • Panie Marszałku! Panie Ministrze! Wysoka Izbo! W imieniu Klubu Parlamentarnego Platforma Obywatelska chciałbym przedstawić stanowisko mojego klubu wobec sprawozdania Komisji Nadzwyczajnej do spraw zmian w kodyfikacjach, druk nr 3355.

    Materia tego przedłożenia została omówiona przez pana posła sprawozdawcę Roberta Maciaszka bardzo skrótowo, ale syntetycznie, bardzo merytorycznie, a także kompetentnie. Nie ulega wątpliwości, że ratio legis tego przedłożenia jest przede wszystkim poprawienie konstytucyjnego standardu, jakim jest prawo nie tylko do sprawiedliwego, ale i do szybkiego rozstrzygnięcia sprawy. Dotyczy ono również poprawienia pewności prawa poprzez usunięcie tych wątpliwości interpretacyjnych, które są dzisiaj podstawowym problemem, jeśli chodzi o wykładnię prawa w orzecznictwie sądów. Warto zwrócić uwagę chociażby na element podniesiony przez pana posła sprawozdawcę, a więc na kwestię kolizji czy zbiegu egzekucji w postępowaniach sądowym i administracyjnym. Chodzi także o odpowiednie nałożenie obowiązków na referendarzy, aby odciążyć sędziów od wykonywania niektórych czynności. Chodzi o czynności, które co prawda mają charakter orzeczniczy, ale w przypadku których to odciążenie może umożliwić przeniesienie ciężaru pracy sędziego na pracę czysto orzeczniczą, merytoryczną, która w odczuciu społeczeństwa, jeśli chodzi o procedowanie, nie spełnia dzisiaj standardu dotyczącego szybkości postępowania.

    Oczywiście wprowadzenie rozwiązań informatycznych jest narzędziem, a nie celem. To narzędzie, jak już wiemy chociażby na przykładzie zapisu rozpraw cywilnych, umożliwiło w znaczący sposób przyspieszenie terminu rozpatrywania spraw. Wprowadzenie tych rozwiązań, jeśli chodzi o tę część wykonawczą, egzekucyjną, jest kolejnym potwierdzeniem konsekwencji rządu Platformy Obywatelskiej i Polskiego Stronnictwa Ludowego w tworzeniu tzw. przyjaznego wymiaru sprawiedliwości, co oznacza szybkie, sprawiedliwe i bezstronne załatwianie spraw.

    Panie Marszałku! Panie Ministrze! Wysoka Izbo! Jeśli chodzi o samo sprawozdanie, chciałbym zaawizować w imieniu klubu Platformy Obywatelskiej wolę zgłoszenia 10 poprawek. Te poprawki w dużej, w zdecydowanej części są konsekwencją orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego z dnia 14 kwietnia br. o sygnaturze P 45/12 uznającego instytucję bankowego tytułu egzekucyjnego za niespełniającą standardu konstytucyjnego. W związku z tym zaistniała konieczność usunięcia ze sprawozdania regulacji, które dotyczyły tejże instytucji.

    Ostatni element mojego wystąpienia odnosi się do poprawek, które mają charakter doprecyzowujący czy uzupełniający, a dotyczą nie tylko przekazywania pisma procesowego za pomocą ważnego kwalifikowanego certyfikatu lub potwierdzonego podpisem, profilem zaufanym ePUAP, ale także konieczności systemowego rozwiązania w zakresie korelacji z obowiązującymi już przepisami. Tak że będzie to dotyczyło również obowiązku prowadzenia list przez radców i adwokatów.

    Dlatego też w imieniu klubu przekazuję panu marszałkowi stosowne poprawki. Dziękuję.

  • Dziękuję bardzo, panie pośle.

    Głos zabierze pani poseł Barbara Bartuś i przedstawi stanowisko klubu Prawo i Sprawiedliwość.

    Bardzo proszę.

  • Panie Marszałku! Wysoka Izbo! Mam przyjemność i zaszczyt wystąpić w imieniu Klubu Parlamentarnego Prawo i Sprawiedliwość odnośnie do sprawozdania komisji o rządowym projekcie ustawy o zmianie ustawy Kodeks cywilny, ustawy Kodeks postępowania cywilnego oraz niektórych innych ustaw, druk podstawowy nr 2678, sprawozdanie komisji – druk nr 3355.

    Panie Marszałku! Wysoka Izbo! Jest to duża nowelizacja Kodeksu cywilnego i Kodeksu postępowania cywilnego i z pewnością w ciągu 5 minut nie uda mi się odnieść do poszczególnych rozwiązań, które są proponowane w tej nowelizacji. Jednak chciałabym podkreślić, że jest to kolejna nowelizacja kodeksu.

    Natomiast często mieszkańcy mojej ziemi, ale nie tylko, Polacy zgłaszają mi jako posłowi postulat co do tworzenia prawa – że powinno być ono stabilne. I pamiętam też, że kiedy uczyłam się, studiowałam prawo, uczono mnie zasad. Stabilność prawa, niezbyt częste zmiany to była jedna z podstawowych zasad, którą należałoby się też kierować właśnie tutaj, w Sejmie. Niestety daleko od tego odeszliśmy.

    Rozpocznę od merytoryki tego projektu, ale – tak jak powiedziałam – gdy go analizowałam, głównie przyświecała mi zasada, że prawo powinno być stabilne.

    W naszej ocenie zapisy odnoszące się do proponowanej nowelizacji przepisów prawa materialnego są nie do zaakceptowania. Niezrozumiałe jest odnoszenie przepisów o oświadczeniach woli do innych oświadczeń, w tym wiedzy i uczuć. O ile bowiem oświadczenia woli wywołują oznaczone skutki prawne związane z powziętą czynnością prawną, o tyle z punktu widzenia przepisów prawa materialnego nie sposób doszukiwać się potencjalnych skutków przy składaniu innych oświadczeń.

    Zagadnieniem wątpliwym jest wprowadzenie formy dokumentowej czynności prawnej. Definicja jest lakoniczna. Zgodnie z projektem dokumentem jest nośnik informacji umożliwiający zapoznanie się z jej treścią, czyli jej odtworzenie, a do zachowania formy dokumentowej czynności prawnej wystarcza złożenie oświadczenia woli w postaci dokumentu w sposób umożliwiający ustalenie osoby składającej oświadczenie. Poza umową pożyczki nie przewidziano formy dokumentowej dla żadnej czynności nazwanej. Stąd wątpliwy jest więc sens wprowadzania całkiem nowej instytucji w rzeczywistości w odniesieniu do jednego rodzaju czynności prawnej. Kluczowe jest to, że zgodnie z przedstawionym uzasadnieniem projektu treść dokumentu może zostać dowolnie ujawniona, na przykład znaki graficzne, dźwięk, obraz, a także utrwalona na dowolnym nośniku i za pomocą dowolnych środków. Podpis nie jest koniecznym elementem dokumentu.

    W związku ze wskazanymi powyżej okolicznościami należy zaznaczyć, że nadawanie szczególnego waloru prawnego czynności niepotwierdzonej zarówno podpisem odręcznym, jak i weryfikowanym podpisem elektronicznym jest całkowicie niezrozumiałe, w szczególności mając na uwadze procesowe skutki takiego rozwiązania. Dokument prywatny niesie ze sobą domniemanie, że osoba, która go sporządziła, złożyła oświadczenie w nim zawarte. Uznanie za dokument nośnika treści nieopatrzonej jakimkolwiek weryfikowalnym podpisem może prowadzić w szerokim zakresie sytuacji do konieczności dowodzenia, że przypisywane stronie oświadczenie mające znaczenie procesowe nie pochodzi od niej. Taki stan rzeczy ma miejsce w szczególności wobec niejednoznaczności proponowanego art. 243 1 K.p.c. w zakresie, w jakim nie precyzuje, w jaki sposób na podstawie dokumentu w formie innej niż pisemna miałby zostać ustalony jego wystawca.

    Jednocześnie, mając na uwadze rozwój techniki, bezspornie nie jest wykluczone, a nawet szczególnie skomplikowane sporządzenie bez wiedzy zainteresowanego oświadczenia woli spełniającego wszelkie wymogi art. 77 3 Kodeksu cywilnego i realizującego zachowanie formy dokumentowej czynności prawnej. Samo badanie nośnika przez biegłego może pozostawać niewystarczające do ustalenia, w jaki sposób doszło do powstania treści zawartej na nośniku realizującym treść formy dokumentowej.

    Co do zmian proceduralnych w Kodeksie postępowania cywilnego w pierwszej kolejności należy zwrócić uwagę na kolejne nowelizowanie przepisów, które zmieniły swoje brzmienie na przestrzeni ostatnich miesięcy. Działanie takie świadczy wyłącznie o braku po stronie ustawodawcy całościowej

    (Dzwonek)

    koncepcji brzmienia określonych przepisów i wynikających z nich zasad prowadzenia postępowania, co jednoznacznie podważa zaufanie do systemu prawnego, o czym mówiłam na początku, a jednocześnie powoduje istotne zagrożenie dla jakości, spójności i kompletności wprowadzanych zmian.

    W zakresie wprowadzenia systemu teleinformatycznego do doręczania pism w postępowaniu rozważyć należy, jaki ma być podstawowy cel nowelizacji – czy wyłącznie oszczędność Skarbu Państwa, czy usprawnienie postępowania, ale z zachowaniem gwarancji stron do sprawiedliwego procesu.

    Panie marszałku, Wysoka Izbo…

    Wicemarszałek Eugeniusz Tomasz Grzeszczak: Proszę o konkluzję, pani poseł.

    Właśnie przechodzę do konkluzji.

    Analizując projekt nowelizacji zawarty w druku nr 3355, należy zarekomendować jego odrzucenie w całości. Pomimo faktu, iż możliwe jest wyłonienie z niego kilku interesujących pomysłów, nowelizacja jako całość pozostaje niemożliwa do zaakceptowania. Dlatego mój klub będzie głosował przeciw.

    Kończąc, chciałabym jeszcze dodać, że niedługo przed nami nowa kadencja Sejmu. Rozpoczęła się nowa kadencja Komisji Kodyfikacyjnej Prawa Cywilnego i może faktycznie komisja przygotuje nowy projekt Kodeksu cywilnego, nowy projekt Kodeksu postępowania cywilnego, a nie róbmy ciągle wrzutek, tak jak to się ostatnio dzieje, ponieważ to tylko szkodzi naszemu prawu. Dziękuję.

    (Oklaski)

  • Dziękuję, pani poseł. Przekroczyła pani czas, i to znacznie.

    Stanowisko klubu Polskiego Stronnictwa Ludowego przedstawi pan marszałek Józef Zych.

    Bardzo proszę.

  • Panie Marszałku! Panie Ministrze! Wysoki Sejmie! Klub Parlamentarny Polskiego Stronnictwa Ludowego po zapoznaniu się z rządowym projektem ustawy o zmianie ustawy Kodeks cywilny, ustawy Kodeks postępowania cywilnego oraz niektórych innych ustaw, a także ze sprawozdaniem Komisji Nadzwyczajnej do spraw zmian w kodyfikacjach oświadcza, że ta nowelizacja z wielu względów zasługuje na uwagę.

    Na wstępie chciałbym powiedzieć, odnosząc się do poprzedniego wystąpienia, że my również uważamy, iż prawo powinno być stabilne, tylko jeżeli pani poseł była uprzejma powołać się na Komisję Kodyfikacyjną Prawa Cywilnego, to chcę powiedzieć, że w tej komisji już od wielu lat trwają prace nad projektem Kodeksu cywilnego. Zaczęło się dawno, dawno temu, jeszcze za życia śp. prof. Radwańskiego, i jakoś nie widać końca. To jest jedna rzecz.

    Druga sprawa: w moim przekonaniu i w przekonaniu naszego klubu są tu elementy, które niejako rozwijają to, nie tylko zawierają teoretyczne rozważania, które miały miejsce, lecz także uzupełniają to w sposób zasadniczy, a więc np. przepisy dotyczące oświadczenia woli. Zresztą zarówno pan poseł sprawozdawca, jak i pan poseł Pahl wypowiadali się na ten temat.

    Mamy pewne wątpliwości co do zapisu art. 358. Pozwolę sobie przytoczyć § 1, który stanowi, że jeżeli przedmiotem zobowiązania podlegającego wykonaniu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej jest suma pieniężna wyrażona w walucie obcej, dłużnik może spełnić świadczenie w walucie polskiej, chyba że ustawa, orzeczenie sądowe będące źródłem zobowiązania lub czynność prawna zastrzega spełnienie świadczenia wyłącznie w walucie obcej. Nie byłoby co do tego wątpliwości, gdyby taki wyrok zapadł w innym państwie Unii Europejskiej i gdybyśmy czynili to w ramach przepisów, które przyjęliśmy, o wzajemnym wykonywaniu orzeczeń sądowych, innymi słowy, gdyby zasądzono tam świadczenie w walucie obcej. Jeżeli jednak byłaby taka sytuacja, że działoby się to w polskim sądzie i sąd by to rozpatrywał, to oczywiście powstałoby pytanie, czy powinien zasądzać w walucie obcej, chociaż byłoby merytoryczne uzasadnienie.

    Za naszymi wątpliwościami przemawia także zapis § 3, który stanowi, że jeżeli dłużnik opóźnia się ze spełnieniem świadczenia, wierzyciel może żądać spełnienia świadczenia w walucie polskiej według kursu średniego ogłaszanego przez Narodowy Bank Polski.

    A więc zachodzi pytanie: Jaka jest istotna różnica, że jeżeli zobowiązanie wykonuje się w Polsce, to można spełnić świadczenie w walucie polskiej lub obcej, a jeżeli dłużnik opóźnia się, to wtedy w walucie polskiej?

    Wysoki Sejmie! Co do poprawek zgłoszonych przez Klub Parlamentarny Platforma Obywatelska, to odniesiemy się do nich po zapoznaniu się z nimi. Dziękuję.

    (Przewodnictwo w obradach obejmuje wicemarszałek Sejmu Elżbieta Radziszewska)

  • Bardzo dziękuję panu posłowi.

    Bardzo proszę o zabranie głosu w imieniu klubu Sojusz Lewicy Demokratycznej panią poseł Małgorzatę Sekułę-Szmajdzińską.

  • Pani Marszałek! Panie Ministrze! Wysoka Izbo! Kończymy jako Izba wielomiesięczną pracę nad projektem zmian w Kodeksie cywilnym, Kodeksie postępowania cywilnego i innych ustawach o charakterze szczególnym, m.in. w ustawie o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, ustawie o radcach prawnych, ustawie o prokuraturze, w Prawie bankowym, Prawie o adwokaturze, Prawie o notariacie. Wiele jest tych przepisów.

    To bardzo obszerny projekt, którego przedłożenie do procedowania nie było jednoznacznie pozytywnie przyjęte. Sama zresztą apelowałam, byśmy skończyli z tymi wielkimi projektami, które nie były takimi zmianami, o których moglibyśmy powiedzieć, że wprowadzamy zupełnie nowy kodeks, tylko były to po kolei, bez przerwy nakładające się nowe przepisy. Mówiliśmy o tym, żeby zmienić politykę przygotowywania projektów. Zwracaliśmy się z tym do resortu sprawiedliwości, gdyż, szczerze mówiąc, mieliśmy obawy, czy te projekty będą dobrze przemyślane i czy przyniosą rozważne rozwiązania.

    Pani poseł Barbara Bartuś zabierała dzisiaj głos. Pamiętam, jak podczas pierwszego czytania wnosiła o odrzucenie projektu, podnosząc – generalnie wszyscy się z tym zgadzamy – że mamy dosyć ciągłego nowelizowania nowelizowanych ustaw. Procedowanie jednak oczywiście się odbyło i mam głęboką nadzieję, że wbrew zgłaszanym obawom nowelizacja, która na pewno będzie przyjęta, przyniesie spodziewane efekty. Sprawa jest bardzo ważna, bo dotyczy liberalizacji przepisów odnoszących się do form czynności prawnych, dalszej informatyzacji postępowania cywilnego, uproszczenia niektórych czynności procesowych czy ograniczenia kognicji sądów. Oby te zmiany spowodowały to, co najważniejsze, czyli przyspieszyły procedury, bo przecież największym problemem wymiaru sprawiedliwości jest właśnie przewlekłość postępowania.

    Po pierwsze zatem, w projekcie jest mowa o elektronicznym biurze podawczym umożliwiającym składanie pism procesowych za pomocą systemu teleinformatycznego. Mamy nadzieję, że to nie tylko obniży koszty, ale również że szybki kontakt z sądem skłoni jak najwięcej osób do rezygnacji z tradycyjnej, papierowej formy komunikacji.

    Kolejny ważny element zaproponowany w projekcie noweli to wprowadzenie do Kodeksu cywilnego formy dokumentowej jako nowego typu formy szczególnej. Była już o tym mowa, zostało to obszernie omówione, zatem ograniczę się tylko do stwierdzenia, że niższy stopień sformalizowania formy dokumentowej niż formy pisemnej pozwoli usankcjonować to, co jest już powszechnie stosowane, czyli takie formy komunikacji jak SMS czy poczta elektroniczna. O tym też już mówiliśmy.

    Proponowanych zmian jest bardzo dużo, dotyczą m.in. postępowania egzekucyjnego, np. sprzedaży w drodze licytacji elektronicznej. W krótkim wystąpieniu trudno jest się odnieść do wszystkich, a nawet do większej liczby tych zmian. To jest bardzo obszerny projekt, pan poseł sprawozdawca szeroko go omówił.

    Chcę się odnieść z aprobatą do starań, jakie podjęli na ostatnim posiedzeniu Komisji Nadzwyczajnej do spraw zmian w kodyfikacjach przedstawiciele adwokatury i radców prawnych. Z satysfakcją stwierdzam, że dobre merytoryczne przygotowanie zawsze spotka się z uznaniem wielu osób podczas dyskusji prowadzonej w komisji i można liczyć wtedy na wsparcie.

    Wysoka Izbo! Klub Poselski Sojusz Lewicy Demokratycznej będzie głosował za przyjęciem projektu i mam nadzieję, że nie będzie to z naszej strony przejaw nieuzasadnionego optymizmu.

    Co do poprawek, to właściwie mogłam się ich spodziewać, bo kwestia bankowego tytułu egzekucyjnego, jak wiemy, wymaga, wymusza na nas dokonanie zmian. Nie znamy jeszcze treści tych poprawek, więc na pewno będziemy na ten temat dyskutować. Dziękuję bardzo.

    (Oklaski)

  • Bardzo dziękuję, pani poseł.

    Do głosu zapisany jest pan poseł Andrzej Dera ze Zjednoczonej Prawicy.

    Nie widzę pana posła na sali.

    Pan poseł Michał Kabaciński z Ruchu Palikota.

    Pana posła również nie widzę.

    W takim razie stwierdzam, że wyczerpaliśmy listę mówców zapisanych do głosu w imieniu klubów i koła.

    Do zadania pytania zgłosiła się jedna osoba, pan poseł Henryk Siedlaczek.

    Pana posła też nie widzę.

    Czy pan minister chciałby zabrać głos?

    Bardzo proszę, sekretarz stanu w Ministerstwie Sprawiedliwości pan minister Jerzy Kozdroń.

  • Pani Marszałek! Wysoki Sejmie! Chciałbym przede wszystkim serdecznie podziękować posłom z Komisji Nadzwyczajnej do spraw zmian w kodyfikacjach za wielki trud, jaki włożyli w procedowanie nad tym projektem nowelizacji Kodeksu cywilnego w części dotyczącej form czynności prawnych, jak również przepisów Kodeksu postępowania cywilnego.

    Proszę państwa, mam świadomość, że posłowie są zmęczeni ciągłymi nowelizacjami procedury cywilnej i procedury karnej. Doskonale jednak państwo wiecie, że to jest wyzwanie nowoczesności. Z jednej strony mamy elektroniczne przekaźniki informacji, różnego rodzaju formy kontaktu, doręczeń elektronicznych, elektroniczne biuro podawcze, elektroniczne protokołowanie, elektronika wkracza do procesu cywilnego i karnego. Od tego nie uciekniemy. A z drugiej strony mamy przewlekłość postępowania i olbrzymie zaległości.

    Żeby postawić sprawę na ostrzu noża, chcę powiedzieć jeszcze jedno: mamy jedną z największych w Europie liczbę sędziów. I jest pytanie: Czy mając największą liczbę sędziów w Europie, mając bardzo wysoki budżet wykładany przez Sejm na wymiar sprawiedliwości i wypracowany przez całe społeczeństwo, możemy sobie pozwolić na to, żeby temu społeczeństwu nie załatwić jednej podstawowej rzeczy – sprawiedliwego procesu w rozsądnym terminie? Musimy to zrobić. Stawanie naprzeciw wyzwaniom w zakresie elektronicznych doręczeń i postępowania elektronicznego, wszelkie usprawnienia mają to na celu.

    Wiem, że pani poseł Bartuś powiedziała, że prawo jest niestabilne. Gdybyśmy tak stali tylko na stanowisku stabilności prawa, to nie zmienialibyśmy przedwojennych kodeksów, np. Kodeksu zobowiązań. Mówilibyśmy, że prawo musi być stabilne, i stosowalibyśmy przedwojenne ustawy i procedury. Tyle że one już nie przystają do dzisiejszej rzeczywistości. Musimy to zmieniać. Takie tradycyjne podchodzenie, twierdzenie, że Kodeks postępowania cywilnego czy Kodeks cywilny powinien się zmieniać raz na jakiś czas, ale nie częściej niż co kilkadziesiąt lat, jest w dzisiejszych czasach niemożliwe. To jest nie do zrealizowania. Komisja kodyfikacyjna pracuje z pełnym zaangażowaniem, ale wyzwania dzisiejszego życia są tak duże, że ona po prostu je łapie, ujmuje tematycznie, bo nie jest w stanie inaczej, tak jak to prof. Radwański założył, że opracujemy cały nowy Kodeks cywilny. Dzisiaj już jesteśmy na ukończeniu prac nad Prawem zabudowy jako nowym ograniczonym prawem rzeczowym. Nowe ograniczone prawo rzeczowe oznacza wprowadzanie zupełnie nowych instytucji do prawa własności, do części ogólnej Kodeksu cywilnego, to, o czym dzisiaj mówiliśmy, bo wprowadziliśmy nowy dokument w postaci elektronicznej. Musimy to robić, bo nie możemy odstawać od świata, który ucieka. Utyskiwanie posłów na to, że bez przerwy nowelizujemy… Jest taka konieczność, po to tutaj jesteśmy. Dziękuję serdecznie za uwagę.

    (Oklaski)

  • Bardzo dziękuję panu ministrowi.

    Zamykam dyskusję w tym punkcie obrad

    W związku z tym, że w czasie drugiego czytania złożono do przedłożonego projektu ustawy poprawki, na podstawie art. 95 ust. 2 regulaminu Sejmu kieruję ten projekt ponownie do Komisji Nadzwyczajnej do spraw zmian w kodyfikacjach w celu przedstawienia sprawozdania.

    Bardzo serdecznie dziękuję panu ministrowi Jerzemu Kozdroniowi i państwu biorącym udział w dyskusji nad tym punktem.

  • Powracamy do rozpatrzenia punktu 4. porządku dziennego: Sprawozdanie Komisji Nadzwyczajnej o rządowym projekcie ustawy o zmianie ustawy Kodeks cywilny, ustawy Kodeks postępowania cywilnego oraz niektórych innych ustaw.

    Dodatkowe sprawozdanie komisji to druk nr 3355-A.

    Przystępujemy do trzeciego czytania.

    Proszę pana posła Roberta Maciaszka o przedstawienie dodatkowego sprawozdania komisji.

  • Panie Marszałku! Pani Premier! Wysoka Izbo! Komisja Nadzwyczajna do spraw zmian w kodyfikacjach na dodatkowym posiedzeniu w dniu dzisiejszym rozpatrzyła 11 poprawek zgłoszonych do projektu ustawy i proponuje przyjęcie wszystkich 11 poprawek. Dziękuję.

  • Dziękuję panu posłowi.

    Komisja wnosi o uchwalenie projektu ustawy zawartego w sprawozdaniu w druku nr 3355.

    Komisja przedstawia poprawki, nad którymi zagłosujemy w pierwszej kolejności.

    Poprawki 1. i 2. zostały zgłoszone do art. 2 projektu ustawy nowelizującej zawierającego zmiany do ustawy Kodeks postępowania cywilnego. W poprawce 1. wnioskodawcy proponują nie dodawać art. 781 2

    Z poprawką tą łączą się poprawki 2., od 7. do 9. oraz 11.

    Głosować będziemy łącznie.

    Komisja wnosi o przyjęcie poprawek.

    Głosujemy.

    Kto z pań i panów posłów jest za przyjęciem poprawek 1., 2., od 7. do 9. oraz 11.?

    Kto jest przeciw?

    Kto się wstrzymał?

    Głosowało 417 posłów. Za – 274, nikt nie był przeciw, wstrzymało się 143.

    Stwierdzam, że Sejm poprawki przyjął.

  • Poprawki 3. i 4. zostały zgłoszone do art. 4 projektu ustawy nowelizującej zawierającego zmiany do ustawy Prawo o adwokaturze.

    W poprawce 3. do art. 49 wnioskodawcy proponują nowe brzmienie ust. 1.

    Komisja wnosi o przyjęcie poprawki.

    Głosujemy.

    Kto z pań i panów posłów jest za przyjęciem poprawki 3.?

    Kto jest przeciw?

    Kto się wstrzymał?

    Głosowało 414 posłów. Za – 273, przeciw – 1, wstrzymało się 140.

    Sejm poprawkę przyjął.

  • W poprawce 4. do dodawanego art. 58a wnioskodawcy proponują doprecyzowanie powołania zawartego w ust. 3.

    Komisja wnosi o przyjęcie poprawki.

    Głosujemy.

    Kto z pań i panów posłów jest za przyjęciem 4. poprawki?

    Kto jest przeciw?

    Kto się wstrzymał?

    Głosowało 418 posłów. Za – 275, nikt nie był przeciw, wstrzymało się 143.

    Sejm poprawkę przyjął.

  • Poprawki 5. i 6. zostały zgłoszone do art. 5 projektu ustawy nowelizującej zawierającego zmiany do ustawy o radcach prawnych.

    W poprawce 5. do art. 52 wnioskodawcy proponują nowe brzmienie ust. 4.

    Komisja wnosi o przyjęcie poprawki.

    Głosujemy.

    Kto z pań i panów posłów jest za przyjęciem poprawki 5.?

    Kto jest przeciw?

    Kto się wstrzymał?

    Głosowało 407 posłów. Za – 268, przeciw głosował 1, wstrzymało się 138.

    Sejm poprawkę przyjął.

  • W poprawce 6. do dodawanego art. 60 1 wnioskodawcy proponują inne brzmienie ust. 1.

    Komisja wnosi o przyjęcie poprawki.

    Głosujemy.

    Kto z pań i panów posłów jest za przyjęciem poprawki 6.? Kto jest przeciw?

    Kto się wstrzymał?

    Głosowało 415 posłów. Za – 272, nikt nie był przeciw, wstrzymało się 143.

    Sejm poprawkę przyjął.

  • W poprawce 10. do art. 626 4 § 1 ustawy Kodeks postępowania cywilnego wnioskodawcy proponują, aby wniosek, o którym mowa w przepisie, opatrywało się bezpiecznym podpisem elektronicznym weryfikowanym przy pomocy ważnego kwalifikowanego certyfikatu.

    Komisja wnosi o przyjęcie poprawki.

    Głosujemy.

    Kto z pań i panów posłów jest za przyjęciem poprawki 10.?

    Kto jest przeciw?

    Kto się wstrzymał?

    Głosowało 411 posłów. Za – 272, przeciw głosował 1, wstrzymało się 138.

    Sejm poprawkę przyjął.

  • Głosujemy nad całością projektu ustawy.

    Kto z pań i panów posłów jest za przyjęciem w całości projektu ustawy w brzmieniu z druku nr 3355, wraz z przyjętymi poprawkami?

    Kto jest przeciw?

    Kto się wstrzymał?

    Głosowało 414 posłów. Za – 271, przeciw – 138, wstrzymało się 5.

    Stwierdzam, że Sejm uchwalił ustawę o zmianie ustawy Kodeks cywilny, ustawy Kodeks postępowania cywilnego oraz niektórych innych ustaw.