• Przystępujemy do rozpatrzenia punktu 19. porządku dziennego: Sprawozdanie Komisji Rolnictwa i Rozwoju Wsi o poselskim projekcie ustawy o zmianie ustawy o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego

    (druki nr 3331 i 3346)

    Głos zabierze sprawozdawca komisji pan poseł Mirosław Maliszewski.

  • Panie Marszałku! Wysoka Izbo! Pani Minister! Na posiedzeniu Komisji Rolnictwa i Rozwoju Wsi w dniu wczorajszym odbyło się pierwsze czytanie projektu ustawy o zmianie ustawy o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego, druk nr 3331.

    Dyskusja na temat tego projektu była stosunkowo krótka, bo w zasadzie jego treść ogranicza się do zmiany terminu poboru wniosków o płatności bezpośrednie z 15 maja na 15 czerwca. Pozostałe zmiany w projekcie ustawy są konsekwencją tego zapisu. W wyniku dyskusji zostało przygotowane sprawozdanie, w którym nie ma żadnych poprawek w stosunku do druku pierwotnego.

    W imieniu Komisji Rolnictwa i Rozwoju Wsi wnoszę o przyjęcie tego sprawozdania. Dziękuję bardzo.

  • Dziękuję.

    Informuję, że Sejm ustalił, iż w tym punkcie wysłuchamy 5-minutowych oświadczeń w imieniu klubów i koła. Otwieram dyskusję.

    Pierwszy głos zabierze poseł Janusz Dzięcioł z Klubu Parlamentarnego Platforma Obywatelska.

  • Szanowny Panie Marszałku! Wysoka Izbo! W imieniu klubu Platforma Obywatelska mam zaszczyt przedstawić opinię dotyczącą nowelizacji ustawy o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego.

    Proponowany projekt ustawy o zmianie ustawy o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego zmienia ustawę z dnia 5 lutego 2015 r. Zmiany zaproponowane w projekcie ustawy mają na celu wydłużenie o miesiąc okresu składania wniosków o przyznanie płatności bezpośrednich w 2015 r. oraz dostosowanie do tej zmiany pozostałych przepisów.

    Do tej pory rolnicy składali wnioski od 15 marca do 15 maja, ale w związku z trudnościami niektórych państw członkowskich z terminowym wdrożeniem nowego systemu płatności okres ten tym projektem ustawy zostanie wydłużony do 15 czerwca, przy zachowaniu zasady dodatkowych 25 dni kalendarzowych, z potrąceniem 1% za każdy dzień opóźnienia.

    Większość spraw zawartych w proponowanym projekcie to sprawy społecznie oczekiwane. Daje on np. większą swobodę, jeśli chodzi o organizację obrotu zwierzętami. Proponowane rozwiązania mają na celu zapewnienie prawidłowej realizacji wsparcia i zapobieganie nieprawidłowemu wydawaniu środków finansowych.

    Wejście w życie projektowanej ustawy zapewnia, że warunki przyznawania płatności bezpośrednich nie zostaną pogorszone w stosunku do obowiązujących przepisów, a wręcz przeciwnie, warunki uzyskania wsparcia będą mniej uciążliwe.

    Reasumując, klub Platforma Obywatelska będzie popierał proponowany projekt ustawy. Dziękuję bardzo.

    (Oklaski)

  • Proszę.

    Głos ma poseł Jan Krzysztof Ardanowski, Prawo i Sprawiedliwość.

  • Panie Marszałku! Wysoka Izbo! Mam zaszczyt w imieniu klubu Prawo i Sprawiedliwość przedstawić uwagi do projektu ustawy o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego, zwanych najczęściej płatnościami bezpośrednimi.

    (Poseł Romuald Ajchler: Dłużej nie będę mówił, panie marszałku.)

    Myślę, że nikogo nie trzeba przekonywać, że bezpośrednie wsparcie rolnictwa w Europie, które w pewnym sensie kumuluje inne mechanizmy wsparcia, jakie przez kilkadziesiąt lat wspólnej polityki rolnej występowały, jest ważnym elementem wsparcia również dla polskiego rolnictwa. Dopóki to wsparcie w Unii Europejskiej istnieje, byłoby nielogiczne, gdybyśmy z tego nie korzystali. Problemem jest wysokość tego wsparcia i dysproporcje, jakie w dalszym ciągu utrzymują się, jeśli chodzi o wysokość wsparcia udzielanego naszym rolnikom i tego, którego udziela się naszym głównym konkurentom z krajów starej Unii, gdzie te płatności są istotnie większe, w związku z czym konkurencyjność rolnictwa holenderskiego, duńskiego, niemieckiego czy francuskiego jest większa. Dopóki płatności istnieją, polscy rolnicy powinni z nich korzystać. Wydaje się to tezą bezdyskusyjną i taką, która nie rodzi konfliktów.

    System, który od tego roku Polska wprowadza, istotnie różni się od mechanizmów wsparcia, do jakich przyzwyczaili się rolnicy przez 10 lat członkostwa w Unii Europejskiej. Jest bardziej skomplikowany, wymaga również większej aktywności, większego nakładu pracy ze strony agencji płatniczej. Martwię się, podobnie jak rolnicy, o to, czy fakt, że nowe druki o płatności bezpośrednie będą bardziej skomplikowane, trudniejsze do wypełniania, nie sprawi, że część rolników nie będzie po prostu umiała tych druków wypełnić.

    Oczywiście nie będziemy przeszkadzali w przyjęciu przez Sejm tego projektu ustawy, który wydłuża czas na składanie wniosków o miesiąc, dostosowuje okres przetrzymywania zwierząt w przypadku płatności, które są powiązane z produkcją zwierzęcą, chcielibyśmy jednak mieć nadzieję, że to wydłużenie czasu składania wniosków o miesiąc zostanie wykorzystane przez ministerstwo rolnictwa i instytucje mu podległe, przede wszystkim ośrodki doradztwa rolniczego, jak również samą agencję płatniczą, do prowadzenia intensywniejszej pracy z rolnikami na poziomie gmin, aby pomóc im w odpowiednim wypełnieniu tych wniosków i w zrozumieniu logiki płatności bezpośrednich realizowanych od 2015 r. Dobrze byłoby, gdyby ten czas właśnie na to został wykorzystany.

    Mam również nadzieję, pytałem o to na posiedzeniu komisji, gdzie odbyło się pierwsze czytanie tego projektu, że wydłużenie terminu składania wniosków przez rolników, a co za tym idzie, skrócenie okresu pracy Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa nad tymi wnioskami, nie będzie powodem do stwierdzenia pod koniec roku, że nie można rozpocząć wypłaty płatności w terminach przyjętych do tej pory, od 1 grudnia. Chodzi o to, żeby nie odbiło się to na terminie wypłaty płatności, do którego rolnicy są przyzwyczajeni. Reasumując, jest to ustawa incydentalna, która na dobrą sprawę niczego w mechanizmie płatności nie zmienia, tylko wydłuża o miesiąc możliwość składania wniosków przez rolników. Dobrze wykorzystajmy ten czas, by rolnicy wszystko zrozumieli i byli odpowiednio przygotowani do składania wniosków. Dziękuję bardzo.

  • Proszę.

    Głos ma poseł Mirosław Maliszewski, Polskie Stronnictwo Ludowe.

  • Panie Marszałku! Wysoka Izbo! Pani Minister! Oczywiście można przy okazji debaty nad tym projektem ustawy rozmawiać na temat konkurencyjności polskiego rolnictwa, czy jest ono konkurencyjne, czy nie. W mojej ocenie jest. Świadczą o tym chociażby wyniki handlu zagranicznego, że raczej wypieramy konkurentów z innych krajów w zdobywaniu nowych rynków i umacniamy swoją pozycję na tych rynkach, gdzie już istniejemy. Dotyczy to większości produktów, choć rzeczywiście może nie wszystkich.

    Nie obawiam się, by nowy system płatności obszarowych był dla rolników nie do udźwignięcia czy nie do opanowania, jeśli chodzi o procedurę składania wniosków. Pamiętam, że były takie obawy kilka lat temu, po naszej akcesji, kiedy ten system zaczynał funkcjonować, także podobne obawy były, jeżeli chodzi o środki pomocowe z tzw. II filaru. Polscy rolnicy poradzili sobie z tym, więc myślę, że poradzą sobie też z tymi zmianami. Wydłużenie tego okresu o miesiąc na pewno będzie miało pozytywny wpływ na to, by jakość tych wniosków była lepsza i by nie były one wadliwe.

    Ponieważ Klub Parlamentarny Polskiego Stronnictwa Ludowego jest wnioskodawcą tego projektu, będzie go popierał w dalszych pracach legislacyjnych. Dziękuję bardzo.

    (Oklaski)

  • Proszę.

    Głos ma poseł Romuald Ajchler, Sojusz Lewicy Demokratycznej.

  • Dziękuję bardzo.

    Panie Marszałku! Wysoka Izbo! Klub Sojuszu Lewicy Demokratycznej poprze projekt nowelizacji ustawy o płatnościach bezpośrednich, uważamy bowiem, że wydłużenie tego okresu jest zasadne.

    Właściwie na tym trzeba by skończyć wystąpienie, jednak, panie pośle Maliszewski, sprowokował mnie pan do dyskusji. W ubiegłym tygodniu byłem na spotkaniu w technikum rolniczym, bo jeszcze takowe jest, i rozmawiałem z młodzieżą, z dziećmi, których rodzice autentycznie razem z nimi prowadzą gospodarstwa rolne. Zwracali oni uwagę, że co roku wnioski o płatności bezpośrednie są bardziej skomplikowane.

    Obiecałem jednak panu marszałkowi, że moje wystąpienie nie będzie długie, to jest czas na inną debatę. Zresztą niejednokrotnie wyrażałem swoją opinię na ten temat, na temat płatności, ich redukcji, na temat krzywdzenia, na temat zmniejszania, redukcji do 150 tys. euro. To jest krzywdzące szczególnie dla dużych gospodarstw, spółek strategicznych Skarbu Państwa. Za chwilę będziecie je państwo sprzedawać.

    Ale to już jest problem rządzącej nam koalicji. Ja nie chciałbym mieć satysfakcji, tak jak do tej pory miałem ją co roku. Na ostatnim posiedzeniu czy dwa posiedzenia komisji wstecz stwierdziłem, odnosząc się do ustawy z 2011 r.: a nie mówiłem, nie trzeba było słuchać? Mam tę satysfakcję, ale co z tego.

    Straciliśmy wiele czasu i nie chciałbym, aby w przypadku tej ustawy było tak samo. Poprzemy projekt ustawy, nie składamy żadnych poprawek. Dziękuję bardzo.

  • Proszę.

    Z tego, panie pośle, wynika, że miał pan rację, tak jak pan mówił.

    (Poseł Romuald Ajchler: Jeszcze raz.)

    Miał pan rację.

    Proszę, głos ma poseł Krzysztof Popiołek, Zjednoczona Prawica.

  • Panie Marszałku! Wysoka Izbo! Pani Minister! W imieniu Klubu Parlamentarnego Zjednoczona Prawica przedstawiam opinię o poselskim projekcie ustawy o zmianie ustawy o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego, druk sejmowy nr 3331.

    Nasz klub popiera zaproponowane rozwiązania zmierzające do wydłużenia terminów składania wniosków o płatności bezpośrednie przez polskich rolników i hodowców zwierząt gospodarskich.

    Nowy system dopłat został przyjęty dość późno, rolnicy mieli za mało czasu, aby przyswoić sobie nowe zasady, ale również zastanowić się nad tym, jak skorzystać z możliwości, jakie niosą nowe rozwiązania, zwłaszcza dopłaty do produkcji. Szczególnie dobre rozwiązanie w przedłożonym projekcie dotyczy terminów zgłaszania do dopłat zwierząt gospodarskich. Nowy zapis wyeliminuje pierwotny zastój w sprzedaży zwierząt gospodarskich, jaki trwa przez okres 1,5 miesiąca. Nowa redakcja i skrócenie do jednego miesiąca okresu przetrzymywania zwierząt w gospodarstwie wyeliminują brak podaży na rynku np. wołowiny od 15 maja do 30 czerwca.

    Klub Parlamentarny Zjednoczona Prawica poprze w głosowaniu przedłożone rozwiązania. Dziękuję.

  • Proszę.

    To może by pan od razu zadał pytanie.

    (Poseł Krzysztof Popiołek: Proszę?)

    Może by pan od razu zadał pytanie, bo zgłosił się pan też do zadania pytania. Ma pan jeszcze 2 minuty.

    (Poseł Anna Paluch: Wystąpienia klubowe się skończyły.)

    To już wszyscy państwo posłowie.

    (Poseł Krzysztof Popiołek: A nie ma tego pana?)

    Pan poseł Rybakowicz zgłosił na piśmie pytania

    Czas – 1 minuta.

    Pan poseł Krzysztof Ardanowski.

  • Panie Marszałku! Wysoki Sejmie! Pani Minister! Nurtuje mnie jedno pytanie, bardzo krótko spróbuję je uzasadnić, dotyczące mechanizmu płatności w przypadku produkcji, która jest powiązana, czyli 15% wsparcia powiązanego z produkcją. Do końca nie wiemy, jaki efekt przyniosą przyjęte stawki i wielkość środków oraz czy produkcja, którą chcemy wspierać, rzeczywiście będzie się rozwijała, czy też rozwój będzie hamowany.

    Mam pytanie i prosiłbym może nawet nie o szybką odpowiedź, lecz o odpowiedź na piśmie, bo to zapewne wymaga głębszej analizy. Jakie w kolejnych latach perspektywy finansowej 2014–2020 mamy możliwości dokonywania zmian mechanizmu wsparcia bezpośredniego w obszarach powiązanych z produkcją? Jakie, w ramach średniookresowego czy corocznego przeglądu wspólnej polityki rolnej, są możliwości, abyśmy mogli na podstawie doświadczeń zmodyfikować ten system płatności w kolejnych latach? Dziękuję.

    (Oklaski)

  • Dziękuję.

    Pan poseł Krzysztof Popiołek.

  • Panie Marszałku! Pani Minister! Wysoka Izbo! Przepraszam, nie zrozumiałem sugestii pana marszałka.

    Wicemarszałek Marek Kuchciński: Szkoda, miałby pan 3 minuty, a teraz ma pan 1.

    Wicemarszałek Marek Kuchciński: Proszę.

    Korzystając z okazji, że są obecni przedstawiciele ministerstwa rolnictwa, chcę zapytać o następującą sprawę, bo czasem rolnicy zadawali mi pytania, a ja nie potrafiłem na nie odpowiedzieć.

    Wśród wielu nowych pojęć, jakie pojawiły się w nowelizacji ustawy o płatnościach w ramach wspierania bezpośredniego rolnictwa, pojawiło się pojęcie kategorii rolnika aktywnego. Chciałbym o to zapytać.

    Czy próg odnoszący się do tego, że dopłaty mają stanowić minimum 5% całości przychodów, dotyczy również osób fizycznych, które oprócz prowadzenia gospodarstwa rolnego pracują zarobkowo na etacie, prowadzą działalność gospodarczą czy otrzymują emeryturę z ZUS-u? Dziękuję.

  • Dziękuję bardzo.

    Już wszyscy państwo posłowie, którzy zgłosili się do zadania pytania, zabrali głos.

    W takim razie proszę wiceministra rolnictwa panią Zofię Szalczyk o wystąpienie.

  • Panie Marszałku! Wysoka Izbo! Pragnę podziękować Wysokiej Izbie za inicjatywę zmiany ustawy o systemie wsparcia bezpośredniego, zmiany korzystnej dla rolników, polegającej na wydłużeniu o jeden miesiąc terminu składania wniosków i na skróceniu terminów związanych z przetrzymywaniem zwierząt.

    Taką zmianę – to należy tutaj wyraźnie powiedzieć – umożliwia nowo wprowadzane rozporządzenie Komisji Europejskiej. Ono jest z ostatnich dni. Do tej pory, jeśli chodzi o ustawę, sytuacja była taka: podstawa prawna unijna stanowiła, że w każdym państwie członkowskim wnioski należy składać maksymalnie do 15 maja, niemniej jednak na wniosek państw członkowskich Komisja Europejska wprowadza dla jednego 2015 r. odstępstwo polegające na tym, że wydłuża ten termin, daje państwu możliwość wydłużenia tego terminu do 15 czerwca. Jestem przekonana, że rolnicy z tego faktu będą bardzo zadowoleni. Będą oni mogli te wnioski jeszcze dopracować, skorzystać z dodatkowych konsultacji, przede wszystkim w ośrodkach doradztwa rolniczego, a także w samej Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa. Należy dodać, że wiele innych państw członkowskich skorzysta z możliwości przedłużenia tego terminu, więc nie będziemy jakimś szczególnie wyróżniającym się krajem, jeśli chodzi o to rozwiązanie.

    Odpowiadając na pytanie pana posła Ardanowskiego o płatności powiązane z produkcją, pragnę poinformować, że w 2016 r. planowany jest przegląd tego wsparcia. W wyniku tego przeglądu można dokonać zmiany ze skutkiem od roku 2017. Na pewno taki przegląd zostanie w Polsce przeprowadzony.

    Odnosząc się do kolejnego pytania, dotyczącego aktywnego rolnika i kwestii tego, czy pojęcie aktywnego rolnika powiązane jest z osobą, która pobiera emeryturę z ZUS-u, pragnę odpowiedzieć, że takiego powiązania, najkrócej mówiąc, nie ma. Dziękuję bardzo za możliwość udzielenia odpowiedzi.

  • Dziękuję.

    Czy pan poseł…

    (Poseł Mirosław Maliszewski: Dziękuję bardzo.)

    Nie, sprawozdawca komisji nie chce zabrać głosu.

    A więc zamykam dyskusję.

    Do trzeciego czytania projektu ustawy przystąpimy w bloku głosowań.

  • Powracamy do rozpatrzenia punktu 19. porządku dziennego: Sprawozdanie Komisji Rolnictwa i Rozwoju Wsi o poselskim projekcie ustawy o zmianie ustawy o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego.

    Sejm wysłuchał sprawozdania komisji przedstawionego przez pana posła Mirosława Maliszewskiego oraz przeprowadził dyskusję.

    Nie zgłoszono poprawek.

    Przystępujemy do trzeciego czytania.

    Komisja wnosi o uchwalenie projektu z druku nr 3331.

    Z pytaniem zgłosił się pan poseł Jan Krzysztof Ardanowski, Prawo i Sprawiedliwość.

    Proszę bardzo.

  • Panie Marszałku! Wysoka Izbo! Wsparcie bezpośrednie jest ważnym elementem konkurencyjności rolnictwa. Należy ubolewać, że Polska zgodziła się na gorsze, dyskryminujące warunki na najbliższą siedmiolatkę, ale też jest ważne, w jaki sposób będą rozdysponowane pieniądze, o które rolnicy mogą się ubiegać od połowy marca. Zmiana systemu na bardziej skomplikowany powoduje, że wielu rolników w dalszym ciągu nie wie, w jaki sposób należy wypełnić wnioski, co jest naturalne przy istotnej zmianie systemu.

    Dlatego też, popierając oczywiście tę incydentalną ustawę wydłużającą o miesiąc termin składania wniosków przez rolników, prosimy ministerstwo, by zwiększyć intensywność szkoleń przez podległe mu instytucje, takie jak ośrodki doradztwa, ale również przez samą agencję płatniczą, by jak najmniej rolników miało błędy we wnioskach, które skutkują potem problemami z rozliczeniem, karami, koniecznością zwrotu. Warto ten miesiąc, który dała opatrzność, wykorzystać. Dziękuję bardzo.

    (Oklaski)

  • Dziękuję bardzo.

    Głosujemy.

    Kto z pań i panów posłów jest za przyjęciem w całości projektu...

    (Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi Marek Sawicki: Panie marszałku...)

    A, proszę bardzo, panie ministrze.

  • Przepraszam, że tak troszkę późno zareagowałem, ale jeśli chodzi o wysokość wsparcia dla polskiego rolnictwa w perspektywie 2014–2020, to w trakcie kampanii w wyborach do europarlamentu sąd jednoznacznie rozstrzygnął, kto ma rację, i Prawo i Sprawiedliwość wyroku sądu nie wykonało.

    (Poruszenie na sali)

    Natomiast, panie pośle Ardanowski, pan doskonale wie, że szkolenia w zakresie nowego systemu płatności i dopłat uzupełniających do produkcji są w tej chwili bardzo szeroko realizowane przez ośrodki doradztwa rolniczego i Agencję Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa. Dziękuję.

    (Oklaski)

  • Głosujemy.

    Kto z pań i panów posłów jest za przyjęciem w całości projektu ustawy o zmianie ustawy o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego, w brzmieniu z druku nr 3331, zechce podnieść rękę i nacisnąć przycisk.

    Kto jest przeciw?

    Kto się wstrzymał?

    Głosowało 435 posłów. Za – 432, przeciw – 2, wstrzymał się 1.

    Stwierdzam, że Sejm uchwalił ustawę o zmianie ustawy o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego.